| zapomniałem hasło | nowe konto | dodaj zdjęcie
Mapa
Nieistniejące
Komentarze Kresy Kresy + Polska Panoramy Pomoc

Za wpłaty ze zrzutka.pl oraz cegiełek kupione zostały:

  • Dyski twarde Seagate Exos X22 20TB x 2 = 2500 zł
  • Router TP Link Archer X55 AX3000 = 277 zł
  • Serwer plików NAS QNAP TS-673A-8G = 4677 zł

Przeznaczenie: kopie zapasowe strony (obecnie wykonywane są ręcznie na domowym komputerze)

zdjęcie 1 zdjęcie 2 zdjęcie 3

wczytywanie danych...

Odbudowa hełmów wież katedralnych w latach 1908-1922

proszę czekać...

Fragment "Katedra Wrocławska" Edmund Małachowicz, PAN o/Wrocław 2000, strona 106 i dalsze

Na tym zakończono kolejny etap prac i dopiero po wygaśnięciu Kulturkampfu za rządów kardynała Koppa (1887-1914) przystąpiono do dalszych prac.

Restauracja wież zachodnich w latach 1908-1922, gdyż na tej eksponowanej, choć za- niedbanej części budowli skupiono uwagę, odbywała się już na innym nieco, zaawansowa- nym poziomie wiedzy historycznej i poglądów konserwatorskich. W fazie przygotowań, nie ograniczając się wyłącznie do wież, przeprowadzono studia architektury katedry, z których wnioski posłużyły do opracowania kilku wariantów odbudowy i restauracji całości budowli, z przywróceniem dawnej linii dachów, gzymsów z balustradą etc, opartych po części na jeszcze zachowanych wtedy śladach.

Niektóre z nich prezentowały naukowe podejście do tego zagadnienia i duży stopień poprawności rekonstruowanych form, jak projekt Ewalda von Rechenberga. Inne w więk­szości kontynuowały pseudogotyckie tendencje do wzbogacania architektury budowli ozdobnymi formami zaczerpniętymi z zachodnioeuropejskich, kamiennych katedr, jak w projektach Hugo Hartunga, Josefa Ebersa i innych.

W pierwszym etapie robót, w 1908 r., po wykonaniu rusztowań zaczęto prace przy wieży północno-zachodniej, na której elewacjach bogata kamienna dekoracja, zniszczona przez pożar przed 150 laty, była w bardzo złym stanie

W ciągu dwóch następnych lat 1909—1910 prace zostały ukończone. Odtworzono i uzupełniono bogatą dekorację kamieniarską zgodnie z jej poprzednią formą, wymieniając około 1/3 kamienia. Zmieniono jedynie przeźrocze wielkiego okna piątego piętra, już wcze­śniej przerabianego, oraz rzeźby figuralne na przyporach pod baldachimami i zaprojekto­wano na nowo rzygulce. Nowo wykonane detale odróżniają się od starych jedynie pewną sztywnością formy.

Prace te nie wymagały zapewne projektu, a jedynie modeli poszczególnych fragmentów rzeźbiarskich i szablonów odrysowanych z natury. Dopiero w 1911 r. prof. Hugo Härtung z Politechniki w Charlottenburgu opracował projekt restauracji, a właściwie przebudowy całości architektury zewnętrznej katedry w duchu pseudogotyckim, który uzyskał akceptację. Przewidywał on m.in. ozdobienie wieży południowo-zachodniej kamieniarką prawie iden­tyczną jak na wieży północnej, przebudowę elewacji zachodniej z wielkim oknem i schodkowym szczytem zwieńczonym ażurowo oraz zmiany w górnej części portyku-przedsionka, dzieła Lii-deckego. Poza tym zaplanowano większe zmiany w bryle korpusu zakrystii i wież wschodnich

Pod kierunkiem Hartunga i według jego projektu w latach 1912-1914 wykonano kamien­ną balustradę nad gzymsem wieży północno-za­chodniej (wzmocnionym stalowymi ściągami), ozdobioną czterema fialami w narożach, ota­czającą taras na czworoboku murów wieży. Następnie wzniesiono hełm o drewnianej kon­strukcji pokrytej blachą miedzianą. Hełm, w formie kwadratu wychodzącego z wnętrza | wieży i przechodzącego w ośmiobok, podzielo­ny był w 2/3 wysokości ażurową latarnią i nad ostrym wierzchołkiem zwieńczony był krzy­żem. 

Ozdobiony pseudogotyckimi detalami ze złoconą koroną nad latarnią, miał wysokość 22 m od poziomu tarasu.

Równocześnie prowadzono prace przy wieży południowo-zachodniej, której elewacje trzech ostatnich renesansowych kondygnacji oblicowano nową cegłą o formacie gotyckim z zendrówkami (glazurowanymi) główkami. Dodano przy tym dekorację kamieniarską po­dobną do tej na wieży północnej, lecz dostosowaną do innych jej wymiarów, a zwłaszcza węż­szych przypór. Jedynie na najwyższej kondygnacji znacznie ją ograniczono, zapewne ze względów finansowych, gdyż prace te kończono w warunkach rozpoczętej już wojny światowej.

Dopiero w 1920 r. podjęto decyzję o dokończeniu prac, rezygnując z zamierzeń zawar­tych w projekcie Hartunga i zlecając budowę hełmu wieży południowej Josefowi Ebersowi.

Hełm ten, o identycznej wysokości, lecz uproszczonych nieco formach, bez tarasu z kamienną balustradą, ale z okapem przykrywającym całość czworoboku wieży, został ukończony w 1922 r. Jego forma powtarzała w zasadzie schemat projektu Hartunga, lecz w wyniku zmiany kierownictwa i zastrzeżeń rządowych stała się jak gdyby dziełem „komi­syjnym". Kształt obu hełmów wież, inspirowany widokiem na drzeworycie Hartmana Schaedla, źle zinterpretowanym przez autora projektu, nie był zbyt udany. Krępy, o niedo­statecznej wysokości, na jednej wieży ozdobiony, a na drugiej - bliźniaczej - odarty z ozdób, był przeciętnym tworem pseudogotyku.

Zbiegiem okoliczności nie doszło do totalnej 'regotyzacji" architektury katedry, jak prze­widywał projekt Hartunga, i przerwano ją we właściwym momencie. W 1929 r. zakończono naprawę głównego dachu katedry, zamykając cykl prac przy architekturze zewnętrznej.

Skomentuj artykuł
Kontakt do administratorów strony Fotopolska.Eu: | Regulamin serwisu: https://fotopolska.eu/2,artykul.html
© Copyright 2012 Neo & Siloy
Kolokacja serwerów Amsnet
Ostatnio przeglądane: radom synagoga radom synagoga Szamotuły Szamotuły rajców tychy warszawa rynek 17 ojców ojców ojców ojców piwna 18 bydgoszcz gdańska focha bydgoszcz willa Krzywsk koksownia mieszko katowice żwirki katowice zielona gdynia podjazdowa Bydgoszcz Bydgoszcz gdynia plac kaszu warszawa mazowiecka korbielow stroszek pętla hotel polonia toruń brama człuchowska przejście graniczne przejście graniczne przejście graniczne piotrawin przejście graniczne przejście graniczne chojnice