Koloruj
 | Polska › woj. mazowieckie › Warszawa › Śródmieście - Nowe Miasto › ul. Sanguszki Romana › Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych SA |
5 października 1962 , Warszawa
yani
+2 głosów:2  Obiekt się zgadza, ale na zdjęciu ulica Zakroczymska. 2017-01-24 01:24:29 (9 lat temu)
† ML
+1 głosów:1 Zmieniłem przypisanie do Pałacu Sapiehów a nie do Pałacu Sierakowskiego. 2024-05-16 23:58:26 (2 lata temu)
|
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 5 miesięcy 28 dni |
 |
zakłady przemysłowe
|
Początki Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych były ściśle związane z historią niepodległej Polski. Po zakończeniu I wojny światowej władze II Rzeczypospolitej rozpoczęły uporządkowanie przejętych po zaborcach systemów walutowych. Produkcja własnych banknotów i dokumentów miała podkreślić niezależność i być elementem nowej tożsamości niepodległej Polski. 25 stycznia 1919 rząd Ignacego Jana Paderewskiego podjął uchwałę o powstaniu Państwowych Zakładów Graficznych. Przedsiębiorstwo powstało na bazie drukarń J. Hirszowicza w Al. Jerozolimskich i A. Hurkiewicza na Mariensztacie oraz papierni więzienia mokotowskiego.
W 1920 w zakładzie wyprodukowano pierwszy banknot o nominale 100 marek polskich.
26 maja 1925 minister skarbu Władysław Grabski podpisał umowę z Bankiem Polskim, która przewidywała powołanie spółki z udziałem banku centralnego i Skarbu Państwa. W rezultacie 10 lipca 1926 Państwowe Zakłady Graficzne zostały przekształcone w Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych. W tym samym roku rozpoczęto budowę nowej siedziby firmy przy przy ul. Sanguszki w Warszawie. Prace nad budynkiem według projektu Antoniego Dygata zostały zakończone w 1929 roku.
W lipcu 1939 Wytwórnia zatrudniała 560 pracowników.
W czasie okupacji niemieckiej, od 1940 na terenie zakładu działała Podziemna Wytwórnia Banknotów (PWB), która na potrzeby państwa podziemnego produkowała w konspiracji banknoty i dokumenty legalizacyjne. Na początku 1944 PWB przekształcono w samodzielny oddział bojowy PWB/17/S.
Po wybuchu powstania warszawskiego pracownicy PWPW najpierw odbili budynek wytwórni z rąk Niemców, a potem przez blisko miesiąc aktywnie bronili wytwórni przed atakami hitlerowców. PWPW przeszła do historii Warszawy jako jedna z redut powstańczych Starego Miasta. 27 sierpnia 1944 nastąpiło ostateczne uderzenie niemieckie w sile 1600 żołnierzy wspartych bronią pancerną, przeciwko którym stanęło do walki zaledwie 200 powstańców. Po zażartej walce o każde piętro budynku przy ulicy Sanguszki, 28 sierpnia 1944 powstańcy opuścili budynek. W ciągu 27 dni walki zginęło tu niemal 100 polskich powstańców.
Dekretem z 10 listopada 1945 została utworzona Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych, a zarządzeniem Ministra Skarbu z 28 kwietnia 1947 przedsiębiorstwu państwowemu PWPW nadano statut. W 1946 rozpoczęła się odbudowa zniszczonego bombardowaniami gmachu przy ul. Sanguszki. W tym czasie produkcja banknotów i dokumentów została przeniesiona do Łodzi. Prace budowlane zakończyły się w 1950, produkcja wróciła do Warszawy. Po reformie pieniężnej PWPW drukuje nowe banknoty wprowadzone do obiegu oraz dokumenty zabezpieczone. W 1975 do emisji trafia pierwszy banknot z serii „Wielcy Polacy”. To 500 zł z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki wydrukowane w PWPW. W kolejnych latach wprowadzane są kolejne nominały (do 1994). Ostatnim banknotem z tej serii był banknot o nominale 2 000 000 zł z wizerunkiem Ignacego Jana Paderewskiego. Projektantem wszystkich banknotów z tej serii był Andrzej Heidrich. Od 1998 roku PWPW drukuje banknoty z nowej serii o nazwie „Władcy Polski”.
W 2016 spółka z inicjatywy jej kierownictwa została „zawierzona Bogu za pośrednictwem niepokalanego serca Maryi”.
Strona PWPW S.A. - br />
Wikipedia
Ulica Zakroczymska powstała na miejscu średniowiecznego traktu do Zakroczymia i Torunia, zwano ją Traktem Zakroczymskim, ulicą Toruńską lub Błońską, która to nazwa pochodziła od błoni należących do mieszkańców Nowej Warszawy, przez które przebiegała. W pobliżu znajdowało się znane od XV wieku źródło wody pitnej obudowane w połowie XVIII stulecia; w latach 1770–72 wzniesiono tam murowane ujęcie wody znane jako Zdrój Królewski.
Od początku swego istnienia ulica Zakroczymska charakteryzowała się niespójną, luźną zabudową drewnianą. W roku 1621 została rozdzielona na dwie części po usypaniu Wału Zygmuntowskiego z rozkazu króla Zygmunta III Wazy. Blisko 25 lat później, w roku 1646, przy początkowym odcinku ulicy u zbiegu z obecną ul. Franciszkańską osiedlili się franciszkanie i od razu przystąpili do budowy świątyni, pierwotnie drewnianej, zastąpionej w latach 1679–1691 obecnym kościołem pw. św. Franciszka projektu Jana Chrzciciela Ceroniego. Po jego śmierci prace kontynuowali Józef Fontana oraz jego syn – Jakub. Jakub Fontana zbudował też na Zakroczymskiej własną kamienicę, zachowaną do dziś pod nr 2, u zbiegu z ul. Kościelną.
W ciągu XVII stulecia przy Zakroczymskiej chętnie wznosili swe siedziby możni: swoje dwory zbudowali tu starosta generalny żmudzki Hieronim Wołłowicz, kasztelan wileński Mikołaj Sapieha oraz starościna wyszogrodzka Małgorzata Kotowska. Kolejna właścicielka ostatniego z obiektów, wojewodzina wołyńska Marianna Potocka, odsprzedała go na konwikt Collegium Nobilium.
W wieku XVIII zabudowań drewnianych przybyło, pojawiły się też jednak murowane pałace: okazałe siedziby postawili kanclerz wielki litewski Jan Fryderyk Sapieha i podstoli wielki koronny Stanisław Lubomirski, który później odsprzedał swą siedzibę Władysławowi Gurowskiemu.
W latach 1750–60 staraniem Komisji Brukowej Zakroczymska otrzymała brukowaną nawierzchnię, nad przepływająca rzeczką Bełczącą przerzucono most. Tylne, gospodarcze zabudowania nieparzystej strony ulicy wyznaczały granicę Nowego Miasta, sięgającego po nieistniejącą już ulicę Spadek i Zdrój Królewski.
W latach 1810–16 Pałac Sapiehów został wynajęty przez Dyrekcję Inżynierów Komisji Rządowej Wojny na koszary Czwartaków (tzw. Koszary Sapieżyńskie), ostatecznie nabyty w tym celu od Franciszka Sapiehy w roku 1817. Pracami architektonicznymi i przebudową kierował architekt Wilhelm Henryk Minter, który całkowicie zmienił oblicze gmachu, zmieniając jego wystrój zewnętrzny na klasycystyczny.
Po ulokowaniu koszar przy Zakroczymskiej pobudowano domy dla oficerów; zabudowa końcowego odcinka ulicy, za ul. Wójtowską, została jednak zburzona w latach 1832 i 1851 w związku z istnieniem esplanady Cytadeli Warszawskiej i lunety Władymir.
Ulica zachowała jednak swój bieg aż do Wrót Aleksandryjskich, jednak od połowy XIX wieku postępowała jej stopniowa pauperyzacja. Ludność, głównie żydowska biedota, parała się drobnym rzemiosłem i handlem. Pozytywnymi wydarzeniami było otwarcie na Zakroczymskiej zakładów graficznych Concordia na początku XX wieku oraz utworzenie wokół lunety Władymir w roku 1925 miejskiego Parku Traugutta. Około roku 1908 po wybudowaniu na Wiśle tzw. Drugiego Mostu Kolejowego (zwanego też Czwartym Mostem) nad końcowym odcinkiem ulicy, tuż przy Cytadeli Warszawskiej zbudowano przerzucony nad ulicą wiadukt kolei obwodowej.
W latach 1925–1929 u zbiegu z ul. Sanguszki według projektu Antoniego Dygata wystawiono gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, była to ostatnia inwestycja przy Zakroczymskiej aż do okresu powojennego.
Rok 1939 przyniósł jedynie spalenie Pałacu Sapiehów; większość zabudowy ulicy została zburzona w roku 1944.
W latach 1945–1956 odbudowano kościół pw. św. Franciszka, pierwszą mszę świętą przed ocalałym obrazem św. Antoniego Padewskiego odprawiono tam wśród ruin już 21 stycznia 1945. Autorem owego barokowego płótna, namalowanego w roku 1664, był zapewne malarz królewski Mathias Kargen.
Pozostałą zabudowę odbudowano w latach 1953–54, Pałac Sapiehów – w okresie 1951–56. Zabudowę północnego odcinka ulicy uzupełniono przez wybudowanie współczesnego bloku mieszkalnego z elewacją imitująca zespół kamieniczek.
Źródło: