Koloruj
 | Polska › woj. śląskie › Bielsko-Biała › Śródmieście Bielsko › ul. Wzgórze › Zamek Książąt Sułkowskich - Muzeum Historyczne w Bielsku–Białej |
Lata 1895-1900 , Zamek i gmach Kasy Oszczędnościowej.
|
Na stronie od 2011 styczeń
15 lat 3 miesiące 5 dni |
Został wzniesiony w XIV wieku staraniem księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka i przez kolejne stulecia służył jako jedna z siedzib Piastów cieszyńskich. Jest typem zamku miejskiego od początku włączonego w system fortyfikacji Bielska i będącego zarazem najsilniejszym elementem jego obwarowań. Pełnił także rolę śląskiej warowni granicznej, strzegąc granicy dzielnicowej i państwowej na Białej. Od końca XVI wieku rola obronna zamku malała i przekształcał się on coraz bardziej w rezydencję szlachecką, stanowiąc od 1572 r. centrum administracyjno-gospodarcze państwa bielskiego (od 1752 r. Księstwo Bielskie) oraz siedzibę jego właścicieli. Na skutek licznych przebudów zatarte zostały jego dawne cechy stylowe. Ostatnia z nich miała miejsce w latach 1855-1864 (wtedy powstała m.in. eklektyczna fasada zwrócona ku placowi Bolesława Chrobrego). Od 1945 r. jest siedzibą Muzeum w Bielsku-Białej (d. Muzeum Okręgowe), wcześniej przez ponad 200 lat był własnością rodu Sułkowskich. Ekspozycja muzeum obejmuje: XIX-wieczną reprezentacyjną klatkę schodową, salę militariów i sztuki myśliwskiej, wystawę sztuki polskiej i europejskiej od XIV do XVII wieku, salon muzyczny, salon biedermeierowski, galerię malarstwa polskiego i europejskiego od XIX do XX wieku, galerię współczesnej sztuki regionu, wystawę prezentującą dzieje zamku, Bielska, Białej i okolic, wystawę etnograficzną, wystawę grafiki przełomu XIX i XX wieku, wystawę malarstwa portretowego od roku 1800 do lat trzydziestych XX wieku, wnętrza z prezentacją pamiątek po rodzinie Sułkowskich i salę z rycerzem - lapidarium.
Narożna kamienica, tworząca wschodnią pierzeję pl. Chrobrego, została zbudowana w 1889 r. wg projektu Karola Korna dla Komunalnej Kasy Oszczędności. Jej elewacja łączy w sobie elementy neorenesansowe i neobarokowe, natomiast wnętrze utrzymane jest w stylu neorokokowym i secesyjnym. Obecna nazwa pochodzi od nazwy mieszczącej się przez lata (do 2007 r.) na parterze restauracji Patria, która była następczynią XIX-wiecznej Café de L'Europe. Dziś gmach pełni funkcje biurowo-handlowe.
Kiedy Dolne Przedmieście zaczęło zastępować Stare Miasto jako administracyjne, gospodarcze i kulturalne centrum miasta, plac Chrobrego, zwany do 1890 r. Smolnym (Pechring) a potem Garncarskim (Töpferplatz), pod koniec wieku stał się faktycznym sercem miasta (przyczyniła się do tego zarówno korzystna lokalizacja, jak i to, że przez niego przebiegały główne osie komunikacyjne N-S (3 Maja/Zamkowa/Partyzantów) i E-W (11 Listopada/Wzgórze/Cieszyńska)), co zostało podkreślone w planie regulacyjnym Bielska z 1899 r. autorstwa Maxa Fabianiego.
W tamtych latach doszło też do wielkich zmian w wyglądzie placu: w 1860 r. skanalizowany płynący jego środkiem potok Niper, na pocz. lat 20. wyburzono stojący na jego środku Dom Tobiasa, ponadto powstawała nowa zabudowa wypierająca starą z pocz. XIX wieku.
Obecnie pl. Chrobrego, potocznie nazywany \"Pigalem\", jest niekwestionowany sercem Bielska-Białej. Jego płyta (z fontanną jako centralnym punktem i szerokimi schodami) powstała w 2003 r. Wschodnią część stanowi jezdnia ul. 3 Maja, a południową – ul. Wzgórze. Dominantą placu jest średniowieczny, wielokrotnie przebudowywany zamek książąt Sułkowskich. Pozostałe budowle to kamienice (barokowe, neostylowe i funkcjonalistyczne) oraz funkcjonalistyczny gmach banku.