Nr 15: Kamienica Kleinpoldtów. Powstała w XVII w. dla budowniczego Jerzego Kleinpoldta, nadbudowana na przeł. XVIII i XIX w. Po wojnie odbudowana w 1957.



Nr 17: Kamienica Stanisława Baryczki. Powstała w XVII w., od 1748 właścicielem był Antoni Fontana. Po wojnie odbudowana w 1957. 02.09.1944 hitlerowcy rozstrzelali tu 50 Polaków.



Nr 19: Kamienica Adama Jarzębskiego. Powstała w XVII w. dla Jarzębskiego, potem należała do misjonarzy, następnie bartolomitów. Po wojnie odbudowana w 1957 z nowym sgraffito Edmunda Burke.

/p>

Kamienica powstała najpewniej w latach 1433-1478 na działce w pobliżu płynącego wówczas przez pl. Zamkowy potoku, nadanej księżom mansjonarzom przez księżną Annę Holszańską z przeznaczeniem na kolegium przy kolegiackiej kaplicy Najświętszej Panny Marii. Działka była początkowo mniejsza niż jest dzisiaj, dwukondygnacyjny budynek znajdował się od strony północnej, a na jego zapleczu znalazły się drewniane zabudowania gospodarcze. Kolegium składało się z siedmiu kapłanów, zobowiązanych specjalnym przywilejem do śpiewania na co dzień Officium de Beata. W tej kamienicy w 1524 roku zmarł przedostatni książę mazowiecki, Stanisław. W wyniku nadania z 1526 roku nowego terenu kamienica mogła zostać rozbudowana w kierunku południowym, aż do samego kanału bądź strumienia, który płynął przez pl. Zamkowy aż do XVII wieku.
Kamienica została przebudowana około 1575 roku w stylu renesansowym, najpierw przez murarza Antonio Vascontiego, a następnie przez architekta Bernardo Morando, twórcę Zamościa. Kolejne przebudowy miały miejsce w 1688 roku (wówczas budowli nadano cechy barokowe, a fakt ten upamiętniła płaskorzeźba nad wejściem), w 1743 roku, gdy skrzydło frontowe od strony ul. Świętojańskiej nadbudowano do dwóch pięter, a boczne od strony ul. Przedzamkowej do jednego piętra, oraz około 1790 roku, kiedy oba skrzydło uzyskały po dodatkowej kondygnacji, a w podwórku powstała murowana oficyna wschodnia. W 1819 roku, w wyniku prac rozbiórkowych na pl. Zamkowym, odsłonięto elewację południową, zaś w 1838 roku rozebrano skrzydło od strony zamku i wybudowano je na nowo. Znajdowała się tutaj wówczas między innymi winiarnia Wincentego Sonnera oraz cukiernia Zygmunta Plocera.

Po likwidacji kaplicy i kolegium w 1822 roku kamienica przeszła początkowo na własność kapituły, a w 1866 roku na własność rządu, który na licytacji sprzedał ją w 1869 roku Franciszkowi Szpringerowi, a ten dokonał renowacji kamienicy. W 1918 roku nowym właściciel dawnej mansjonarii został księgarz i wydawca, hrabia Władysław Kościelski, z którego inicjatywy kamienicę gruntownie odrestaurowano w latach 1918-1920 według projektu Juliusza Nagórskiego. Całość adaptowano na reprezentacyjne apartamenty – podczas prac dach przebudowano na czterospadowy, a ponadto odkuto dekoracje stiukowe węgarów. Część pomieszczeń w latach 1920-1930 wynajmowała ambasada Rumunii.

Kamienica spłonęła w 1944 roku, zniszczeniu uległ dach i detale, zawalone zostały stropy, jednak mury zachowały się w dobrym stanie do pełnej wysokości – w porównaniu do pozostałych obiektów na Starym Mieście kamienica była stosunkowo najmniej zniszczona. W 1947 roku budynek zabezpieczono, a w latach 1950-1953 odbudowano według projektu Władysława Jastrzębskiego z zespołem jako narożny budynek dwupiętrowy. W 1965 roku została wpisana do rejestru zabytków. W latach 1990-1991 kamienicę odremontowano po badaniach przeprowadzonych przez Henryka Siudera, wtedy dodano też sześć lukarn w dachu, w ciągu następnych lat planowano umieszczenie tutaj restauracji McDonald's, jednak staraniem mieszkańców do tego nie dopuszczono. Obecnie w parterze znajduje się restauracja, a wyższe piętra zajmuje hostel Castle Inn.
Kamienica jest neorenesansowa, pięcioosiowa, dwupiętrowa z trzyosiową, oskarpowaną elewacją od strony placu Zamkowego, a istnienie skarp wynika z faktu płynięcia niegdyś w pobliżu strumienia. Od strony ul. Świętojańskiej znajduje się kamienny portal z datą 1688, a od strony pl. Zamkowego widoczne są oryginalne gotyckie i renesansowe obramowania okienne oraz fragment muru gotyckiego z oknem, całość zdobiona jest węgarami rzeźbionymi w kamieniu. Częściowo widoczne są głazy stanowiące dawniej podmurówkę budynku. Kamienica posiada niewielkie, czterostronnie obudowane podwórko z wspartym na kroksztynach balkonem z balustradą o charakterze neorokokowym. W podziemiach znajdują się dawne piwnice sklepione kolebkowo.
Ciekawostką jest fakt, że numer hipoteczny tej kamienicy wynosi 2, i jest wyższy jedynie od Zamku Królewskiego (nr hip. 1).

Za:

Plac w Warszawie, położony na skraju Starego Miasta, u wylotu Traktu Królewskiego, który wytyczał główny kierunek rozwojowy miasta w XVIII wieku wzdłuż Skarpy Wiślanej.
Na placu znajduje się kolumna króla Zygmunta III Wazy z 1644, najstarszy i symboliczny dla miasta pomnik (dzieło Clemente Molliego). We wschodniej pierzei placu stoi bryła zrekonstruowanego po zniszczeniach II wojny światowej Zamku Królewskiego, rezydencji książąt mazowieckich, a następnie królów Polski i wielkich książąt Litwy z XVI-XVIII wieku, zbombardowanej i wysadzonej w powietrze przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. W roku 1949 plac został połączony schodami ruchomymi z nowo powstałą Trasą W-Z. Przebiegający pod placem Zamkowym tunel Trasy W-Z oraz jej wiadukt (prowadzący do mostu Śląsko-Dąbrowskiego) powstały w miejscu zniszczonego w czasie działań wojennych wiaduktu Pancera, w latach 1844-1864 stanowiącego zjazd z placu nad Wisłę, później pełniącego funkcję łącznika Krakowskiego Przedmieścia z I Mostem na Wiśle i prawobrzeżną częścią miasta. W roku 1907 wiadukt zmodernizowano na potrzeby obsługi tramwajów elektrycznych, które pojechały nim niecały rok później.
Plac ten był widownią wielu dramatycznych scen z historii Polski. Odbywały się tutaj manifestacje patriotyczne, w okresie poprzedzającym wybuch powstania styczniowego. 27 lutego 1861 od kul rosyjskich poległo pięciu powstańców. 8 kwietnia 1861 roku pięć rot piechoty i dwa szwadrony jazdy rosyjskiej (w sumie około 1300 ludzi), dowodzone przez generała Stiepana Aleksandrowicza Chrulewa dokonały tutaj krwawej masakry cywilnej ludności Warszawy, w wyniku czego zginęło ponad 100 osób.

Ulica Świętojańska została wytyczona już przy lokacji miasta po roku 1408, już od zarania swych dziejów stanowiła główny szlak komunikacyjny Starej Warszawy, biegnąc od Bramy Krakowskiej i Placu Zamkowego do Rynku Starego Miasta. W szerszej skali Świętojańska była odcinkiem dawnego traktu z Czerska do Zakroczymia. Nazwa ulicy pochodzi od kościoła parafialnego św. Jana, wniesionego tutaj w XIV wieku.
Początkowo zwana była Grodzką, platea Castrensis, w wieku XVII – Zamkową, Św. Jana. Obecna nazwa ustaliła się w początkach XVIII wieku; do początku ubiegłego stulecia pisano Święto Jańska, po roku 1900 – łącznie.
Zachodnią pierzeję ulicy, liczącą 19 posesji sięgających ul. Piwnej przecięły dwie wąskie, komunikacyjne uliczki bez nazwy, później zabudowane i odtworzone po roku 1945.
Najwcześniejszą zabudowę ulicy stanowiły drewniane domostwa mieszczan; pierwszy dom murowany przy ulicy powstał w połowie wieku XV pod nr. 5, kolejne domy powstawały począwszy od wieku XVI.
Tylne oficyny domów przy Świętojańskiej wychodziły na ul. Piwną; zwarty blok zabudowy o frontach od strony obydwu ulic przybrał ostateczny kształt w XVIII wieku.
W roku 1831 rozebrano ostatnią kamienicę w pierzei zachodniej, w związku z poszerzeniem ul. Zapiecek.
Przy wschodniej, parzystej stronie ulicy od XV wieku istniało sześć posesji miejskich, przylegających do bloku zabudowy Rynku Starego Miasta. Tuż za nimi wznosiła się kolegiata Świętego Jana, a za nią – sześć kolejnych posesji, pierwotnie książęcych, później nadanych duchowieństwu. W roku 1433, gdy księżna Anna ofiarowała dom pod nr. 2 mansjonarzom, zwany był on jeszcze Nad kanałem, od strumienia płynącego niegdyś pomiędzy Zamkiem Królewskim a kolegiatą. Od tego momentu dom ów zaczęto nazywać Mansjonarią, od miana jego gospodarzy. Sąsiedni dom, pod nr. 4, od roku 1527 był siedzibą kolegium psałterzystów, nazwano go więc Psałterią.

W latach 1558–1626 na gotyckich piwnicach dwóch rozebranych kamienic wzniesiono obok katedry kościół Matki Boskiej Łaskawej wraz z klasztorem i kolegium jezuitów. To ważny moment w dziejach ulicy, ponieważ do tego czasu Świętojańską zwano ulicę Jezuicką.

W wieku XVIII na miejscu przesmyku wiodącego ku ul. Piwnej wzniesiono niewielką, jednoosiową kamieniczkę; w tym czasie też wiele kamienic przy ulicy przebudowano, nadając ich fasadom cechy barokowe.
Pod nr. 1 działał w tym okresie sklep zegarmistrzowski Gugenmusów, sławny w całej Starej Warszawie; niewielką uliczkę bez nazwy pomiędzy kolegiatą Świętego Jana a kościołem Matki Boskiej Łaskawej wiodącą pierwotnie ku ul. Jezuickiej zabudowano niewielkim domkiem mieszczącym dwa sklepy i mieszkanie.
W końcu XVIII stulecia Świętojańska była najludniejszą ulicą Starego Miasta; liczyła około 1100 mieszkańców. Kolejne stulecie przyniosło pauperyzację ulicy; zamieszkujących tu dotąd duchownych, złotników i kupców zastąpili niezamożni rzemieślnicy, szewcy i urzędnicy niskiego szczebla. Miejsce wytwornych sklepów zajęły skromne sklepiki, dostosowane do możliwości finansowych mieszkańców ulicy.
W latach 1836–1840 katedra otrzymała fasadę w duchu neogotyku angielskiego według projektu Adama Idzikowskiego; pozytywnym akcentem w panoramie zaniedbanej ulicy była też restauracja Mansjonarni w latach 1918–1920, należącej do hrabiego Władysława Kościelskiego. Po remoncie przeprowadzonym pod kierunkiem architekta Juliusza Nagórskiego jej pomieszczenia mieściły ambasadę Rumunii.
W latach trzydziestych Świętojańską wyasfaltowano oraz wyposażono w lampy oświetleniowe; usunięto też szpecące ją sklepowe szyldy.
Podczas powstania warszawskiego ulica była miejscem ciężkich walk; przy jej wylocie na plac Zamkowy zbudowano barykadę.
Zburzoną zabudowę ulicy odbudowano w latach 1953–1959, wprowadzając niewielkie zmiany w stosunku do stanu sprzed zniszczenia, przywrócono też bezimienne uliczki wiodące ku ul. Piwnej oraz bruk.
pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Świętojańska_w_Warszawie