Kolorujstarsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 15 głosów | średnia głosów: 6
 | Polska › woj. mazowieckie › Warszawa › Getto warszawskie |
1940 , Getto warszawskie, ul Złota
Skomentuj zdjęcie
Daros
 Złota róg Zielnej 2013-12-18 15:29:44 (12 lat temu)
do Daros: Pozwolę sobie zwrócić uwagę, że na mapach z lat 40,41,42, ulica Złota jest całkowicie przejezdna, kursują nią 10 i 17. Powyższy mur nie powinien przecinać torowiska, gdyż getto rozciągało się wzdłuż Złotej. Zagadkowe to zdjęcie, przejrzałem dostępne mapy, ulica po ulicy i nic nie pasuje. Takiego układu szyn i muru w warszawskim getcie nie powinno być. Wspieram się taką mapą 2017-12-23 22:13:40 (8 lat temu)
do Marek Lamprecht: No cóż, mapa mapą, ale Kolega Daros się nie myli. To jest ul. Złota przy Zielnej. To samo skrzyżowanie widać na zdjęciu . Dla potwierdzenia podaję link do strony przykładowo odnośnie kamienicy za skrzyżowaniem po lewej (oni chyba się nie mylą): . Nie jestem tak dobrze oblatany w historii getta, aby odpowiedzieć na pytanie, dlaczego mapa pokazuje inaczej. Zwróć tylko uwagę na to, że na tej mapie nie znajdzie się żadnego skrzyżowania ulicy z torowiskiem, gdzie mur jest usytuowany przy samym skrzyżowaniu i w takiej orientacji względem stron świata, więc może ten plan, to jakaś wersja na zasadzie przymiarki na przykład. 2017-12-23 23:56:06 (8 lat temu)
mirekjot
+1 głosów:1 do Marek Lamprecht: Torowisko na Złotej zostało wyłączone z ruchu tramwajowego w maju 1939. Ponieważ Złota nie leżała na terenie getta, aby jednak móc prowadzić jako taki ruch tramwajów w relacjach pozrywanych na skutek zamknięcia granic getta, po pewnym czasie przywrócono do użytku tory na Złotej. Od listopada 1941 pojechała tam 17ka, a w grudniu doszła 10ka. Fotografia zapewne pochodzi z czasu, gdy widoczny mur izolował miasto od strefy "zagrożonej tyfusem", a więc sprzed ostatecznego ustalenia granic getta. U dołu fotografii widać koniec lewoskrętnego rozjazdu z Marszałkowskiej. 2017-12-24 15:17:17 (8 lat temu)
do blaggio.: Wielkim uznaniem i szacunkiem darzę p. Darka, ale również i wszystkich innych na tym blogu, i nie tylko tym, za Waszą pasję oraz wiedzę historyczną. Ale co mam zrobić, jeśli po całej nocy szukania i wertowania dziesiątek zdjęć i tekstów wynik porównania jest negatywny? Rzeczywiście przyznam, że to jest ul. Złota. Jednak ten mur idzie w zupełnie irracjonalną stronę? Jedynie co ten mur mógł zrobić, to iść wzdłuż Złotej do Żelaznej. Czytam, że po wydaniu zarządzenia w 10.1940r. Niemcy grodzili ulice, i zaraz im się odmieniało i przenosili gdzie indziej. więc tu burzyli, a tam budowali. Ok, znalazłem jeden czy dwa takie przypadki. Ale to jest wojna. Kto ma tyle czasu i materiału żeby budować mury w dowolnych miejscach. Ten mur wygląda na dość solidny. A gdzie są ludzie? Czemu tak pusto? Czy to rok 1940? Czy to już po przesiedleniach? Mirekjot pisze: "Złota nie leżała na terenie getta". Zgadzam się - wszystkie mapy to potwierdzają, również te z Instytutu Żydowskiego. Więc już sam nie wiem... Wdzięczny bym był, gdyby p. Darek zechciał rozwiązać tę historię. (a może ktoś inny?) 2017-12-26 18:55:44 (8 lat temu)
do Marek Lamprecht: "....Jednak ten mur idzie w zupełnie irracjonalną stronę? Jedynie co ten mur mógł zrobić, to iść wzdłuż Złotej do Żelaznej. " Nie mógł iść w innym kierunku, bo wtedy mur zamykający wylot Zielnej na Chmielną byłby bez sensu. 2017-12-26 22:20:43 (8 lat temu)
do Marek Lamprecht: Przyznaję, sprawa jest rzeczywiście zagadkowa. Prawdopodobnie wcześniej, czy później wyjaśnienie się znajdzie. Wbrew pozorom są jeszcze luki w wiedzy dostępnej w wydawnictwach i Internecie, dopiero sięgnięcie głęboko do archiwów może pomóc je uzupełnić. 2017-12-26 23:29:46 (8 lat temu)
El_Jot
+2 głosów:2 Oficjalnie Getto w Warszawie utworzono 2 października 1940, a zamknięto i odizolowano od reszty miasta 16 listopada 1940, ale w "Kronice getta" Ringelblum już 2 marca notuje "Przystąpiono do wznoszenia murów wokół Seuchengebiet. Wywarło to silne wrażenie. Dopatrują się w tym początku faktycznego getta." Co do kosztów wznoszenia murów, Niemcy nie przejmowali się tym bo odpowiedzialnością za ich wystawienie obciążyli Gminę Żydowską. Z zapisków Ringebluma wynika, że w okresie między marcem a listopadem za odpowiednią łapówkę, przekazaną Niemcom za pośrednictwem żydowskich agentów gestapo, można było uzyskać przesunięcie muru o kilka numerów dalej, więc mieszkańcy bogatszych kamienic zrzucali się na takie łapówki. Zdjęcie pochodzi prawdopodobnie z okresu między marcem a październikiem 1940 kiedy cała Zielna wchodziła w skład obszaru "zagrożonego epidemią tyfusu" a mur oddzielający Zilną stał też przy Chmielnej. 2017-12-27 21:33:38 (8 lat temu)
blaggio.
+1 głosów:1 do El_Jot: Czy z obszaru ograniczonego takimi "zastawkami" już przedtem wysiedlono Polaków, czy nastąpiło to dopiero po ustaleniu się granic prawdziwego getta? 2017-12-27 22:42:09 (8 lat temu)
El_Jot
+2 głosów:2 do blaggio.: Dopiero po oficjalnym ogłoszeniu, że Warszawa zostanie podzielona na dzielnice Niemiecką, Polską i Żydowską wyznaczono dokładne daty do których Żydzi i Polacy byli zmuszeni przenieść się do wyznaczonych rejonów. Przy czym granice dzielnicy żydowskiej (Niemcy starali się unikać terminu Getto) były cięgle dość "płynne", więc zdarzało się, że ludzie musieli przenosić się po kilka razy, bo dany fragment ulicy był raz po tej, raz po tamtej stronie. Początkowo wydawało się, że ilość mieszkań. które po podziale miasta przypadły Polakom jest mniejsza niż ilość mieszkań przez nich opuszczonych a przeznaczonych dla Żydów. Stąd interweniowano u Niemców by oderwać niektóre ulice od tworzonego getta. Nikt wtedy nie przypuszczał, że Niemcy chcą sprowadzić do Warszawy Żydów z innych miejscowości. W tym czasie Niemcy traktowali jeszcze Polaków i Żydów mniej więcej tak samo. Zarówno jednych jak i drugich chwytano w ulicznych łapankach by wywozić do pracy. Zdarzało się, że Polacy w razie łapanki zakładali opaski z gwiazdą Dawida bo w razie schwytania, Polaków wywożono na roboty do Niemiec a Żydów zatrudniano w okolicznych miejscowościach. Dopiero w miarę zbliżania się wojny z ZSRR stosunek Niemców do Polaków trochę "złagodniał", bo chcieli mieć spokój na zapleczu, natomiast do Żydów stale się zaostrzał. 2017-12-28 11:24:57 (8 lat temu)
Czy ktoś mógłby zamieścić na FP plan: Nie potrafię go zmniejszyć (brak pamięci). 2017-12-28 19:06:00 (8 lat temu)
mamik
+1 głosów:1 do Krzyś_: Proszę bardzo 2017-12-28 19:30:38 (8 lat temu)
do mamik: Dzięki! Może się przydać w przyszłości, może niekoniecznie do powyższego zdjęcia, ale do innych. 2017-12-28 19:44:04 (8 lat temu)
blaggio.
+1 głosów:1 do mamik: Przypisałem ten plan również do Map i planów 2017-12-28 20:01:05 (8 lat temu)
do El_Jot: Dziękuje za bardzo wyczerpującą odpowiedź :) Czy w związku z tym należałoby cofnąć datowanie tego zdjęcia o rok, czy ta data jako prawdopodobna może pozostać? 2017-12-28 20:08:37 (8 lat temu)
El_Jot
+1 głosów:1 do blaggio.: Przypuszczam, że należałoby przesunąć datowanie na marzec-październik 1940. Fotografia Wielkiej 9 ze stycznia 1941, ukazuje skrzyżowamie Wielkiej ze Złotą. Widać, że mur getta jest poza skrzyżowaniem, więc Złota w tym czasie była już wyłączona z obszaru, a mury szły podwórkami, prawdopodobnie zgodnie z planem getta. Z czasem Niemcy zorientowali się, że mury ukryte w podwórkach ułatwiają przemycanie towarów, zarządzili więc budowanie murów i płotów wzdłuż ulic, tak by łatwiej było je nadzorować. (Według zapisków Ringelbluma szmugiel był tak dobrze zorganizowany, że niektóre produkty łatwiej było dostać w getcie niż poza nim, oczywiście w wyższej cenie.) 2017-12-28 22:53:11 (8 lat temu)
|
|
Na stronie od 2009 październik
16 lat 6 miesięcy 29 dni |
Dodane: 18 grudnia 2013, godz. 7:43:44
Aktualizacja: 19 grudnia 2022, godz. 20:32:17
Źródło: Aukcje internetowe
Rozmiar: 2500px x 1953px
69 pobrań 10214 odsłon 6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia esski
Obiekty widoczne na zdjęciu
Getto warszawskie
więcej zdjęć (689)
Zbudowano: 1940
Zlikwidowano: 1943
Getto warszawskie – getto dla ludności żydowskiej w Warszawie zorganizowane przez okupacyjne władze hitlerowskie w czasach II wojny światowej.
Do dzisiaj zachowały się prawdopodobnie tylko dwa krótkie kawałki muru getta. Znajdują się one w podwórku – pomiędzy posesjami przy ul. Siennej 55 i Złotej 62. Na ulicy Waliców zachował się fragment ściany dawnego budynku browaru (Waliców 11a), który był domem granicznym getta.
Powstanie getta
Getto warszawskie zostało utworzone przez okupacyjne władze hitlerowskie 12 października 1940. W tym dniu szef dystryktu Fischer podpisał oficjalne zarządzenie o utworzeniu getta wraz z załącznikiem wymieniającym ulice graniczne "dzielnicy żydowskiej".
Teren getta w Warszawie
Getto powstało na wydzielonym, otoczonym murem od reszty miasta terenie o powierzchni ok. 2,6 km². Granice getta w pierwszym okresie przebiegały ulicami: Wielka (obecnie miejsce po niej zajęte jest przez Pałac Kultury i Nauki), Bagno, pl. Grzybowski, Rynkowa, Zimna, Elektoralna, pl. Bankowy, Tłomackie (obecnie odcinek al. "Solidarności"), Przejazd, Ogród Krasińskich, Freta, Sapieżyńska, Konwiktorska, Stawki, Okopowa, Towarowa, Srebrna i Złota. Później obszar getta był pomniejszany.
Dzielnica dzieliła się na tzw. duże i małe getto. Jedynym ich połączeniem był wąski przesmyk skrzyżowania Żelaznej z Chłodną. Od momentu utworzenia granicy getta środkiem ul. Żelaznej duże i małe getto łączył drewniany wiadukt (uruchomiony 26 stycznia 1942, według innych źródeł 16 lutego 1942 lub 26 kwietnia 1942) przeprowadzony nad ulicą Chłodną wzdłuż Żelaznej. Wysoka na dwa piętra konstrukcja, do której z każdej strony prowadziły pięćdziesięciostopniowe schody, była największą z czterech pieszych przepraw mostowych, jakie powstały na terenie getta. Żydzi nazwali to przejście "Mostem Westchnień". Ruch kołowy pomiędzy dużym a małym gettem odbywał się wąskim pasem wschodniej jezdni Żelaznej. Komunikację na skrzyżowaniu z Chłodną regulowały dwie bramy otwierane przemiennie tak, aby raz puścić jadących pomiędzy dwoma częściami getta a raz ruch "aryjski" ulicą Chłodną. Miejsce to, ze względu na wielki ruch i ciasnotę wąskiego przesmyku nazywano "Dardanelami" lub (ze względu na bestialstwo wart niemieckich i SS-manów z narożnej Nordwache) "Scyllą i Charybdą".
Warunki życia w getcie
W styczniu 1941 roku zamknięto w nim ok. 400 tys. Żydów. Maksymalną liczbę ludności – ok. 460 tys. osiągnęło getto w marcu 1941. W getcie panowały bardzo ciężkie warunki życia[1] oraz terror. Śmiertelność była bardzo wysoka. Tylko w okresie od zamknięcia dzielnicy żydowskiej w październiku 1940 roku do połowy 1942 roku zginęła 1/4 mieszkańców getta.
Czarną sławą zapisała się ulica Karmelicka o niezwykłym natłoku ruchu pieszego i kołowego, nazywana przez mieszkańców getta "Gibraltarem" lub "Wąwozem Śmierci". Tędy codziennie przemieszczały się samochody SS do więzienia na Pawiaku i z Pawiaka do Alei Szucha, tu Niemcy maltretowali przechodzących Żydów, a nawet strzelali do nich na oślep.
Akcje likwidacyjne
Pierwszą wielką akcję likwidacyjną getta rozpoczęto 22 lipca 1942. Zamknięto małe getto, wywożąc liczne transporty do obozów zagłady, głównie Treblinki. Do końca 1942 roku wywieziono ok. 300 000 mieszkańców getta.Na terenie getta 9 sierpnia wymordowano około 3 tysięcy Żydów.
Miejsce wywózki z getta nazywało się Umschlagplatz (plac przeładunkowy, służył pierwotnie do przeładowywania towarów przywożonych ze strony "aryjskiej" na środki transportowe getta) i mieściło przy dzisiejszej ulicy Stawki (u zbiegu z Dziką). Był to dość spory placyk przy bocznicy kolejowej. Aktualnie znajduje się tam Pomnik Umschlagplatz.
Po zakończeniu "akcji likwidacyjnej" teren dotychczasowego getta na południe od Leszna został włączony do "aryjskiej" części Warszawy. Na północ od ul. Leszno przeplatały się ze sobą tzw. tereny dzikie (gdzie nikt nie mógł mieszkać i poruszać się) oraz porozrzucane tereny getta szczątkowego – oddzielone od siebie kwartały budynków, w których mogli zamieszkać pozostali jeszcze w Warszawie Żydzi (było ich około 50-65 tysięcy), pracujący w tzw. szopach, czyli zakładach produkcyjnych na rzecz Niemiec (szop Hallmanna, szop Hoffmana, szop Oschmann-Leszczyński, szop Roehricha, szop szczotkarzy, szop Fritza Schultza, szop Karla Georga Schultza, szop Schillinga, szop Toebbensa, garbarnia Weiglego).
Do kolejnej akcji wysiedleńczej doszło w dniach 18-22 stycznia 1943 na rozkaz H. Himmlera, który w dniu 9 stycznia 1943 dokonał osobistej inspekcji terenów getta. Wywieziono wtedy do Treblinki około 6 tysięcy Żydów. Styczniowa akcja wywózki Żydów doprowadziła do pierwszego oporu. Bojowcy Mordechaja Anielewicza zaatakowali zbrojnie Niemców prowadzących kolumnę Żydów na Umschlagplatz. Do tego pierwszego starcia doszło na rogu ul. Niskiej i Zamenhofa.
Do dzisiaj zachowały się prawdopodobnie tylko dwa krótkie kawałki muru getta. Znajdują się one w podwórku – pomiędzy posesjami przy ul. Siennej 55 i Złotej 62. Na ulicy Waliców zachował się fragment ściany dawnego budynku browaru (Waliców 11a), który był domem granicznym getta.
Powstanie getta
Getto warszawskie zostało utworzone przez okupacyjne władze hitlerowskie 12 października 1940. W tym dniu szef dystryktu Fischer podpisał oficjalne zarządzenie o utworzeniu getta wraz z załącznikiem wymieniającym ulice graniczne "dzielnicy żydowskiej".
Teren getta w Warszawie
Getto powstało na wydzielonym, otoczonym murem od reszty miasta terenie o powierzchni ok. 2,6 km². Granice getta w pierwszym okresie przebiegały ulicami: Wielka (obecnie miejsce po niej zajęte jest przez Pałac Kultury i Nauki), Bagno, pl. Grzybowski, Rynkowa, Zimna, Elektoralna, pl. Bankowy, Tłomackie (obecnie odcinek al. "Solidarności"), Przejazd, Ogród Krasińskich, Freta, Sapieżyńska, Konwiktorska, Stawki, Okopowa, Towarowa, Srebrna i Złota. Później obszar getta był pomniejszany.
Dzielnica dzieliła się na tzw. duże i małe getto. Jedynym ich połączeniem był wąski przesmyk skrzyżowania Żelaznej z Chłodną. Od momentu utworzenia granicy getta środkiem ul. Żelaznej duże i małe getto łączył drewniany wiadukt (uruchomiony 26 stycznia 1942, według innych źródeł 16 lutego 1942 lub 26 kwietnia 1942) przeprowadzony nad ulicą Chłodną wzdłuż Żelaznej. Wysoka na dwa piętra konstrukcja, do której z każdej strony prowadziły pięćdziesięciostopniowe schody, była największą z czterech pieszych przepraw mostowych, jakie powstały na terenie getta. Żydzi nazwali to przejście "Mostem Westchnień". Ruch kołowy pomiędzy dużym a małym gettem odbywał się wąskim pasem wschodniej jezdni Żelaznej. Komunikację na skrzyżowaniu z Chłodną regulowały dwie bramy otwierane przemiennie tak, aby raz puścić jadących pomiędzy dwoma częściami getta a raz ruch "aryjski" ulicą Chłodną. Miejsce to, ze względu na wielki ruch i ciasnotę wąskiego przesmyku nazywano "Dardanelami" lub (ze względu na bestialstwo wart niemieckich i SS-manów z narożnej Nordwache) "Scyllą i Charybdą".
Warunki życia w getcie
W styczniu 1941 roku zamknięto w nim ok. 400 tys. Żydów. Maksymalną liczbę ludności – ok. 460 tys. osiągnęło getto w marcu 1941. W getcie panowały bardzo ciężkie warunki życia[1] oraz terror. Śmiertelność była bardzo wysoka. Tylko w okresie od zamknięcia dzielnicy żydowskiej w październiku 1940 roku do połowy 1942 roku zginęła 1/4 mieszkańców getta.
Czarną sławą zapisała się ulica Karmelicka o niezwykłym natłoku ruchu pieszego i kołowego, nazywana przez mieszkańców getta "Gibraltarem" lub "Wąwozem Śmierci". Tędy codziennie przemieszczały się samochody SS do więzienia na Pawiaku i z Pawiaka do Alei Szucha, tu Niemcy maltretowali przechodzących Żydów, a nawet strzelali do nich na oślep.
Akcje likwidacyjne
Pierwszą wielką akcję likwidacyjną getta rozpoczęto 22 lipca 1942. Zamknięto małe getto, wywożąc liczne transporty do obozów zagłady, głównie Treblinki. Do końca 1942 roku wywieziono ok. 300 000 mieszkańców getta.Na terenie getta 9 sierpnia wymordowano około 3 tysięcy Żydów.
Miejsce wywózki z getta nazywało się Umschlagplatz (plac przeładunkowy, służył pierwotnie do przeładowywania towarów przywożonych ze strony "aryjskiej" na środki transportowe getta) i mieściło przy dzisiejszej ulicy Stawki (u zbiegu z Dziką). Był to dość spory placyk przy bocznicy kolejowej. Aktualnie znajduje się tam Pomnik Umschlagplatz.
Po zakończeniu "akcji likwidacyjnej" teren dotychczasowego getta na południe od Leszna został włączony do "aryjskiej" części Warszawy. Na północ od ul. Leszno przeplatały się ze sobą tzw. tereny dzikie (gdzie nikt nie mógł mieszkać i poruszać się) oraz porozrzucane tereny getta szczątkowego – oddzielone od siebie kwartały budynków, w których mogli zamieszkać pozostali jeszcze w Warszawie Żydzi (było ich około 50-65 tysięcy), pracujący w tzw. szopach, czyli zakładach produkcyjnych na rzecz Niemiec (szop Hallmanna, szop Hoffmana, szop Oschmann-Leszczyński, szop Roehricha, szop szczotkarzy, szop Fritza Schultza, szop Karla Georga Schultza, szop Schillinga, szop Toebbensa, garbarnia Weiglego).
Do kolejnej akcji wysiedleńczej doszło w dniach 18-22 stycznia 1943 na rozkaz H. Himmlera, który w dniu 9 stycznia 1943 dokonał osobistej inspekcji terenów getta. Wywieziono wtedy do Treblinki około 6 tysięcy Żydów. Styczniowa akcja wywózki Żydów doprowadziła do pierwszego oporu. Bojowcy Mordechaja Anielewicza zaatakowali zbrojnie Niemców prowadzących kolumnę Żydów na Umschlagplatz. Do tego pierwszego starcia doszło na rogu ul. Niskiej i Zamenhofa.
ul. Złota
więcej zdjęć (652)
Dawniej: Kniewskiego (część wsch.)