Na fasadzie kamienicy przy ul. Jasnej 5 w Jeleniej Górze w dalszym ciągu widoczna jest praca Anki Leśniak pt „Chciałam tylko latać…” przygotowana w ramach Silesia Art Biennale w roku 2012. Instalacja należy do cyklu prac, które artystka tworzy na opuszczonej architekturze. Ich znaczenie związane jest z kontekstem miejsca - historią miasta, dzielnicy, budynku, ludzi. Wspomniana kamienica pamięta czasy dawnego Hirschbergu, w którym w 1912 roku urodziła się Hanna Reitsch – wybitka niemiecka pilotka, jak twierdzi Leśniak „zarówno przed jak i po II Wojnie Światowej”. Praca powstała na 100-lecie jej urodzin. W Jeleniej Górze nie świętowało się tej rocznicy, ponieważ cieniem na karierze Reitsch kładzie się okres współpracy z hitlerowcami, kiedy pracowała jako pilot doświadczalny dla III Rzeszy. Z archiwum państwowego w Jeleniej Górze zaraz po wojnie, z polecenia komunistycznych władz zostały zabrane wszystkie dokumenty dotyczące Reitsch. Jej historia obrosła legendami, skrajnie ocenia się jej postawę: od peanów na cześć odwagi pilotki do stawiania jej na równi ze zbrodniarzami wojennymi.
Anka Leśniak napisała w roku 2012 o swojej pracy: Reitsch interesuje mnie jako przykład kobiety nieumiejscowionej w historii. Z jednej strony nie ma dla niej miejsca w panteonie osób, które warto upamiętnić. Jako przykład można przytoczyć spór radnych o tablicę, którą część mieszkańców chciała umieścić na dawnym domu Reitsch przy ul. Bankowej 11, z drugiej jest obecna w (pod)świadomości mieszkańców miasta. Reitsch to dla mnie kobieta, która bez względu na przeszkody społeczne i obyczajowe realizowała swoją pasję, dążyła do wolności decydowania o sobie. Aby tego dokonać musiała wejść w męski świat i nie uniknęła jego pułapek… Kamienicę przy ul. Jasnej wybrałam ze względu na korespondencję starej - przedwojennej i nowej architektury. Naprzeciw opuszczonego budynku stoi nowoczesny budynek z lustrzaną fasadą, w której odbija się opuszczona kamienica. W instalacji ważny jest dla mnie motyw lustrzanego odbicia i spojrzenia na instalację z rożnych perspektyw. Cytat „Chciałam tylko latać” pochodzi z książki Hanny Reitsch „Latanie moje życie”.
O pracy wspomina też Magdalena Ujma w tekście „Kamień filozoficzny” opublikowanym w katalogu podsumowującym Biennale.
(…) Najpierw najlepiej spojrzeć na oszkloną fasadę budynku po przeciwnej stronie, odbija się tam napis wykonany szwabachą, „Chciałam tylko latać”. To cytat ze wspomnień Hanny Reitsch, naniesiony na fasadę kamienicy, jaśniejszy niż przybrudzony kolor tynku. Anka Leśniak naniosła go dwa razy, raz w piśmie lustrzanym (by uwzględnić ów efekt refleksu), raz normalnie. Okna zostały wypełnione lustrzanymi taflami, które odbijając z kolei niebo dają wrażenie jakby za ścianą rozciągało się bezkresne przestworze. Trudno o lepszą sugestię marzeń o lataniu, nienasyconego pragnienia unoszenia się w powietrzu, jakie przejawiała ta wybitna lotniczka urodzona
w Jeleniej Górze, czyli wtedy w Hirschbergu, 29 marca 1912 r. W mieście jednak nie obchodzi się stulecia jej urodzin, a gdy mieszkańcy zapragnęli umieścić tablicę przy ul. Bankowej 11, gdzie przyszła na świat, radni miejscy to uniemożliwili.
Postać pilotki została pokazana w filmie „Upadek” (2004) poświęconym ostatnim dniom Hitlera w oblężonym Berlinie. Pod koniec kwietnia 1945 r. miała namawiać Führera do ucieczki. Reitsch współpracowała od 1937 r. z nazistami jako pilot oblatywacz. Nie należała jednak do NSDAP. Na swoim koncie miała wiele lotniczych rekordów. Po wojnie kontynuowała bicie rekordów, pracę jako pilot testowy, podróże. Jej postać, budząca dziś skrajne emocje, została właściwie wyparta z oficjalnej historii Jeleniej Góry. Anka nazywa ją „kobietą nieumiejscowioną w historii”. Broni pilotki, twierdząc, że po prostu „realizowała swoją pasję, dążyła do wolności decydowania o sobie”12, nie unikając przez to pułapek, za które jest dziś surowo osądzana.
Info.

do antypuszka©: Śmiem twierdzić, że jest to jedyna osoba z Jeleniej Góry tak znana w świecie. Zawirowania historii napisały jej losy tak a nie inaczej. Czy żyliśmy w tamtych czasach i znaliśmy ją by oceniać ? Nakazano nam jej nie lubić i dalej to pokutuje. Moim zdaniem niesłusznie. Czas na tablicę na budynku.

Jak potraktowano inna tablice pamiątkowa;

do slawekh: Czytając jedną z pozycji książkowej poświęconej postaci Hanny Reitsch można trafić na fragment o tym, że to właśnie w pobliskiej w szkole szybowcowej w ówczesnym Grunau (Jeżów Sudecki) Hanna poznała Wernhera von Brauna. Podobno oboje wywarli na sobie mocne wrażenie, rzutujące mocno na dalsze losy i kariery tych postaci. On wybitny konstruktor, ona testerka bez zahamowań. Tak sobie kiedyś pomyślałem, czy czasem nie jest to tak, że cały amerykański program kosmiczny, NASA, Apollo itp.itd,, pierwsze kroki na księżycu nie są wynikiem tego pierwszego spotkania w Jeżowie oraz na szczycie pobliskiej góry Szybowcowej. Że właśnie tam tak naprawdę wszystko się zaczęło...

Dla lepszego zilustrowania tych ciepłych wspomnień, specjalnie dla Was, prosto z przestworzy nad którymś z okupowanych krajów, niemiecki as lotnictwa z czasów 2 wojny światowej, ulubienica führera i III rzeszy .....Panie i Panowie przywitajmy ją gorącymi brawami. Hanna Reitsch:


A w ogóle to dlaczego tak skromnie, dlaczego tylko tablica?
Może lepszy byłby pomnik?

do chrzan233 : Historia jest bardzo ciekawa tylko trzeba do niej podchodzić w sposób obiektywny :))

do fantom: Myśmy wszystko zapomnieli;
mego dziadka piłą rżnęli…
Myśmy wszystko zapomnieli.
Dla mnie jest obojętne czy to była Niemka, amerykanka czy ruska z sierpem i młotem na czole. Mnie interesuje czy była świetnym pilotem i odważną kobietą w tym wojennym świecie.