starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 14 głosy | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
2014-07-06 20:32:41 (11 lat temu)
do Rado-NDM: Dzięki. Coś tam podmienię.
2014-07-06 21:26:36 (11 lat temu)
Kamienice (od lewej) nr 11, 12, 23, 2, 14 i 15.
2015-07-19 00:06:54 (10 lat temu)
Wiesław Smyk
Na stronie od 2010 luty
16 lat 2 miesiące 13 dni
Dodane: 2 lipca 2014, godz. 20:53:29
Aktualizacja: 6 lipca 2014, godz. 21:40:06
Rozmiar: 1024px x 686px
37 pobrań
5582 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Wiesław Smyk
Obiekty widoczne na zdjęciu
Rynek 14
więcej zdjęć (9)
Zbudowano: XVIII w.
Zabytek: A.363 z 9.04.1972
Dobrze zachowana kamienica przy kieleckim rynku, z klasycyzującą fasadą, oryginalną dyspozycją wnętrz, klatką schodową i całkowicie przesklepionymi pomieszczeniami parteru; przykład kieleckiego zamożnego mieszczańskiego domu murowanego z 1. połowy XIX wieku.

Historia

Rodzina Solnickich już w 1788 roku miała murowaną, parterową kamienicę w południowej pierzei kieleckiego rynku lokacyjnego. Nieruchomość w końcu XVIII wieku przeszła w inne ręce, bowiem ówcześni właściciele Raabowie, po pożarze miasta w 1800 roku, sprzedali ją, jako plac pogorzały, ze sklepem i piwnicą - Solnickim. Posesja znów wróciła do rodziny, która ją niegdyś posiadała. Solniccy odbudowali na niej murowany dom parterowy, z filarowymi podcieniami od strony rynku, oznaczony na planie regulacyjnym Kielc z 1823 roku. Kamieniczka wypełniła front parceli w kształcie litery L, z prostokątnym podwórzem, częściowo obudowanym oficynami i wąskim wjazdem od obecnej ulicy Dużej. Po śmierci Franciszka Solnickiego, prezydenta miasta, posesja przeszła w ręce jego spadkobierców. W 1826 roku wdowa była ponaglana przez władze miejskie, aby rozebrała podcienia i podwyższyła dom o piętro, już w nowej linii zabudowy. Dopiero jej zięć, kupiec Adam Ciecholewski, w 1828 roku przeprowadził zalecaną przebudowę i nadbudowę. Piętrowa kamienica usytuowana kalenicowo, wymurowana z kamienia na wapno, miała cały parter przesklepiony kolebkami. We frontowych dwóch salach mieścił się sklep i pokój gościnny. W tylnym trakcie był skład, buchalteria, przedpokój. Wąską sienią, na skrajnej osi, można było przejść na podwórze. Wejście na piętro wiodło klatką schodową, po schodach kamiennych, zabiegowych. Zamożność właścicieli pozwoliła na udekorowanie fasady kamiennymi detalami wystroju. Dach był kryty blachą żelazną. Na fasadzie zamontowano dwa balkony o kamiennych podestach, z kutymi balustradami. Wąskie długie podwórze usytuowane między dwoma pasmami murowanych oficyn miało kamienną studnię. W 1866 roku właścicielką posesji była Julia Ciecholewska. W rękach jej rodziny pozostała ona do końca XIX wieku. W roku 1907 nieruchomość kupił na licytacji Moszek Majer Rosenberg. W 2010 roku, w trakcie prac ziemnych, odsłonięto relikty piwnic pod płytą rynku, wyznaczających linię zabudowy w XVIII wieku.

Opis

Kamienica znajduje się w południowej pierzei Rynku, zwarto zabudowanej, uformowanej miedzy wlotowymi ulicami - Dużą i Małą. Murowany z kamienia i cegły dom jest usytuowany kalenicowo, tak jak sąsiednie budynki. Do piętrowej prostopadłościennej części frontowej, nakrytej dachem dwuspadowym, przylegają od strony podwórza dwa skrzydła oficyn. Elewacje kamienicy są otynkowane. Klasycyzująca dekoracja architektoniczna zdobi tylko pięcioosiową, symetrycznie ukształtowaną fasadę od strony rynku. Szczególnie bogato udekorowano płytkie ryzality na skrajnych osiach, na których znajdują się wejścia do budynku, osłonięte balkonami piętra. Ryzality te są flankowane na obu kondygnacjach pilastrami, na piętrze zwieńczone masywnym belkowaniem, z tryglifami, a ponad linią okapu - pokreślono je ściankami attykowymi. Środkowa trójosiowa część fasady ma wystrój ograniczony do gzymsów i wieńczącego belkowania. Detal na fasadzie: dwa portale, obramienia drzwi balkonowych, gzyms wieńczący, wsporniki pod balkonami odkuto z piaskowca. Kamienne są także podesty balkonów. Wnętrza parteru o układzie dwutraktowym, z klatką schodową na piętro i sienią zachowały całkowicie dyspozycję z połowy XIX wieku i oryginalne sklepienia kolebkowe na gurtach.

Zabytek dostępny dla zwiedzających z zewnątrz, część wewnętrzna dla klientów dostępna w godzinach pracy gastronomii.

Oprac. Anna Adamczyk, 10.12.2014 r.

Źródło:
Rynek 15
więcej zdjęć (6)
Zbudowano: przed 1814
Zabytek: A.363 z 9.04.1972
Jedna ze starszych kamienic przy kieleckim rynku lokacyjnym - w zrębie (piwnicach) zapewne sprzed 1814 roku. Niewielka skala zabudowy i kształt parceli dokumentują stan części zabudowy charakterystyczny dla początku XIX wieku.

Historia

Posesja jest usytuowana w południowej pierzei rynku lokacyjnego Kielc, w kwartale między równoległymi ulicami - Dużą i Małą. Najstarsza informacja o jej zabudowie pochodzi z 1789 roku. Stał na niej dom drewniany szynkarza Marcina Wróblewskiego. Dom ocalał w pożarze miasta w 1800 roku, bowiem kilka lat później, kolejny właściciel - Jan Grzywaczewski płacił podatek z domu w rynku, po Wróblewskich. Grzywaczewski rozebrał drewniany dom i wystawił przed 1814 rokiem, nowy - murowany, parterowy, o trzech izbach, trzech kuchniach, ze sklepem i komorą, dwiema piwnicami, dwiema stajniami i dwoma chlewami. Z czasem prostokątna parcela powiększona została o plac przy ulicy Małej, przybierając kształt zbliżony do litery L. Kolejnymi właścicielami od 1832 roku byli Malinowscy i skoligaceni z nimi Gwoździowscy. Przed 1845 rokiem nad częścią frontową nadbudowano piętro. W wyniku przebudowy powstała niewielka, wąska kamieniczka usytuowana kalenicowo w pierzei, wzniesiona na planie prostokąta, o dwutraktowym układzie wnętrza. Miała sklepiony przejazd bramny, do którego boku zachodniego przylegały dwa pomieszczenia w amfiladzie. Pierwsze z nich było sklepione kolebką i mieściło cukiernię, drugie - skład. Na piętrze znajdowało się trzypokojowe mieszkanie, z kuchnią. Dwuspadowy dach budynku był pobity gontem. Za kamieniczką - po stronie zachodniej podwórza - stała parterowa, jednotraktowa oficyna, z izbami w amfiladzie. Skrajna izba, przyległa do kamienicy, mieściła billard, środkowa - piekarnię cukierniczą. Około roku 1865 miał miejsce pożar, po którym kamieniczka została odbudowana i przebudowana. W roku 1866 na posesji tej stały dwa domy Tomasza Malinowskiego - piętrowy od rynku i parterowy od ulicy Małej. Wedługg fotografii z 2. połowy XIX wieku na trójosiowej elewacji frontowej kamieniczki przyrynkowej były dwa prostokątne otwory wejściowe. Piętro, w części centralnej, miało balkon. W końcu XIX wieku posesję kupił Strosberg, który przypuszczalnie nadbudował piętro nad oficyną. W latach 1992-2000 budynki przebudowano, wymieniono część stropów drewnianych, parter oficyny zaadaptowano na wnętrze sklepowe. W 2010 roku, w trakcie prac ziemnych, odsłonięto pod płytą rynku relikty piwnic przynależnych niegdyś do tej posesji, wyznaczających linię zabudowy w XVIII wieku.

Opis

Kamienica znajduje się w śródmieściu Kielc, w południowej pierzei Rynku, zwarto zabudowanej, uformowanej miedzy wlotowymi uliczkami - Dużą i Małą. Dom jest usytuowany kalenicowo, tak jak sąsiednie budynki. Wzniesiono go z kamienia łamanego i cegły, na zaprawę wapienną. Do piętrowej, prostopadłościennej części frontowej, nakrytej dachem dwuspadowym, przylega od strony podwórza skrzydło oficyny zachodniej. Podpiwniczenie stanowią dwie komory sklepione kolebkowo. Elewacje są otynkowane. Wąska trójosiowa fasada ma wystrój ograniczony do uproszczonego belkowania koronującego i gzymsów odcinkowych nad oknami piętra. Budynek mocno przekształcony, ma w parterze dyspozycję wnętrza zbliżoną do stanu pierwotnego - dwutraktowy układ z wąską sienią wzdłuż wschodniego boku.

Zabytek dostępny dla zwiedzających z zewnątrz, część dla klientów dostępna w godzinach pracy sklepu.

Oprac. Anna Adamczyk, 10.17.2014 r.

św. Leonarda 23 / Duża 1
więcej zdjęć (7)
Narożnik ulicy Leonarda i Dużej zajmował szynk i był to dom murowany jeszcze przed 1810 rokiem. "Gazeta Kielecka" donosiła, że w roku 1855 posesja z domem należała do Ignacego Smolińskiego. Dom ten doczekał naszych czasów i ma związek (wg rozpoznania L.J. Adamczyka) z domem Saskich w rynku. Chodzi o fryz koronujący z rozetek w plecionce z wolich oczu, fryz koronujący z liści akantu. Podobnie, jak w przypadku kamienicy Saskich, architekt tego domu jest nieznany.

Źródło: Album Kielecki. Starówka. Przewodnik cz. 1, R. Wrońska-Gorzkowska, E. Gorzkowski.
Rynek 11
więcej zdjęć (8)
Zbudowano: 1800-1821
Zabytek: A.362 z 9.04.1972
Przykład formowania się zabudowy rynku w XIX wieku, metodą scalania i wykorzystania starszej zabudowy dwóch posesji; fasada kamienicy z zachowanym eklektycznym wystrojem z połowy XIX wieku; wnętrze, w obszarze piwnic i parteru, o metryce z 1. ćwierci XIX wieku.

Historia

Kamienica została wzniesiona we wschodniej pierzei rynku lokacyjnego. Obecną formę architektoniczną uzyskała w 1. połowie XIX wieku, w wyniku połączenia dwóch starszych, parterowych kamieniczek. Posesja, na której stoi, w 1788 roku stanowiła dwa odrębne, wąskie place. Jeden z nich należał do Szymańskiego, który miał dom - w części murowany. Na drugim placu stał dom drewniany Miedzińskiego. Zabudowa ta uległa zniszczeniu w wielkim pożarze Kielc w 1800 roku. Prawie ćwierć wieku później na posesji, której właścicielem był Jan Gwoździowski, stały od strony rynku dwie parterowe murowane kamieniczki, z sieniami wjazdowymi. Dwa przynależne do nich place zapełniała odrębna zabudowa obrzeżna. Przed połową XIX wieku nadbudowano nad kamieniczkami piętro i nowy dach i ujednolicono fasadę. Między wnętrzami na parterze i w oficynach przebito przejścia, tak aby uczynić z zabudowy jeden zespół. W 1847 roku na posesji tej, należącej do Jana Malinowskiego, funkcjonował hotel zajezdny. Pokoje gościnne były w oficynach. Tył podwórza wypełniała wielka stajnia zajezdna zbudowana na planie prostokąta, z dachem wspartym na ośmiu filarach, usytuowana w pierzei ulicy Wesołej. Wszystkie dachy były pobite gontami. Fasadę kamienicy dawniej artykułowały arkadowe blendy (może zamurowane arkady), z wejściami do sklepów. Arkadową bramę wjazdową flankowały kamienne filary. Na posesji znajdowały się dwie studnie. Zajazd Malinowskiego, w skład którego wchodziły murowane zabudowania - jednopiętrowy dom frontowy z dwiema parterowymi oficynami i stajnie, funkcjonował jeszcze w 1866 roku. Na miejscu stajni wjezdnej, Dawid Zylberszpic wybudował przed 1902 roku, dwupiętrową kamienicę w pierzei ulicy Wesołej. W okresie międzywojennym posesja przyrynkowa, oznaczona numerem adresowym Plac Piłsudskiego 11, należała do braci Cukermanów i małżonków Kaufman.

Opis

Budynek znajduje się we wschodniej pierzei Rynku, zwarto zabudowanej i formującej lekki łuk na odcinku między wlotowymi uliczkami - Bodzentyńska i Dużą. Murowana z kamienia i cegły kamienica jest usytuowana kalenicowo, tak jak sąsiednie budynki. Do piętrowej prostopadłościennej części frontowej, nakrytej dachem dwuspadowym, przylega od strony podwórza wyższe skrzydło oficyny południowej. Elewacje są otynkowane. Na szerokiej fasadzie kamienicy, o dziewięciu osiach, współczesne witryny są zamontowane w prostokątnych wnękach (zamurowanych arkadach). Na trzeciej osi od południa znajduje się arkadowy przejazd bramny. Piętro zachowało eklektyczny wystrój architektoniczny, widoczny w obramieniach rytmicznie rozstawionych okien i w masywnym gzymsie podokapowym opiętym kostkowymi kroksztynami. Środek fasady akcentuje szeroki balkon, o prostym podeście wspartym na kroksztynach. Wnętrza o układzie dwutraktowym mają w rozplanowaniu jeszcze czytelny układ dwóch odrębnych kamienic. Piwnice pod całą kamienicą zachowały sklepienia kolebkowe .W sieni północnej mieści się lokal użytkowy. Na parterze tylko skrajne pomieszczenie południowe (sklep Kozubek) nakrywa sklepienie o łuku odcinkowym.

Zabytek dostępny dla zwiedzających z zewnątrz. Wybranie pomieszczenia o funkcjach usługowych i handlowych są dostępne w godzinach pracy.

Oprac. Anna Adamczyk, 14.12.2014 r.

Źródło:
Rynek 12
więcej zdjęć (9)
Zbudowano: XVIII-XIX w.
Dawniej: Wójtowstwo, Hotel Saski,
Zabytek: A.363 z 9.04.1972
Przykład przyrynkowej zabudowy miejskiej o funkcji szynku z zajazdem, potem hotelu, z początku XIX wieku (w zrębie z XVIII wieku); architektoniczna wartość widoczna jest w nawarstwieniach budowlanych i eklektycznym wystroju elewacji; posesja ma wartość historyczną, jako materialna pozostałość urzędu wójtowskiego związanego z lokacją i ustrojem miasta.

Historia

Wzmianki o przyrynkowej posesji wójta kieleckiego pochodzą z 1540 roku i 1668 roku. Zapewne, na przełomie XVI i XVII wieku posesja ta, przestała pełnić funkcje urzędowe, które zostały przeniesione do ratusza, a zaczęła służyć, zachowując nazwę Wójtostwo - jako szynk z zajazdem dla podróżnych. W roku 1780 został wybudowany na niej nowy dom wjezdny, parterowy, w części drewniany. Murowane były tylko słupy podcienia od strony rynku, kuchnia i piwnica. W podwórzu stała stajnia na 30 koni. W dniach 9-10 czerwca 1794 roku kwaterował w tym zajeździe T. Kościuszko ze swoim sztabem. Po 1795 roku majątek wójtostwa przejęły zaborcze władze austriackie; odtąd posesję tę, jako własność skarbową, dzierżawiono najemcom. Jej zabudowa spłonęła w czasie pożaru miasta w 1800 roku. Odbudowano ją, jako - murowaną. Piętrowy budynek wzniesiono na planie odwróconej litery L zabudowując ściśle wąski front od rynku i część obrzeża od ulicy św. Leonarda. Mieściły się w nim trzy duże izby do szynkowania trunków. Sklepione lokalności mogły być pozostałością z XVIII wieku. W skrzydle od ulicy św. Leonarda były pokoje gościnne. W głębi stała stajnia o 14 słupach, z wjazdem od strony ulicy Wesołej. W początku XIX wieku zajazd „Wójtostwo” cieszył się dobrą opinią wśród podróżujących. Rozplanowanie budynku w poł. tego stulecia było zbliżone do obecnego. W latach 1858-1944 posesja stanowiła własność kupieckiej rodziny Hönigmanów. Parter, czyli sklep i 9 izb, zajmował sam właściciel dla handlu i na mieszkanie, zaś na piętrze było 12 pokoi gościnnych (Hotel „Saski”, czynny jeszcze w latach 80. XIX wieku). W początku XX wieku przekształcono nieco elewacje - arkadowy otwór bramny rozkuto na prostokątny, trójkątne naczółki okien zastąpiono opaskami z motywem rocailla. Obecnie posesja stanowi własność prywatną. W 1958 roku w miejscu rozebranych stajni wybudowano budynek biurowy. W 2001 roku zaadaptowano część parteru na lokal banku.

Opis

Kamienica usytuowana jest kalenicowo w zwartej zabudowie wschodniej pierzei Rynku. Zajmuje narożną, prostokątną parcelę przy wlocie ulicy św. Leonarda. Wzniesiono ją, jako budynek piętrowy, wymurowany na planie odwróconej litery L, z wąskim frontem od Rynku, ściętym narożnikiem i długim skrzydłem wzdłuż ulicy św. Leonarda. Całość nakrywa jeden dach wielospadowy. Boniowane w pasy elewacje frontowe mają eklektyczny wystrój ograniczony do ozdobnych uszatych obramień okiennych i zdobionych fryzami gzymsów. Ścięty narożnik z żeliwnym balkonem na piętrze, wieńczy trójkątny fronton (dawniej z wizerunkiem Oka Opatrzności). Od strony Rynku, na skrajnej osi fasady, znajduje się prostokątny otwór przejazdu bramnego, który prowadzi na zamknięte podwórze W piwnicach, w części pomieszczeń parteru i w przejeździe bramnym zachowały się sklepienia kolebkowe. We wnętrzach, mimo przebudów, czytelne są dawne dyspozycje, właściwe dla zajazdu, nie zaś dla kamienicy mieszkalnej. Na elewacji frontowej od strony ulicy św. Leonarda, wmurowana jest kamienna płyta upamiętniająca pobyt T. Kościuszki w 1794 roku.

Dostęp do zabytku ograniczony, zabytek dostępny z zewnątrz oraz w pomieszczeniach handlowych.

Oprac. Anna Adamczyk, 14.12.2014 r.

Duża 2
więcej zdjęć (14)
Rynek
więcej zdjęć (225)
Dawniej: Partyzantów
Rynek jest jednym z najstarszych placów Kielc. Od 1295 roku zwał się "locum forense" - miejsce targowe i sądowe. Od czasu lokacji miasta na prawie magdeburskim (ok. 1364), nadanym przez biskupa krakowskiego Bodzantę Jankowskiego, zwany "Rynkiem" lub "Zajazdem". Jego kształt jest uwarunkowany przebiegiem ciągów komunikacyjnych pomiędzy kolegiatą a średniowieczną osadą przy kościele św. Wojciecha. Wtedy też wytyczono cztery ulice: Bodzentyńską (Bożęcką), Leonarda, Mała i Dużą (Wielką). Później przybyły ulice Piotrkowska, Kozia i Radomska (Warszawska), wybudowana dopiero w 1837 roku. Kiedy król Zygmunt I w 1535 roku potwierdził posiadanie przez Kielce prawa magdeburskiego, ustalił termin wtorkowego jarmarku i targu tygodniowego, wybudowano na środku Rynku ratusz (spłonął w 1800 roku). Fundatorem gmachu był prawdopodobnie bp krakowski Jan Konarski. Od roku 1759 pb A. Załuski polecił budować w rynku tylko domy murowane, piętrowe z podcieniami, a ich właściciele zwalniani byli na pewien czas z podatków. W roku 1835 w zachodniej części Rynku zaczęto budowę nowego ratusza. W miejsce spalonego planowano urządzić wodozbiór, jako basen przeciwpożarowy (zrobiono to dopiero w okresie okupacji hitlerowskiej). Po wojnie zbudowano tu fontannę (zlikwidowaną w 2008 roku). Nazwa Rynek lub Rynek Miejski utrzymywała się do roku 1929, kiedy przemianowano go na Plac Marszałka Piłsudskiego. Niemcy wprowadzili nazwę Adolf Hitler-Platz. Po wyzwoleniu nazwano go Placem Partyzantów AL. Od marca 1993 przywrócono historyczną nazwę Rynek. Targi odbywały się tu do 1935 roku. Do dziś zachował się średniowieczny układ przestrzenny Rynku, z ulicami wychodzącymi z naroży.

Źródło: Album Kielecki. Starówka. Przewodnik cz. 1, R. Wrońska-Gorzkowska, E. Gorzkowski.
ul. Leonarda, św.
więcej zdjęć (113)
ul. Duża
więcej zdjęć (173)
Dawniej: Świerczewskiego Karola, gen.
Lokacja Kielc na prawie magdeburskim (1359-1364) oznaczała nie tylko ich prawne wyodrębnienie, lecz także przebudowę urbanistyczną. Zapewne wtedy nastąpiło przesunięcie centrum osadniczego z okolic placu św. Wojciecha na tereny obecnego Rynku, który powstał na skrzyżowaniu drogi wiodącej do kościoła oraz do dworu i spichlerzy biskupich, drogi Bodzańskiej i jej przedłużenia - drogi w kierunku Piotrkowa, zwanej Rdzańską. Ulice prowadzące z Rynku w kierunku południowym, przylegające do Wielkiego i Małego Pola otrzymały nazwy Wielka (Duża) i Mała.
Ulica Duża to jeden z głównych traktów komunikacyjnych starych Kielc, wytyczony w XVII wieku. Pierwotnie nosił nazwę ulicy Wielkiej (1668), następnie w związku z przeniesieniem do Kielc siedziby władz woj. krakowskiego, zmieniono nazwę na ulicę Krakowską. Na planie z 1882 r. figurują dwie nazwy: odcinek od Rynku do placu przed katedrą - Duża, dalej na terenach południowych - Krakowska. Nazwa Duża funkcjonowała przez wiele lat, przy jednoczesnym zaniku nazwy Krakowska. Po 1918 roku odcinek od placu Panny Marii nazwano aleją 3 Maja. W czasie okupacji Niemcy wprowadzili nazwę ulicy Bydgoskiej, następnie przemianowano ją bez prawa tłumaczenia na język polski na ulicę Strasse der Deutsche Wehrmacht. Od roku 1948 do 1993 nosiła nazwę Świerczewskiego.

Źródło: Album Kielecki. Starówka. Przewodnik cz. 1, R. Wrońska-Gorzkowska, E. Gorzkowski.