Za studium historycznym:

"Zespół ogrodów użytkowych, własność Schaffgotschów (do 1945 r.), położony w widłach Młynówki. Założony w 1819 r. z inicjatywy hrabiego Leopolda Gottharda na miejscu pól uprawnych. Z historycznej zabudowy zespołu (oranżeria, oficyny gospodarcze, cieplarnie, winiarnia, kotłownia, dom pompy wodnej zbudowany według proj. A. Malickcha, rozebrany po 1945 r.) zachowała się oranżeria. Po 1945 państwowe zakłady upraw i przetwórstwa wa-rzyw i owoców. Obecnie na terenie ogrodów użytkowych, po parcelacji założono prywatne ogródki warzywne i boisko sportowe.



a. Oranżeria Schaffgotschów, ob. dom. Zbudowana około 1820, późny klasycyzm, według częściowo zrealizowanego projektu architekta A. Malickcha, kierownika urzędu bu-dowlanego Schaffgotschów. Wnętrze budynku mieściło salon oraz po jego obu stronach po-mieszczenia użytkowe (suszarnia, wyciskarnia, cieplarnia). W trakcie tylnym urządzono poko-je mieszkalne dla służby ogrodniczej.

Przebudowa około 1880 r. według projektu architekta Bockscha, wykonanego w 1878 r. Po pożarze w 1921 r. odbudowana w latach dwudziestych XX w. według projektu z 1921 r. nie-zidentyfikowanego architekta. Wtedy także południową część budynku przystosowano do celów mieszkalnych i urzędowych. Mur., szkło.

Stan zachowania: zły.

Zalecenia konserwatorskie:

Opracowanie programu użytkowego, częściowo nawiązującego do historycznej funkcji (np. w salonie środkowym kawiarnia a w przeszklonej, północnej części budynku oranżeria). Propo-nowane wpisanie obiektu do rejestru zabytków architektury.

Do zachowania:

— zwarta, dwukondygnacyjna, wydłużona bryła budynku,

— czterospadowy dach o ceramicznym pokryciu,

— symetryczny układ i prostokątny wykrój okien,

— trzykondygnacyjny ryzalit środkowy, zwieńczony profilowanym, trójkątnym naczółkiem, pod którym półkolista nisza; kamienny opaskowy portal zwieńczony gzymsowym naczół-kiem,

— szklana ściana północnej części elewacji frontowej.

W przypadku wymiany stolarki okiennej, wskazane stosowanie krzyżowego układu szczeblin.



b. Teren ogrodów użytkowych, ob. ogródki i boisko sportowe.

Stan zachowania: zły.

Zalecenia konserwatorskie:

— proponowane wpisanie terenu dawnych ogrodów Schaffgotschów do rejestru zabytków,

— opracowanie projektu użytkowego,

— wskazane uporządkowanie zdewastowanego i zaśmieconego terenu,

— do zachowania znaczący fragment murowanego ogrodzenia,

— zachować oficynę gospodarczą (ptaszarnię ?) na północ od bocznej elewacji oranżerii,

— zachować rozwidlone koryto Młynówki, wymagające oczyszczenia i nawodnienia."

Ul. św. Jadwigi Śląskiej
Stare nazwy ulicy: w 1 poł. XIX w. Garten Gasse, od około połowy XIX w. Hedwigsstrasse. Droga prowadząca pierwotnie do zespołu hrabiowskich ogrodów użytkowych (posesja nr 14), wytyczona zapewne po założeniu zespołu około 1820 r.
Obecna zabudowa (budynki dwu— i trzykondygnacyjne, pierwotnie pensjonaty dla masowej klienteli uzdrowiska), pochodzi z końca XIX i pocz. XX. w. W okresie międzywojennym (la-ta20-te XX w.) powierzchnia mieszkalna budynków była powiększana przez adaptację stry-chów i w związku z tym dobudowywano facjaty w dachu.
Dwie posesje przy ul. O. Lange stanowiły własność miejscowego architekta K. Ansorge, który był autorem większości projektów architektonicznych pozostałych budynków mieszkalnych przy tej ulicy. (Studium Konserwatorskie) W ranach dekomunizacji nazw ulic IPN zażądał zniesienia nazwy Oskara Langego i nadano nazwę św. Jadwigi Śląskiej - niedaleki dawny szpital był pod patronem właśnie tej świętej.