Żoliborz – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta.
Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.
Żoliborz ma powierzchnię 8,47 km², a liczba mieszkańców (stan na 1 stycznia 2018) wynosi 51 441. Jest najmniejszą warszawską dzielnicą pod względem powierzchni.
Nazwa dzielnicy pochodzi od francuskiej nazwy Joli Bord (wym. żoli bor), czyli „Piękny Brzeg”. Tak nazywano posiadłość konwiktu księży pijarów, założoną nad Wisłą w XVIII wieku.
Według MSI Żoliborz dzieli się na 3 rejony:
- Marymont-Potok
- Sady Żoliborskie
- Stary Żoliborz
Każdy z rejonów dzieli się na mniejsze obszary (bez formalnie ustalonych granic):
Marymont Potok (m.in.):
- Osiedle Potok (osiedla wokół Łachy Potockiej, czyli tzw. Kanałku),
- Parki Kaskada (okolice Parku Kaskada i osiedli w okolicy ul. Gdańskiej),
- Park Kępa Potocka (tereny rekreacyjne wokół parku).
Sady Żoliborskie:
- osiedle „Sady Żoliborskie” (park oraz osiedla wokół niego i ul. Włościańska),
- Zatrasie (tereny mieszkaniowe jedno- i wielorodzinne w okolicy ul. Przasnyskiej, Elbląskiej, Sybilli, dominujące osiedle to „Żoliborz IV”),
- Powązki (rejon Cmentarza Wojskowego i terenów biurowo-przemysłowych wokół ul. Szamockiej i Kozielskiej),
- Żoliborz Przemysłowy (nazwany także Nowym Żoliborzem lub Żoliborzem Południowym w związku ze zmianą funkcji tego terenu z przemysłowej na mieszkaniową – okolice ulic: Przasnyskiej, Rydygiera i Anny German, czyli dawnego północno-zachodniego odcinka ul. Burakowskiej).
Rejon MSI „Stary Żoliborz” tradycyjnie jest dzielony na części:
- Żoliborz Oficerski (okolice placu Słonecznego i placu Inwalidów) zamieszkiwany przed wojną przez wysokiej rangi wojskowych,
- Żoliborz Urzędniczy (okolice alei Wojska Polskiego i kościoła św. Stanisława Kostki) pierwotnie zamieszkiwany przez rodziny urzędników państwowych,
- Żoliborz Dziennikarski (okolice Dziennikarskiej, Promyka i Bohomolca), mieszkało tu wielu literatów,
- Żoliborz Spółdzielczy (obszar Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, okolice ul. Słowackiego),
- Żoliborz Centralny (okolice placu Wilsona),
- Żoliborz Dolny (pomiędzy Krasińskiego, Gwiaździstą, Potocką i Mickiewicza).