Celem tekstu jest zebranie możliwie najbardziej dokładnych dat dotyczących powstawania / przebudowywania opolskich obiektów (budynki, pomniki, fontanny, ale też parki, targowiska, place, etc.). Osoby które mają chęć i możliwość, zapraszam do współpracy.
Instrukcja obsługi chronologii
1) Każdy obiekt na Fotopolska.pl ma przydzielony indywidulany numer ewidencyjny obiektu, widoczny w pasku adresowym przeglądarki.
2) Znajdujemy ów numer dla interesującego nas obiektu (np. dla Katedry Podwyższenia Krzyża Świętego ten numer to 12947) i kopiujemy go.
3) Przeglądając chronologię uruchamiamy w przeglądarce opcję "Szukaj" (tj. skrót klawiszowy "Ctrl"+"F") i wklejamy numer ewidencyjny.
4) Wyszukane zostaną wszystkie zapisy odnoszące się do tego obiektu.
- Najwcześniejsza data podawana jako początek budowy Zamku Piastowskiego ( http://opole.fotopolska.eu/Opole/b12806,Zamek_Dolny_-_Piastowski.html ), druga z dat to 1217. Równocześnie część ludności zostaje przeniesiona z grodu do osady na prawym brzegu Odry. Jest to także najwcześniejsza z dat nadania Opolu praw miejskich, druga z dat to 1217 rok. [002, s. 45, 46]
ROK 1217
- Najpóźniejsza data nadania praw miejskich Opolu, druga z nich to 1211 rok. Władzę zwierzchnią w osadzie zaczyna sprawować sołtys [002, s. 46]
styczeń 10 - Założenie fundacji kupca Kuncze Kromera ustalającej wzniesienie dla chorych szpitala pod wezwaniem św. Aleksego na miejscu prowadzonej przez niego słodowni przy ul. Odrzańskiej. [009, s. 72]
ROK 1404
kwiecień 15 - Rozpoczęcie realizacji fundacji Kuncze Kromera z 1400 roku. Magistrat miasta wspomnianą posesję wykorzystał jednak do pomnażania pieniędzy, a szpital, wraz z kaplicą, zaczęto budować na Przedmieściu Odrzańskim [009, s. 72]
ROK 1413
- Ukończenie budowy szpitala św. Aleksego wraz z kaplicą Krzyża Świętego, z fundacji Kuncze Kromera z 1400 roku, na Przedmieściu Odrzańskim. [009, s. 73]
- Zamurowanie miejskiej bramy obronnej, zwanej Biskupią. Zgodnie z legendą stało się z uwagi na wwiezienie nią do miasta ciała, ściętego w Nysie, księcia Mikołaja II. W istocie jednak bramę zamurowano na żądanie dostojników kościelnych, na których terenie się znajdowała [004, s. 23]
ROK 1501
- Przez Opole przechodzi powódź. W celu ratowania mostu na Odrze obciąża się go beczkami z wodą [009, s. 81]
wrzesień 29 - Całkowite zniszczenie miasta na skutek przypadkowo zaprószonego ognia i wywołanego tym pożaru. [009, s. 115]
ROK 1514
wrzesień 27 - Całkowite zniszczenie miasta w wyniku pożaru [009, s. 115]
ROK 1517
- Likwidacja klasztoru franciszkanów-obserwantów na Przedmieściu Krakowskim [016, s. 26]
- Miasto otrzymuje przywilej pieczętowania swoich dokumentów czerwonym woskiem. Do tego czasu używano wyłącznie zielonego wosku [009, s. 105]
ROK 1584
- Odbudowa części miejskiego muru obronnego, która na skutek starości zawaliła się rok wcześniej. Równocześnie naprawiono mur miejski przy konwencie oraz basztę przy klasztorze dominikanów. [009, s. 108]
styczeń 7 - Zastąpienie kalendarza juliańskiego kalendarzem gregoriańskim. Po owym dniu od razu następuje dzień 17 stycznia [009, s. 106]
ROK 1588
- Wieża ratusza otrzymuje nowy hełm [009, s. 108]
- Dla ochrony murów miejskich przez wpływami atmosferycznymi nakryto je dachem z gontów. [009, s. 108]
ROK 1589
- Początek rozbiórki, grożących zawaleniem, drewnianych gmachów: Ratusza i domu handlowego. [009, s. 108]
ROK 1591
- Ukończenie, rozpoczętej dwa lata wcześniej, budowy ratusza i domu handlowego. Równocześnie podczas prac pozłocono kopułę wieży. [009, s. 108]
- Baszty muru miejskiego osłonięto dachówkami zużywając ich 5000 sztuk [009, s. 108]
ROK 1594
- Naprawiono zniszczoną część muru miejskiego zużywając 25 700 sztuk cegieł. [009, s. 108]
ROK 1595
czerwiec - Pożar, który wybucha w łazience Jana Stephetiusa niszczy domy w jego sąsiedztwie. [009, s. 115]
czerwiec - Zawalenie się łaźni miejskich, położonych naprzeciw Zamku Piastowskiego. [009, s. 109]
ROK 1610
- Odbudowa, zawalonych rok wcześniej, łaźni miejskich. [009, s. 109]
ROK 1612
marzec 17 - Zakończenie odbudowy (w drewnie i cegle) z ruin kościoła św. Krzyża na Przedmieściu Odrzańskim [009, s. 114; 016, s. 27]
ROK 1614
- Kolejna naprawa zmurszałych miejskich murów obronnych. [009, s. 109]
ROK 1615
sierpień 28 - Wielki pożar miasta i Zamku Piastowskiego, zniszczeniu uległa niemal cała zabudowa, zginęły 104 osoby. [016, s. 39]
ROK 1622
sierpień 28 - Wielki pożar miasta, w wyniku którego niemal całe obraca się w popiół. Na pamiątkę tego wydarzenia, co roku 28 czerwca (a później w pierwszą niedzielę po tej dacie) miastem przechodziła procesja z kolegiaty Podwyższenia Krzyża Świętego do kościoła Matki Bożej i św. Wojciecha [009, s. 120]
- Zorganizowanie w Baszcie Barbary (mieszczącej się na północ od kolegiaty Podwyższenia Krzyża Świętego) więzienia dla kleryków [004, s. 22]
ROK 1696
- Ukończenie, trwającej szesnaście lat, budowy kościoła w północno - wshodniej części miasta, jako wotum dziękczynnego za ustąpienie z miasta zarazy ( http://fotopolska.eu/13475,obiekt.html ) [016, s. 37]
- Konsekracja, zbudowaneo w 1696 roku kościoła wotywnego w północno - wschodniej części miasta i nadanie mu wezwania św. Sebastiana, partona zadżumionych ( http://fotopolska.eu/13475,obiekt.html ) [016, s. 37]
ROK 1739
- Po pożarze z owego roku, przed kościołem wotywnym św. Sebastiana w północno - wschodniej części miasta pozostawiony zostaje wolny plac, wykorzystywany później przez garncarzy. Taką też przyjął nazwę. ( http://fotopolska.eu/147630,str.html ) [016, s. 37]
ROK 1773
- Gruntowna renowacja kolegiaty Podwyższenia Świętego Krzyża. Zbudowano nowy ołtarz główny wraz z tabernakulum, posadzkę wyłożono płytami granitowymi, rozebrano sarkofag księcia Jana III Dobrego, umieszczając jego płytę nagrobną w kaplicy Trójcy Świętej ( http://fotopolska.eu/Opole/b12947,Katedra_Podwyzszenia_Krzyza_Swietego.html ) [001, s. 33-34]
ROK 1800
- W owym roku budynków w mieście stało 349, opisywane są one jako w większości jednopiętrowe, zbudowane z muru pruskiego i kryte gontem (jedynie 78 z nich było kryte dachówką). Wśród budynków użyteczności publicznej wymienia się: Ratusz ( ), Zamek Piastowski ( ), Kościół katolicki z 7 filiami, 3 klasztory, gimnazjum, 2 magazyny, szpital, 8 budynków parafialnych i szkolnych, 2 budynki dla biednych oraz 3 budynki celne. Ze źródła przy obecnej ul. Oleskiej, drewnianym rurociągiem, dostarczano wodę do 4 zbiorników w mieście (trzy z nich były na Rynku, czwarty koło kościoła katolickiego) [001, s. 11]
- Likwidacja ostatniego drewnianego komina w mieście [001, s. 11]
ROK 1818
- Przy ul. Młyńskiej mieszczanin i piwowar Johann Hahn uruchamia swój browar [015]
marzec - Usunięcie figury św. Jana Nepomucena, stojącej na Przedmieściu Krakowskim przy domu Treumanna. Los tej figury pozostaje niewiadomy. [004, s. 172]
wrzesień 14 - Nałożenie na wieżę ratuszową hełmu, zdemontowanego do pozłocenia dokładnie miesiąc wcześniej. [009, s. 108]
- Przyjazd do miasta króla Fryderyka Wilhelma IV, którego wizytę uczczono m.in. otwierając dla ruchu kołowego zamurowaną w 1497 roku Bramę Biskupią [004, s. 24]
- Przeniesienie siedziby muzeum miejskiego z budynku klasztoru franciszkanów ( http://opole.fotopolska.eu/12810,obiekt.html ) do byłej fabryki cygar przy ul. Sienkiewicza 12 [016, s. 33]
listopad 25 - Odsłonięcie pomnika żołnierzy poległych w I wojnie światowej; stanął on na terenie cmentarza przy ul. Wrocławskiej. [025]
ROK 1930
- Wmurowanie w ścianę plebanii przy kolegiacie Podwyższenia Krzyża Świętego ( http://opole.fotopolska.eu/Opole/b47129,Plebania.html ) kamiennej tablicy, upamiętniającej pobyt w Opolu nuncjusza papieskiego, biskupa Achillesa Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI. [016, s. 17]
- Zakończenie gruntownej przebudowy dawnego budynku apteki jezuitów przy obecnej ul. Mały Rynek ( http://opole.fotopolska.eu/13082,obiekt.html ) i umieszczenie tam siedziby biblioteki i przeniesienie z ul. Sienkiewicza 12 muzeum miejskiego. [016, s. 33]
- Przebudowa kościoła św. Sebastiana. W jej trakcie m.in. dobudowano przedsionek na wejściu oraz dodano rzeźbę św. Sebastiana. ( http://fotopolska.eu/13475,obiekt.html ) [016, s. 37]
kwiecień - Koło dworca kolejowego Opole Wschodnie odbyło się zasadzenie dębu i odsłonięcie głazu pamiątkowego, z okazji nadania Adolfowi Hitlerowi honorowego obywatelsta miasta
listopad 20, godz. 12.54 - Sześć amerykańskich samolotów bombowych typu B-24 "Liberator" zrzuca nad miastem 42 ćwierćtonowe bomby. Ciężko jednoznacznie określić co było bezpośrednim celem ataku. Ładunek nie trafił jednak w cel i spada na otwartą przestrzeń w zachodniej części mista. W wyniku nalotu jedynie jeden dom w zachodniej części miasta został zburzony, dwa inne uszkodzone; nikt z mieszkańców nie zginął, tylko jedna osoba została lekko ranna. [012, s.181; 013]
grudzień 2, godz. 12.34 - Dwa amerykańskie samoloty bombowe (jeden z nich B-17 "Latająca Forteca", drugi najpewniej B-24 "Liberator") zrzucają nad miastem 18 ćwierćtonowych bomb. Celem były opolskie instalacje kolejowe. Brak informacji o miejscu upadku bomb. [012, s. 184; 013]
grudzień 12, godz. 11.34 - Dwa amerykańskie samoloty bombowe typu B-17 "Latająca Forteca" zrzucają nad miastem 20 ćwierćtonowych bomb. Celem jednej z maszyn były instalacje kolejowe, cel drugiej jest trudny do bezpośredniego zidentyfikowania. W wyniku ataku uszkodzony został m.in. gmach Sądu Krajowego ( http://fotopolska.eu/12839,obiekt.html ), ranne zostały dwie osoby. [012, s. 187; 013]
grudzień 18, godz. 12.27 - Trzy amerykańskie samoloty bombowe B-24 „Liberator” zrzucają nad miastem 24 ćwierćtonowe bomby. Ciężko jednoznacznie określić co było bezpośrednim celem ataku. W jego wyniku całkowicie zniszczono 6 budynków przy: ul. Książąt Opolskich (nr 25 ( http://fotopolska.eu/46759,obiekt.html)), ul. Piastowskiej (nr 6, 7) oraz pl. Piłsudskiego (nr 5, 7, 17). Uszkodzonych zostało co najmniej 12 budynków przy: ul. Książąt Opolskich (nr 23 ( http://fotopolska.eu/116464,obiekt.html) , 50( http://fotopolska.eu/12839,obiekt.html ) ), ul. Piastowskiej (nr 2, 5, 13), ul. Ostrówek (nr 7), pl. Piłsudskiego (nr 12, 13, 14), ul. Spychalskiego (nr 22), ul. Topolowa (nr 2) oraz ul. Niedurnego (nr 17). Zginęły około 104 osoby. [011; 012, s.192; 013 ]
ROK 1945
styczeń 23 - W obliczu zbliżania się do miasta oddziałów sowieckich w powietrze wysadzone zostają mosty drogowe na Odrze: Stulecia ( http://fotopolska.eu/56679,obiekt.html ) i Hitlera ( http://fotopolska.eu/12858,obiekt.html ). W godzinach wieczornych radziecka piechota z 543. Pułku Strzeleckiego wsparta artylerią zajmuje prawobrzeżną część miasta. W rękach niemieckich pozostaje lewobrzeże Opole. [014]
- Remont baszty "Wilk" mieszczącej się na terenie klasztoru sióstr de Notre-Dame. [018]
ROK 1962
- Przeniesienie figury św. Jana Nepomucena z rogu ulic Ozimskiej i Sempołowskiej, przed budynek zakonu franciszkanów przy pl. Wolności 2 ( http://fotopolska.eu/47128,obiekt.html ) [016, s. 34]
- Zakończenie, rozpoczętych rok wcześniej, prac konserwatorskich i remontowych w kościele Trójcy Świętej. W trakcie prac m.in. wyremontowano więźbę dachową, częściowo zrekonstruowano fryz gotycki czy zakonserwowano, odkryte w kaplicy św. Anny, fragmenty polichromii. [019, s. 144]
ROK 1971
- Zakończenie trwającego dwa lata remontu Wieży Piastowskiej przystosowującego ją do celów ekspozycyjnych i widokowych () [019 ,s. 144]
ROK 1972
- Zakończenie, trwającego cztery lata, kapitalnego remontu budynku Muzeum Śląska Opolskiego. W jego trakcie m.in. wymieniono więźbę dachową, wzmocniono konstrukcję ścian nośnych, zrekonstruowano sklepienia parteru czy zaadoptowano do celów ekspozycyjnych piwnice. [019, s. 144]
- Likwidacja południowej części cmentarza przy ul. Wrocławskiej i organizacja w tamtym miejscu skweru z ławkami i zieleńcami ( http://fotopolska.eu/13499,obiekt.html )
ROK 1978
- Zakończenie, rozpoczętych w 1969 roku, prac przy budowie Kanału Ulgi ( http://fotopolska.eu/Opole/b17243,Kanal_Ulgi.html ) na Zaodrzu. Kanał ukończono jedynie częściowo, ze względu na ograniczone środki finansowe i trudności technologiczne [003, s.]
- Konserwacja kapliczki przy kościele Matki Bożej i św. Wojciecha [019, s. 173]
lipiec 31 - Początek rozbiórki budynków dawnych koszar przy ul. Ozimskiej 77, zajmowanych przez firmę Daewoo-FSO ( http://fotopolska.eu/106914,obiekt.html )
001. Miś Engelbert, „Tajemnice ukryte w wieżach”, Wydawnictwo i Drukarnia Świętego Krzyża, Opole, 2011 [całość]
002. Sadowski Tomasz, "Książęta opolscy i ich państwo", Wydawnictwo Rzeka, Wrocław 2001 [1-128]
003. Kałuża Józef, "Kompleksowe dokończenie budowy Kanału Ulgi w Opolu", Wydawnictwo SIGMA-NOT, Wrocław 2004 [całość]
004. Schiedlausky Günther, Hartmann Rolf, Eberle Hilde, "Die Bau= und Kunstdenkmäler des Stadtkreises Oppeln", W. G. Korn, Breslau 1939 [22-24, 154, 172-173]
005. Neugebauer, "Bericht die Gemeinde=Angelegenheiten der Stadt Oppeln fur die Zeit vom 1. April 1901 bis 31. Marz 1906", Oppeln 1907
009. Idzikowski Franciszek, „Opole: Dzieje miasta do 1863 roku” Wydawnictwo i Drukarnia Świętego Krzyża, Opole 2002 [1-100]
010. Pagels, "Bericht die Gemeindeangelegenheiten der Stadt Oppeln fur das Jahre 1896, 1897, 1898, 1899, 1900", Oppeln 1904 [1, 66, 153]
011. Tomczyk Damian, "Nieznany epizod II wojny światowej" w "Almanach Opolski 2002", Opole 2002
012. Konieczny Alfred, "Śląsk a wojna powietrzna lat 1940 – 1944", Wrocław 1998
013. Davis Richard, "Bombing the European Axis Powers", Maxwell 2006
014. Karaś Wiesław, Chodyniecki Stanisław "Opole zostało wyzwolone 24 stycznia 1945 roku”
015. Urbanek Andrzej, „Z historii opolskiego piwowarstwa” w czasopiśmie „Beczka” [do browaru Pringsheima]
016. Hamada Andrzej, „Architektura Opola wpisana w dzieje miasta” Wydawnictwo Oficyna Piastowska, Opole 2008 [1-41]
017. Schreiber-Kurpiers Dorota, „Z historii opieki nad człowiekiem starym. Zakład św. Aleksego w Opolu (XIX–XX w.)” w „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” rocznik 2005, tom 38, zeszyt 1, s. 198-215. [całość]
Dzisiaj za to wpadła mi w ręce ciekawostka geograficzna - konia z rzędem temu (albo zimne piwo) , kto poda lokalizację Wzgórza Rybackiego (Fischerberg) ? Dla ułatwienia dodam, że niedaleko pada jabłko od jabłoni ...
Mamy rozbieżność dat przy dwóch budynkach. W dwóch różnych publikacjach, ten sam autor podaje różne daty.
W artykule "Ulica Krakowska", opublikowanym w piśmie"Indeks" nr 5-6 (139-1940), maj-czerwiec 2013, Pan Hamada pisze:
Krakowska 40 - 1963 r.
Krakowska 33 - 1961 r.
Komentarz został edytowany przez administratora - powód: lit.
