Parafia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Malni - już w 1957 r. otmęcki proboszcz ks. prał. Franciszek Dusza czynił starania o zezwolenie na budowę nowego kościoła dla mieszkańców Malni i Odrowąża. Parcelę pod budowę darują Jacek Adamaszek i Anna Szmul. 6 sierpnia 1957 r. otrzymano wstępne zezwolenie na budowę kościoła, a w kwietniu 1958 r. otrzymano zgodę na lokalizację kościoła. Na placu budowy nagromadzono już dużej ilości materiałów budowlanych, tj.: kamień, piasek, żwir, budulec, et cetera.



Jednak we wrześniu 1958 r. władze komunistyczne wstrzymały proces budowy aż do wydania ostatecznej decyzji w tej sprawie. Mieszkańcy nie tracili jednak nadziei na to, że owa decyzja będzie jednak pozytywna. W dalszym ciągu gromadzili materiały budowlane na wzgórzu między Malnią a Odrowążem.



Trzeba było jednak czekać aż do 29 sierpnia 1975 r., kiedy to ówczesna władza zgodziła się na przeniesienie do Malni jednego z zabytkowych kościołów z miejscowości Rogi (gmina Gracze) lub z Kostowa (gmina Bystrzyna). Choć szybko się okazało, że obydwa zaproponowane kościoły drewniane są bardzo zniszczone i w dodatku zbyt małe, jak na potrzeby dwóch wiosek, nie było wiadomo, czy rezygnacja wyboru jednego z nich nie zablokuje na kolejne długie lat możliwości powstania kościoła w Malni. Ostatecznie zdecydowano się na przeniesienie poewangelickiego kościoła z Kostowa k. Kluczborka.



Powstała wówczas idea, aby wykorzystując naturalne położenie terenu, na którym już wcześniej zamierzano zbudować kościół, przechytrzyć nieco ówczesne władze wykonując w ziemi potężne podpiwniczenie pod drewniany kościół, które docelowo miało służyć jako właściwe miejsce kultu religijnego. Tak też już pozostało. Nigdzie w dokumentach nie figurują plany związane z budową tzw. dolnego kościoła, a wszystko, co jest z tym związane, dotyczy tylko podpiwniczenia pod rekonstrukcję kościoła drewnianego. Parafia musiała zapłacić za przejęcie działek pod budowę kościoła: rodzinie Szmul, która przekazała jednak całą kwotę na budowę kościoła i Otyli Dyga, która przyjęła zapłatę za działkę, która stanowiła jej własność.



Następnym etapem prac przygotowawczych pod budowę nowej świątyni rozpoczęto od uzyskania potrzebnych zezwoleń dotyczących rozbiórki i montażu drewnianego kościoła. Prace te musiały być realizowane pod czujnym okiem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Przygotowano również infrastrukturę pod budowę nowego kościoła. W pierwszym rzędzie należało zbudować studnię, która była niezbędna dla prowadzenia prac budowlanych.



24 kwietnia 1977 r. poświęcono krzyż na placu budowy i ks. prob. Dusza oraz ks. wikary Kaczmarczyk dokonali pierwszego wykopu. Przy stawianiu krzyża przeszła silna burza, ale nikt nie uciekł. Był to znak trudności, które mogły powstać podczas budowy, ale także znak wytrwałości przy budowie, co się sprawdziło.



Niemalże od razu ruszyły prace budowlane. Podłoże okazało się jednak być bardzo oporne. Toteż na samym początku prac pojawiły się poważne trudności z wykonaniem wykopu pod dolną część kościoła. Szukano coraz to większych koparek, którymi można byłoby pokonać skaliste podłoże. Nie zniechęciło to jednak ks. Duszy, ani tez parafian z Malni i Odrowąża. Można powiedzieć, że pracowano dniem i nocą, jako, że sprzęt ciężki: koparki i samochody można było wynająć z zakładów pracy, zwłaszcza z Górażdży, dopiero po podstawowych godzinach pracy, a więc późnym popołudniem, wieczorem i nocą. Tym niemniej prace postępowały bardzo szybko.



W lipcu 1977 r. odbyła się uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego, wieńcząca pierwszy etap budowy nowego kościoła. Uroczystości tej przewodzili obydwaj biskupi pomocniczy diecezji opolskiej: bp Wacław Wycisk oraz bp Antoni Adamiuk. W fundamenty kościoła wmurowano: kamień, na którym wyryto datę tegoż wydarzenia, metalową tubę z aktem erekcyjnym oraz kamień z Katakumb św. Kaliksta w Rzymie, z kościoła św. Klemensa i dar Ojca św. Pawła VI - kamień spod bazyliki św. Piotra w Rzymie, które przywiózł z pielgrzymki z Miasta Wiecznego ks. radca Franciszek Dusza.



Prace przy budowie kościoła toczyły się niemalże w błyskawicznym tempie. Już jesienią wylano betonowy strop kościoła. Setki ton betonu przygotowano przy pomocy zwykłych betoniarek.



Kościół powstawał bardzo szybko, stało się powodem radości całej diecezji. Jej wyrazem była pierwsza pasterka w budującym się kościele. Przewodniczył jej bp Wacław Wycisk. Choć mieszkańcy Malni i Odrowąża przygotowali się z największą starannością do tego wydarzenia, to nie sposób jednak było przewidzieć wszystkiego, co się mogło wydarzyć. Kiedy w mroźną noc kilkuset wiernych zebrało się w kościele, już znacznie wcześniej przed rozpoczęciem Mszy św. pasterskiej, okazało się że nagła zmiana temperatury spowodowała, iż z przemrożonych stropów zaczęła się lać woda, jak w wiosenne popołudnie. Trzeba więc było ustawić nad ołtarzem baldachim, aby można było sprawować mszę św.



Pora zimowa nie oznaczała wcale zatrzymania frontu robót. Wykonywano te prace, które były wówczas możliwe ze względu na warunki atmosferyczne. Gdy tylko odrobinę się ociepliło, przystąpiono do dalszych prac budowlanych. Jeszcze w czerwcu 1976 r. dokonano rozbiórki zabytkowego kościoła drewnianego i przywieziono do Malni te nieliczne części, które nadawały się do wykorzystania. Dnia 3 maja 1977 r. rozpoczęto prace związane z rekonstrukcją drewnianego kościoła. Jednak w lipcu pojawiły się poważne trudności. Na skutek kontroli związanej z realizacją prac przy rekonstrukcji drewnianego kościoła, Wojewódzki Konserwator Zabytków wstrzymał do odwołania prace związane z budową i rekonstrukcją kościoła. Zakaz ten jednak cofnięto po tygodniu na skutek uzgodnień, jakie wtedy poczyniono między Konserwatorem Zabytków a ks. Franciszkiem Duszą.



Mimo trudności, jakie pojawiły się przy budowie kościoła, mieszkańcy Malni i Odrowąża duchowo wspierani przez swego duszpasterza nie tracili nadziei na to, że jesienią 1979 r. można będzie poświęcić nowo wybudowany kościół. Tak też się stało. Udało się nie tylko zbudować kościół, ale także pięknie go przyozdobić. Dotyczy to zwłaszcza dolnego kościoła. Ściany prezbiterium wyłożono szlifowanymi płytami marmurowymi, a posadzkę kościoła nieobcinanymi płytami z marmuru. Plac przed kościołem wyłożono betonowymi płytami, a przestrzenie wokół kościoła upiększono, sadząc drzewa i kwiaty oraz siejąc trawę. Widać było, że prace wykończeniowe były już bardzo zaawansowane, więc można było już ze spokojem zaplanować uroczystość poświęcenia kościoła.



W niedzielne popołudnie 15 sierpnia 1978 r. oddano uroczyście nowo wybudowany kościół w Malni na własność Panu Bogu. Uroczystego poświęcenia kościoła dokonał nowy wówczas Ordynariusz Opolski bp Alfons Nossol. W następnych latach prowadzone były dalsze prace wykończeniowe wokół kościoła.



Kolejnym krokiem było wystąpienie do władz z prośbą o wyrażenie zgody na założenie cmentarza na górce za kościołem. Dnia 20 marca 1978 r. przekazano Państwowemu Terenowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Krapkowicach dokumentację dotyczącą budowy cmentarza. Inspektor nie wiózł żadnych zastrzeżeń. Po uzyskaniu wszystkich stosownych zezwoleń przystąpiono do grodzenia placu cmentarnego. Pierwszy został na nim pochowany parafianin z Malni Melchior Weidemam, zmarł dnia 5 września 1980 r.



2 lutego 1981 r. ks. Franciszek Dusza zwrócił się do Kurii Biskupiej w Opolu z prośbą o wydzielenie z parafii Otmęt wiosek Malnia i Odrowąż, celem erygowania nowej parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Malni. W piśmie zaznaczono, że górny kościół będzie poświęcony św. Franciszkowi z Asyżu.

Źródło:

książka „U źródeł własnej tożsamości” ks. profesora Zygfryda Glaesera



Opracował: Dawid S. Opis z