Pałac został wzniesiony jako rezydencja podmiejska w latach 1752-1758 dla ministra Henryka von Brühla wg projektu Johanna Friedricha Knöbla na wiślanej skarpie, otoczony ogrodem, nazywany też "Wilanowem Północy", przez długie lata słynął z hucznych zabaw i bali. W przypałacowym zwierzyńcu trzymano rozmaite dzikie zwierzęta: żubry, dziki, jelenie i daniele, zbudowano także bażantarnię. W 1786 pałac został przebudowany przez Szymona Bogumiła Zuga dla Alojzego Fryderyka von Brühla. Wraz z pałacem powstały też różne pawilony parkowe, przypuszczalnie wzniesione w latach 70. XVIII wieku także przez Zuga. W pałacu bywali królowie August III Sas i Stanisław August Poniatowski[1].

Po roku 1790 posiadłość stała się własnością Michała Starzeńskiego, a od 1820 należała do rodziny de Pothsów, z których Adolf sprzedał ją w roku 1907 magistratowi miasta Warszawy. Pałac został znacznie przebudowany w 1898 roku.

Po 1945 roku

Zniszczony podczas II wojny światowej, został odrestaurowany w latach 1947-1949[2]. W okresie po II wojnie światowej siedziba Muzeum Etnograficznego[3], po którego likwidacji pałac stał się własnością PAN do lat 90. XX wieku.

W 1993 roku pałac próbowała odzyskać córka Stefan Grodzickiego, Barbara Róża Horodyska. Choć pierwsza próba była nieudana, ostatecznie spadkobiercom udało się to później. Od nich pałac przejął Sławomir Tomaszewski, honorowy prezes austriackiego Forum Polonii. Pałac pozostający w fatalnym stanie technicznym miał zostać odremontowany. Właściciel uzależniał jednak remont od uzyskania zgody na budowę w parku przed pałacem 9 nowoczesnych budynków-apartamentowców.[4] Biuro Naczelnego Architekta Miasta odmówiło wydania pozwolenia na budowę, jednak w 2006 roku zgodę wydał mazowiecki konserwator zabytków Ryszard Głowacz, który za tę decyzję został odwołany ze stanowiska.

W połowie 2008 roku pałac ponownie zmienił właściciela, którym został dr hab. Sylwester Gardocki. Nowy właściciel, który planuje urządzenie w pałacu swojej prywatnej rezydencji, rozpoczął w połowie 2009 budowę ogrodzenia wokół parku przypałacowego aż do podnóża skarpy wiślanej, włączając w to fragment wału przeciwpowodziowego, niebieskiego szlaku turystycznego oraz dojazd rowerowy do sezonowego promu w Łomiankach. Ogrodzenie to zgodne jest z decyzją konserwatora zabytków, nie będzie miało to wpływu na zwiększenie zagrożenia powodziowego przyległych obszarów, a u podnóża pałacu ma zostać wytyczona nowa ścieżka, która jednak okresowo może być zalewana przez Wisłę.

Wikipedia