|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 20 głosów | średnia głosów: 6
Lata 1950-1955 , Kamienice południowej pierzei oraz kamienica nr 11.Skomentuj zdjęcie |
Dodane: 20 marca 2015, godz. 21:02:22 Źródło: Archiwum rodzinne Autor: Zygmunt Malinowski ... więcej (198) Rozmiar: 1700px x 1127px Aparat: QSS-32_33
18 pobrań 1924 odsłony 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Niko Obiekty widoczne na zdjęciu Plac Ratuszowy 6 więcej zdjęć (15) Zabytek: GEZ W 1759 r. kamienica należała do Johanny Reginy von Brinhell. W drugiej połowie XIX w. jej właścicielem był nauczyciel i właściciel księgarni nutowej August Heilig, który 5 lat później otworzył tutaj nawet niewielkie wydawnictwo. W 1900 r. kamienica należała do szewca Carla Gernitke, a następnie do piekarza Josefa Sedlacka, zaś od lat 30, do jego syna Richarda Sedlacka. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Pierzeja południowo-zachodnia "Sukienników" więcej zdjęć (125) Dawniej: Tuchlaube Plac Ratuszowy 4 więcej zdjęć (11) Zbudowano: XVIII Zabytek: GEZ W XVIII w. dom był własnością jednej z najbogatrzych rodzin kupieckich w mieście – Mentzel. W XIX w. należał do szlacheckiej rodziny von Uechtritz-Steinkirch. W 1885 r. nabył go kupiec tekstylny Charig Salo, który prowadził w nim sklep z konfekcją damską i męską. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 3 więcej zdjęć (15) Zabytek: A/4956/1000 z dn. 14.10.63 W połowie XVIII w. właścicielem kamienicy był senator miejski Anton Leopold Ruffer. W 1880 r dom należał do blacharza Roberta Vierdlicha, a od 1910 r. do kupca Adolfa Bohme’go, następnie do kolejnego blacharza Carla Ziegera. Od ok. 1875 r. na piętrze mieściła się prywatna wypożyczalnia książek Anny Opitz, którą po 1910 r. przejęła Margaret Stenzel. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 5 więcej zdjęć (20) Zabytek: GEZ Dom w XVIII w. był własnością kupieckiej rodziny Mentzel. W 1836 r. sklep z odzieżą otworzył w nim kupiec Michael Pariser. Pod koniec XIX w. firmę tę prowadziła wdowa po nim Sophie, a od 1900 r. jej syn Michaelis. W 1884 r. otwarto tu też sklep z wyrobami porcelanowym Heinricha Thomanna, w lokalu którego ok. 1900 r. uruchomiono sklep z nabiałem Mleczarni Jeleniogórskiej. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 7 więcej zdjęć (18) Zabytek: GEZ Kamienicę, którą zdobią dwa kamienne lwy, wzniósł w 1740 r. (data na gmerku) kupiec Christof Hanisch. W 1880 r. dom posiadał stolarz Albert Damm, a od 1885 r. działała tu piekarnia Alfreda Piecka, którą następnie, wraz z domem, kupił Josef Sedlacek. Ok. 1910 r. swoją cukiernię-kawiarnię otworzył tutaj Richard Belkner, stając się jednocześnie właścicielem kamienicy. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 8 więcej zdjęć (11) Zabytek: GEZ W poł. XVIII w. kamienica należała do kupca Benjamina Glogera. W 1880 r. jej właścicielem był F. Kriebel z zawodu mistrz stolarski. Mieściła się tu wówczas restauracja „Markthalle” („Rynkowa Hala”), należąca początkowo do G. Hainkego, potem do Emila Kriebla (1885), Roberta Pfohola (1910) i wreszcie do Reinholda Geislera (1926-1945). Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 9 więcej zdjęć (11) Zabytek: GEZ W 1759 r. właścicielem domu był kupiec Johann Bernhardt Linkh. Ok. 1875 r. stał się on własnością drukarza Wilhelma Pfunda. Na parterze znajdował się sklep z materiałami, który w 1885 r. należał do Adolfa Wernera – jednocześnie posiadacza kamienicy po śmierci Pfunda. W latach 30. Kamienicę nabył Gustav Hornig. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Plac Ratuszowy 11 więcej zdjęć (22) Zabytek: A/4899/1086 z dn. 20.03.64 Od 1702 r. do poł XIX w. budynek należał kolejno do rodzin kupieckich: Scholz, Knappe, Eymann ( kuśnierz), Schlesinger, Dietrich, Weiss i Conrad. W 1875 r. właścicielem był Robert Hayn, a po nim rzeźnik Heinrich Hensing, który podwyższył o jedno pietro i przebudował kamienicę według projektu Eugona de Lalande, urządzając tu masarnię i sklep rzeźniczy. W 1922 r. całość zakupił rzeźnik Arthur Hensing, a w 1938 r. Heinrich Franke. W latach 70. I 80. Mieściła się tu „Składnica Harcerska”. Ivo Łaborewicz „Plac Ratuszowy Jelenia Góra” Wydawnictwo Turystyczne PLAN. Jelenia Góra 2010. Pierzeja zachodnia "Kuśnierzy" więcej zdjęć (160) Dawniej: Kürschnerlaube pl. Ratuszowy (Rynek) więcej zdjęć (3178) Dawniej: Markt, Markplatz Na temat placu ratuszowego w Studium historycznym dla Jeleniej Góry tak można przeczytać: „Zachowana historyczna zabudowa i układ przestrzenny bloku śródrynkowego — ratusz z lat 1744–1747 oraz dawne domy budnicze (odbudowa z lat sześćdziesiątych). Podcieniowe kamienice w pierzejach rynkowych w dużym stopniu stanowią powojenną rekonstrukcję pierwotnych budynków z II poł. XVII i pocz. XVIII w. — pomimo znacznych uproszczeń i zubożenia elewacji nawiązują one do historycznej zabudowy: zachowana została szerokość parceli oraz linia zabudowy. Skróceniu uległa głębokość poszczególnych działek. Należy zachować obecną zabudowę — ewentualna zmiana wystroju architektonicznego elewacji kamienic winna być prowadzona w oparciu o archiwalne źródła ikonograficzne. Należy zachować fontannę w pierzei wschodniej. Postulowana likwidacja parkingu w pierzei północnej oraz wprowadzenie bruku w miejsce asfaltowej nawierzchni.” Potem możemy przeczytać w Studium opisy poszczególnych kamienic. Właściwie te opisy to są w większości sugestie jak z danym budynkiem postępować gdyby właściciele postanowili coś przy nim robić. Podane są też daty powstania, czasami dosyć dziwne rozmieszczenie tych rejestrowych. Np. budynki numer 1, 2 i 3 które zostały całkowicie przebudowane i nie ma w nich ani kawałka starych są wpisane do rejestru, a budynki numer 5, 6, 7, 8, 9 których fasady z większością elementów kamiennych są oryginalne znajdują się jedynie w Gminnej Ewidencji Zabytków. Kolejny budynek tej pierzei nr 10 dostąpił zaszczytu bycia w rejestrze. W pierzei zachodniej której wszystkie budynki są w takim samym stanie jedynie numer 16 to formalnie pełnoprawny zabytek choć jedyna stara rzecz w nim to pojedynczy kamienny kwiaton na zwieńczeniu attyki. Inne kamieniczki tej pierzei na których attyce możemy zobaczyć stare kamienne popiersia, kamienne wazy są jedynie w Gminnej Ewidencji Zabytków. Pierzeja północno zachodnia która została najwcześniej całkowicie wyburzona i na nowo całkowicie wybudowana ma w sobie najwięcej rejestrowych: nr 19, 20, 21, 22, 26, 27, 29. Ale kamieniczki 23, 24, 25, 28 już nie są. Pierzeja północno wschodnia ma w sobie jedynie trzy kamieniczki „zabytkowe”; nr 31, 32,, 32a. To są te które jako jedyne w rynku mają funkcję biurową i są właściwie jednym budynkiem. Jest to też jedyny obiekt w rynku w którym można by zrobić bez zbyt dużych nakładów hotel. Pierzeja wschodnia zwana niegdyś Pończoszników i Białoskórników jest jedyną która nie ma rejestrowych obiektów. Jest to pierzeja najpóźniej zburzona i na nowo wybudowana bo prace projektowe nad nią były prowadzone przez pracownię numer 1 Miastoprojektu Wrocław w latach 1968-69. Pierzeja wschodnia jest jedyną gdzie w jednej z kamienic nr 43 odtworzono kamieniarkę na elewacji. Wszystkie kamienice tej pierzei to praktycznie jeden blok mieszkalny połączony lokalem na parterze i galerią idącą z tyłu elewacji na wysokości 1 piętra. Rozwiązanie to zostało podyktowane stworzeniem w parterze zespołu gastronomicznego z paskudnymi budynkami gospodarczymi z tyłu budynku. Była to początkowo Arkadia z otwartym patio w środku. Patio szybko zakryto i zlikwidowano, bo z góry mieszkańcy wrzucali śmieci! Potem miasto zapragnęło mieć Hortex który był w tym miejscu do lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Obecnie jest to restauracja "Cztery pory roku". No i pierzeja południowo wschodnia w której zachowały się trzy kamienice wraz z wiatami nad klatkami schodowymi, oraz pięknymi sklepionymi piwnicami. Są to budynki 50, 51, 52. które są w rejestrze zabytków. W rejestrze są jeszcze podcienia budynku nr 48. Pozostałe obiekty tej pierzei są w Gminnej Ewidencji Zabytków choć nie ma w nich żadnych reliktów zabytkowych. Jest jeszcze w środku placu ratusz miejski i tzw. siedem domów które po wojnie zostały tak przebudowane, że stały się jedynie nieciekawym z zewnątrz biurowcem. W środku w przyziemu w godzinach pracy urzędu można oglądać głęboką na kilkanaście metrów studnię przykrytą pancerną szybą i podświetlaną. Sam budynek ratusza powstały w XVIII wieku w całości służy jako siedziba prezydenta miasta, Rady Miejskiej i Urzędu Stanu Cywilnego. Na początku XXI wieku piwnice ratusza zostały przebudowane na lokal gastronomiczny. Można tam zobaczyć piękne sklepienia kolebkowe, oraz relikty dawnego gotyckiego ratusza. Niestety najciekawsze elementy są w części służącej za kuchnię i niedostępne dla postronnych. Ratusz mimo, że jest najciekawszym zabytkiem przy placu Ratuszowym, posiada wieżę której platforma widokowa mogłaby być bez większych nakładów udostępniana. Ratusz jest otwarty tylko w czasie pracy urzędu i praktycznie nie jest dostępny dla turystów. Kazimierz Piotrowski |