Kapitulacja Warszawy – podpisanie w dniu 28 września 1939 przez gen. Tadeusza Kutrzebę i gen. Johannesa Blaskowitza na terenie dawnej Fabryki Silników Lotniczych Skody przy obecnej al. Krakowskiej na Okęciu umowy o kapitulacji Warszawy.Podczas posiedzenia Komitetu Obywatelskiego z udziałem przedstawicieli Dowództwa Obrony Warszawy, które odbyło się 26 września 1939 po południu, przeważyły głosy, że dalsza obrona, ze względu na ciężkie położenie ludności cywilnej i brak amunicji, jest bezcelowa.27 września 1939 gen. Tadeusz Kutrzeba i płk. Aleksander Pragłowski udali się do siedziby dowództwa niemieckiej 8 Armii na Okęcie. Zawarto rozejm, który miał trwać od godz. 14.00 tego dnia do 29 września do godz. 12.00. Walki przerwano ok. 14.00. Dalsze rozmowy były prowadzone następnego dnia rano w poszerzonym składzie, m.in. z udziałem prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego oraz przedstawicieli instytucji użyteczności publicznej; omawiane były kwestie przejęcia miasta przez administrację niemiecką.Akt kapitulacji został podpisany o godzinie 13:00 w dniu 28 września 1939 przez gen. Tadeusza Kutrzebę w imieniu dowódcy Armii „Warszawa” i gen. Johannesa Blaskowitza, dowódcę 8 Armii, na terenie dawnej Fabryki Silników Lotniczych Polskich Zakładów Skody (od 1935 zakład był częścią Państwowych Zakładów Lotniczych). Dokument składał się z sześciu artykułów dotyczących zobowiązań obu stron. Po złożeniu broni i amunicji Wojsko Polskie powinno 29 września wieczorem rozpocząć wymarsz z miasta. Ludność cywilna miała otrzymać żywność od Niemców (160 tys. porcji od 30 września), a uciekinierzy prawo powrotu do domów. Władze polskie zostały zobowiązane do ochrony budynków użyteczności publicznej, rozebrania barykad, ugaszenia pożarów, rozbrojenia ludności, uruchomienia administracji, urzędów i placówek handlowych, wprowadzenia zakazu działalności partii i organizacji politycznych oraz wskazania 12 zakładników w celu „zabezpieczenia przed aktami sabotażu“. Jeszcze w trakcie negocjacji Stefan Starzyński wydał odezwę do mieszkańców miasta.O warunkach kapitulacji poinformował gen. Juliusz Rómmel w swojej odezwie 29 września. Tego samego dnia rozpoczął się wymarsz oddziałów polskich do niewoli. Niemcy rozpoczęli wkraczanie do miasta 30 września.Komitet Obywatelski przyjął wniosek uprawniający Stefana Starzyńskiego do wytypowania 12 zakładników. Byli to: Władysław Baranowski, Czesław Klarner, Witold Staniszkis, Abraham Gepner, Ludwik Evert, Antoni Snopczyński, Franciszek Urbański, Zdzisław Lubomirski, Antoni Baryka, Henryk Hilchen, Artur Śliwiński i Szmul Zygielbojm. Zostali oni zamknięci pod strażą niemiecką 5 października w ratuszu aby zagwarantować bezpieczeństwo Adolfowi Hitlerowi, który tego dnia przyleciał do Warszawy aby odebrać defiladę wojsk niemieckich w Al. Ujazdowskich.Po kapitulacji Warszawy na początku października 1939 niemieckim Komendantem Miasta Warszawy został gen. Friedrich von Cochenhausen, zaś łącznikiem pomiędzy prezydentem Starzyńskim a generałem – Stanisław Lorentz.

Wikipedia

 

Plac Krasińskich znajduje się w Warszawie, u zbiegu ulic Długiej i Miodowej. Obok niego położony jest Ogród Krasińskich. Znajduje się na nim Pomnik Powstania Warszawskiego. Pałac Krasińskich (Pałac Rzeczypospolitej) jest zwrócony elewacją frontową do tego placu, a tuż naprzeciwko niego znajduje się gmach Sądu Najwyższego.
Przed II wojną światową znajdował się przy tym placu pałac Badenich; obecnie nie istnieje.
Źródło:

Ulica Nowiniarska w Warszawie - jedna z ulica Nowego Miasta biegnąca od ul. Franciszkańskiej do ul. Świętojerskiej, przed rokiem 1944 - do ul. Długiej.

Historia
Pierwotnie ulica Nowiniarska była ślepym zaułkiem ul. Świętojerskiej powstałym przed rokiem 1795; dalszy odcinek, dzisiaj początkowy, biegnący od Franciszkańskiej przeprowadzono dopiero przed rokiem 1819.

Pierwszym budynkiem przy ulicy, zwanej początkowo Nowo-Winiarską, była kamienica kupca Nuchima Brünera wzniesiona pod nr. 15 u zbiegu z ul. Franciszkańską, według projektu Karola Henryka Galle.

Około roku 1825 poszerzono wylot ulicy Nowiniarskiej na Franciszkańską, tworząc niewielki, trójkątny plac. Po tym czasie przy ulicy powstawały w szybkim tempie nowe obiekty, co było spowodowane bliskością dzielnicy żydowskiej, zlokalizowanej w okolicy ulicy Nalewki. Dwa lata później, w roku 1827, pod nr. 13 powstała druga kamienica Nuchima Brünera, będąca jedną z największych kamienic warszawskich tamtych czasów. Jej fasada liczyła aż 21 osi, zaś jej wystrój był ciekawy i stosunkowo starannie opracowany.

Przed rokiem 1829 właścicielka posesji 10/16, Adelajda Lesznowska wystawiła szereg piętrowych, niezwykle długich budynków, ciągnący się od Świętojerskiej prawie po Franciszkańską; owe utylitarne obiekty mieściły na parterach sklepy, na piętrach - mieszkania. Około roku 1835 część tych budynków zastąpiono nową kamienicą, wzniesioną dla Anatola i Franciszka Nakwaskich. Zabudowa ulicy tamtego okresu charakteryzowała się silnym wydłużeniem elewacji oraz późnoklasycystycznym opracowaniem fasad.

W roku 1849 powstały następne pawilony handlowe, zastąpione potem kamienica Arona Walfisza, jednak ożywienie budowlane przy ulicy zapanowało dopiero w latach 80/90 XIX wieku; na miejscu starych kamienic powstawały nowe.

W roku 1884 Nowiniarską przedłużono aż do ulicy Długiej, rozbierając przy tym kilka obiektów przy Pl. Krasińskich; w roku 1896 wystawiono pod nr. 1/5 olbrzymią kamienicę Doby Nowińskiej, której autorem był architekt Edward Goldberg. Budynek miał niespotykany w tamtych czasach kształt wolno stojącego, wydłużonego bloku, stojącego frontem do Pl. Krasińskich, zaś tyłem - do Nowiniarskiej. Fasada liczyła aż 34 osie i była pokryta bardzo bogatą ornamentyką neobarokową.

Od lat 20. XIX aż do roku 1939 Nowiniarska była ulicą handlową; działało przy niej bardzo wiele firm i sklepów. Na przełomie XIX i XX wieku na obydwu końcach ulicy urządzono otoczone żeliwnymi barierkami skwery, zaś po roku 1908 ulicą kursowała pierwsza w Warszawie linia tramwaju elektrycznego, jeżdżąca z Placu Krasińskich na nieistniejący dziś Plac Muranowski. Wzdłuż ulicy zamontowano wtedy oświetlenie elektryczne oraz wybrukowano ją granitową kostką. W roku 1939 całkowicie spłonęła kamienica Doby Nowińskiej; jej ruiny rozebrano do roku 1941, zaś już w roku 1940 odcinek Nowiniarskiej znalazł się w obrębie getta.

Na pozyskanym po rozbiórce kamienicy Nowińskiej placu z inicjatywy Jürgena Stroopa ustawiono w roku 1943 karuzelę i huśtawki, co miało odwrócić uwagę mieszkańców stolicy od "Grossaktion in Warschau", czyli likwidacji getta warszawskiego. Motyw owej karuzeli i zabawy towarzyszącej śmierci Żydów tuż za murem często bywał poruszany w literaturze powojennej:

U Czesława Miłosza - w wierszu Campo di Fiori
U Kazimierza Moczarskiego - w powieści Rozmowy z katem
U Tadeusza Borowskiego - w zbiorze opowiadań Pożegnanie z Marią
Pozostała zabudowa ulicy została zniszczona w roku 1944; po wojnie wyburzono wszystkie domy, nawet te nadające się do odbudowy. Po rozebraniu zabudowy w okolicy Pl. Krasińskich odcinek Nowiniarskiej zupełnie zanikł, zaś wybudowane obiekty w niczym nie nawiązują do zabudowy przedwojennej. Po wybudowaniu w latach 90. gmachu sądów na Pl. Krasińskich na jego zapleczu wytyczono uliczkę odtwarzającą dawny przebieg ulicy, lecz nie przyłączono jej do Nowiniarskiej.
Źródło: