Zespół fortyfikacji wzniesionych i użytkowanych pomiędzy XV a XX wiekiem w Kostrzynie nad Odrą i jego okolicach.
Pierwsze fortyfikacje w Kostrzynie stanowił zamek zbudowany w XV wieku. Nowoczesne fortyfikacje wzniesiono w czasie, gdy był stolicą Nowej Marchii w drugiej połowie XVI wieku. Miasto otoczono wtedy fortyfikacjami bastionowymi zaprojektowanymi na wzór włoski, które częściowo przetrwały do dziś. Twierdza była stopniowo rozbudowywana o nowe elementy przez następne stulecia. 24 czerwca - 17 lipca 1808 więziony był tu św. Klemens Maria Hofbauer (tablica pamiątkowa z popiersiem na kościele N.M.P. Matki Kościoła). W latach osiemdziesiątych XIX wieku Kostrzyn stał się twierdzą fortową - wokół miasta zbudowano pierścień czterech fortów:
Fort Czarnów
Fort Gorgast - zob. zdjęcie satelitarne
Fort Sarbinowo - zob. zdjęcie satelitarne
Fort Żabice
Są one zachowane w różnym stopniu do dziś.
Miasto Kostrzyn nad Odrą zostało bardzo poważnie zniszczone w 1945, a wraz z nim duża część dawnych umocnień bastionowych. Zachowane części są obecnie poddawane restauracji.
Obecnie teren twierdzy przedzielony jest granicą polsko-niemiecką, przy czym większość obiektów dawnej twierdzy znajduje się po stronie polskiej. Turystycznie wykorzystany jest jedynie Fort Gorgast znajdujący się w Niemczech, oraz Bastion Filip, Brama Chyżańska i Brama Berlińska (będące elementami składowymi miasta-twierdzy) po stronie polskiej. Źródło: