Pierwotnie kościół farny. Jeden z najwyższych obiektów sakralnych w Polsce (wysokość wieży ok. 100m).

Początki kościoła sięgają poł. XIII wieku, kiedy powstało prostokątne prezbiterium i 5 przęseł korpusu. Przez dwa stulecia kościół był stopniowo rozbudowywany z dwukrotną zmianą programu przestrzennego (pierwotnie bezwieżowa hala po dobudowaniu wieży i podwyższeniu nawy głównej stała się bazyliką, a po podwyższeniu naw bocznych ponownie halą). W 1777 (26 kwietnia) w wieżę kościoła trafił piorun, powodując pożar, który zniszczył dach i uszkodził sklepienia. Po pożarze założono barokowe sklepienia żaglaste, a dopiero w 1907 dokonano rekonstrukcji wieży (o wys. 96 m.) i hełmu. W 1945 poważnie zniszczony, odbudowa ukończona w 1965. Do najcenniejszych elementów wyposażenia wnętrza należą: gotycka chrzcielnica z brązu z 1387 wykonana przez mistrza Bernhausera, drewniane figury apostołów, wielka gotycka rzeźba św. Mikołaja oraz późnogotyckie ołtarze przeniesione z innych kościołów Elbląga (ołtarze Trzech Króli, słodowników, NMP, flisaków). Od 25 marca 1992 katedra diecezji elbląskiej.

Źródło:

Stary Rynek wytyczono już w 1237 r., i jest to jedna z najstarszych ulic w mieście: badania archeologiczne potwierdzają jej istnienie przed wielkim pożarem z roku 1288. Ulicę, wówczas najdłuższą i najszerszą w mieście (370 m dł. i 24 m. szerokości) od północy zamyka od roku 1319 Brama Targowa, od południa zaś pierzeja ul. Wigilijnej. Ulica Stary Rynek od początku istnienia miasta była centralną arterią komunikacyjno-handlową i była w średniowieczu podzielona na odcinki, przy których prowadzono handel określonymi towarami: Targ Chlebowy (między ulicami św. Ducha i Mostową), Targ Sienny (między Rybacką i Bednarską), Targ Węglowy (między Bednarską i Studzienną), Targ Koński (między Kowalską i Wieżową). Przy Starym Rynku, w okolicy kościoła farnego pod wezwaniem św. Mikołaja, ulokowano najważniejsze obiekty życia publicznego: ratusz, sukiennice, budynek wagi oraz budy kramarskie. W 1578 roku przeniesiono też Dwór Artusa z ul. Rybackiej na róg Kowalskiej i Starego Rynku. [mike016]