Plac Wolności jest jednym z najstarszych placów w mieście. Już w pierwszym niemieckim planie zabudowy Katowic z 1865 ówczesny Wilhelmsplatz sytuowany był na głównej osi miejskiej, wyznaczanej dziś przez ul. 3 Maja − Rynek i ul. Warszawską. Plac do dziś zachował wytyczony wtedy plan sześcioboku. W pobliżu znajdował się już wówczas zbudowany w 1860 pierwszy kościół katolicki w Katowicach, a przy torach kolejowych wielki skład drewna firmy "Bracia Goldstein". W 1875 jego właściciele wybudowali tu swą miejską siedzibę − zwaną później pałacem Goldsteinów. W 1882, budując w sąsiedztwie budynek z ogrodem, przy placu ulokował swą siedzibę przeniesiony z Królewskiej Huty Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych (niem. Oberschlesisches Berg- und Hüttenmännischer Verein).
Gdy Katowice jeszcze nie posiadały praw miejskich obok placu stanął w 1860 pierwszy na terenie Katowic kościół katolicki z muru pruskiego. Kościół wyburzono w okresie gwałtownej rozbudowy śródmieścia na przełomie XIX i XX wieku. W dwudziestoleciu międzywojennym pod numerem 3 funkcjonował oddział Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych oraz lokal gastronomiczny "Sala Powstańców" z salą, przeznaczoną na różne uroczystości i zebrania.
W 2000 wybudowano fontannę (wodotrysk z dominantą w formie układu tafli szklanych o powierzchni 35,6 m²). Obrzeże fontanny wykonano z jasno-szarych płyt granitowych. W 2005 w plebiscycie zorganizowanym dla mieszkańców miasta wybrano dla fontanny nazwę Akwarium. Nagrody dla zwycięzców plebiscytu wręczano obok fontanny na placu Wolności w dniu 17 września 2005.
30 września 2009 na budynku przy pl. Wolnosci 7 odsłonięto pamiatkową tablicę ku czci Kurta Schwaena − wybitnego kompozytora, urodzonego w Katowicach.