Wieża Marszałkowska, Okrągła - obecnie nie istniejąca jedna z wież i baszt wchodzących w skład murów miejskich Warszawy, najwyższa z wież tworzących system obronny Starej Warszawy, usytuowana w północno-wschodniej części murów.

Wieża powstała jako jeden z ostatnich elementów pierwszej, najstarszej linii murów Warszawy, wzniesiona po 1379 roku, u zbiegu ulic Krzywe Koło i Brzozowej. Pierwotnie nazywana Wieżą Okrągłą i flankowała ona ostatni odcinek podwójnego pierścienia murów miejskich kończący się na Wieży Białej (dalej do zamku był tylko jeden ciąg murów). W 1591 roku w sąsiedztwie wieży powstał drewniany budynek szpitala św. Łazarza wraz z kaplicą u zbiegu ulic Brzozowej i Mostowej, od XVII wieku murowany. Od 1627 roku wieża zmieniła nazwę na Marszałkowska, mieściła Więzienie na Dekretowanych Sądem Marszałkowskim. Po 1808 roku wieża została ostatecznie rozebrana.

Po II wojnie światowej w czasie rekonstrukcji warszawskiego Starego Miasta postanowiono uwidocznić zarys murów miejskich, w XIX wieku zasłonięty przez kamienice. W wyniku tych prac powstała rekonstrukcja dolnych partii wieży, którą wykorzystano jako dodatkowe wejście na Starówkę od strony ulicy Brzozowej, budując przy jej ścianie zakręcone spiralnie schodki. Do końca XX wieku w pomieszczeniu w przyziemiu wieży znajdował się sklep z pamiątkami. Na kamiennej przyporze Baszty Marszałkowskiej po renowacji rzeźby w lipcu 1972 roku stanął pomnik warszawskiej syrenki dłuta Konstantego Hegla. W 1990 roku zapadła decyzja o przeniesienie jej na Rynek Starego Miasta i stało się to w roku 1998.

(wikipedia