Wrocławskie więzienie zostało wybudowane w 1889 roku. W latach 1917 – 1919 przetrzymywana w nim była m.in. Róża Luxemburg. Po objęciu władzy przez hitlerowców kompleks był miejscem martyrologii niemieckich antyfaszystów. W okresie II wojny światowej osadzono tam członków ruchu oporu pochodzących z m.in. Polski, Czech, Francji i Holandii. Budynki więzienne zostały wzniesione w planie krzyża i litery „Y”.
W Zakładzie Karnym nr 1 we Wrocławiu jest 1183 miejsc dla osadzonych. Jest to jednostka typu zamkniętego dla skazanych mężczyzn odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy oraz dla młodocianych z wyodrębnionymi oddziałami aresztu śledczego dla mężczyzn i kobiet oraz oddziałem półotwartym i dwoma oddziałami terapeutycznymi. W oddziałach terapeutycznych przebywają uzależnieni od alkoholu (28 miejsc) oraz uzależnieni od środków odurzających (50). Służbę w zakładzie pełni 361 funkcjonariuszy . Zatrudnieni są również pracownicy cywilni. W czasie pobytu we wrocławskim zakładzie karnym osadzeni mogą korzystać z biblioteki (ok. 20 tys. woluminów), świetlic, pracowni komputerowej oraz boiska sportowego. Miejscem kultu religijnego jest kaplica więzienna. Spotkania religijne odbywają się także w innym, odpowiednio zaadaptowanym pomieszczeniu. W przywięziennej szkole realizowany jest program zasadniczej szkoły zawodowej (przygotowującej do zawodu elektryka i malarza-tapeciarza), liceum ogólnokształcącego oraz Policealne Studium Zawodowe o kierunku informatyk. Nauczaniem objętych jest corocznie ok. 160 uczniów. W ciągu roku naukę kończy ok. 40 absolwentów. W jednostce istnieje szpital więzienny, w skład którego wchodzą oddziały internistyczny (24 miejsca) i chirurgiczny (35). Podstawowa opieka medyczna świadczona jest osadzonym w ambulatorium zatrudniającym lekarzy i średni personel medyczny. W zakładzie organizowane są przy współudziale instytucji pozawięziennych działania profilaktyczne z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom. Administracja penitencjarna współpracuje ponadto z organizacjami wspomagającymi readaptację społeczną więźniów.
bonczek/hydroforgroup/2006 -