Początki kolejnictwa przypadają w Austrii na pierwsze dziesięciolecia XIX w. Była to lokalna kolej konna wykorzystywana do przewozu materiałów budowlanych. Wraz z wynalezieniem maszyny parowej i zbudowaniem w 1804 r. pierwszej lokomotywy parowej cesarstwo austriackie podjęło wyzwanie tworzenia kolejowych linii parowych.W 1838 r. powstał pierwszy odcinek kolei parowej C.K. Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda, którym była rozpoczęta budowa linii mającej połączyć Wiedeń z Bochnią, a później Bochnię z Lwowem na Ukrainie. Biegnąc przez Ostrawę i Bohumin, na wysokości Chałupek, linia łączyła się z Krakowsko-Górnośląską Koleją Żelazną, by tranzytem przez Prusy dotrzeć do Krakowa.

Chcąc się uniezależnić od tranzytu, władze austriackie w 1855 r. zbudowały odcinek kolejowy z Bohumina przez Zebrzydowice, Dziedzice, Oświęcim, Chrzanów i Trzebinię. Celem ułatwienia obsługi pasażerów oraz stworzenia właściwych warunków pracy ówczesnej administracji kolejowej, obsługującej trasę w Dziedzicach, jako stacji węzłowej na trasie C.K. Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda, zbudowano i oddano do użytku w 1855 r. dworzec kolejowy w Dziedzicach. W pierwotnym założeniu miał powstać w Zabrzegu, ale ze względu na protesty społeczne odstąpiono od projektu, zmieniając lokalizację na miejsce, gdzie budowa znalazła zwolenników, którzy upatrywali w przedsięwzięciu szansę dla wsi. Budynek wzniesiono według typowego wzorca dworców w cesarsko-królewskiej kolei żelaznej. Po zrealizowaniu linii z Wiednia do Lwowa stację pod nazwą „Dziedzice” uznano jako strategiczną i podjęto jej rozbudowę, tworząc ważny węzeł komunikacyjny, co przyczyniło się do późniejszego lokalnego rozwoju przemysłu.

Powstanie linii kolejowej i stworzenie węzła komunikacyjnego było dla miejscowej ludności miejscowej źródłem zatrudnienia. Pozwoliło podejmować pracę w obsłudze węzła w nobilitowanym wówczas zawodzie kolejarza. W sąsiedztwie linii kolejowej zaczęły powstawać pierwsze zakłady współpracujące z kolejnictwem m.in. lokalnie zwana „szwelownią” fabryka podkładów kolejowych Rütgers Holzimprägnierung, co niewątpliwie stało się początkiem uprzemysłowienia terenu.

Obecnie wiekowy budynek, własność kolei, nieremontowany niszczeje. Podejmowane są próby przejęcia go przez miasto, lecz niestety obie strony nie potrafią się porozumieć co do właściwego rozwiązania problemu/oprac. własne na podstawie: Koleje Śląska Cieszyńskiego;

kolei w Austro-Węgrzech/

W 1902r. zainstalowano tu oświetlenie elektryczne - 26 lamp łukowych i 480 żarówek.Zasilone zostały prądem z bielskiej elektrowni należącej do Internationale Elektrizitatsgesellschaft in Wien/źr. Czechowice Dziedzice i okolice/G.M.Chromik

Początkowo dworzec mial powstać w Zabrzegu, ale przeciwko temu zamiarowi zaprotestował zabrzeski wójt Józef Jarczok,co wykorzystal wójt dziedzicki Józef Machalica i sprzedal kolei będący na pograniczu Dziedzic i Czechowic staw Bachorek pod budowę dworca.Wywłaszczenia gruntów pod budowę dokonano na początku1858 roku.

Odcinki Kolei Północnej Bogumin-Dziedzice i Dziedzice -Bielsko uruchomiono 17 grudnia 1855r.Połączenie z Oświęcimiem oddano 1 marca 1856r., a linię kolejową do leżącej na terenie ówczesnych Prus Pszczyny, zwaną Koleją Prawego Brzegu Odry (Rechte Oder-Ufer-Eisenbahn) otwarto w 1867r./źr.G.M.Chromik Czechowice-Dziedzice i okolice.Monografia historyczna.

 

Budynek wybudował w 1893 Żyd z okolic Łancuta Pinkus Langsam. Prowadził tu handel, szynk, restaurację i hotel (w latach 1901-1912). W grudniu 1911 roku hotel kupili Heinrich i Ernestine Heitner. W jego sali od 17 listopada 1912 r. urządzano projekcje kinowe. Po I wojnie dobudowano jeszcze jedno piętro. Następnym nabywcą został Zygfryd Bochner -właściciel fabryki wody kolońskiej Marka 4711 i mydła perfumowanego. Fabryka była filią przedsiębiorstwa z Kolonii.Wchodziło się do niej od dzisiejszej ul. J. Słowackiego. Wyroby można było kupić w drogerii Józefa Grossa/źr.opisu Czechowice-Dziedzice. Przewodnik po mieście i sołectwie, 2009

W budynku hotelu,przed 1912r. zainstalowano elektryczność i w dniu 17.09.1912r. rozpoczęło funkcjonować kino/źr. Czechowice Dziedzice i okolice-monografia/G.M.Chromik

W dawnych Dziedzicach, części obecnych Czechowic Dziedzic, od stycznia 1896 roku działała należąca do Akcyjnego Towarzystwa Naftowego "Schodnica" rafineria naftowa.Właścicielem był Bank Anglo-Austriacki z siedzibą w Wiedniu, z kapitałem aukcyjnym 10 milionów koron. Do spółki należała również rafineria Dresing pod Wiedniem. Zatrudniała w swych przedsiębiorstwach 1200-1400 pracowników, w tym w Dziedzicach ok. 350.

Parcele pod działalność fabryki na tzw. "Gaju" (Lasek), sprzedał austriackiej spółce Leon Teodor Zipser, przemysłowiec i posiadacz ziemski z Bielska.Znajdowała się przy dzisiejszych ul. Barlickiego i Żeromskiego. W okolicach parku Lasek były wystawione instalacje do przerobu ropy naftowej, dalej (gdzie krzyżują się ul. Żeromskiego i Barlickiego) znajdowały się domy dla robotników rafinerii. W głębi dzisiejszej ul. Żeromskiego, za płotem rafinerii, znajdowały się magazyny, warsztaty i kolejne domy mieszkalne dla pracowników.Przy skrzyżowaniu ulic Prusa i Barlickiego austriaccy właściciele rafinerii wystawili domki dla robotników i ich rodzin, zwane domkami szotnickimi.Stoją do dziś. W parku Lasek wystawiono willę dyrektorską, która jest pustostanem.

Przedstawiciele koncernu Vacuum Oil Company jesienią 1901 roku podjęli również rozmowy z Leonem T. Zipserem, w sprawie nabycia gruntów pod budowę nowej rafinerii.Grunty Amerykanie kupowali w tajemnicy przed okolicznymi gospodarzami już od 1899 roku. W porozumieniu z władzami austriackimi zaczęli wyrąb lasu na terenie Lesiska oraz budowę składów. Budowę zakładu rozpoczęto na początku 1902 roku od wykopania kanałów i rowów ściekowych, karczowania lasu oraz prac obejmujących zagospodarowanie placu budowy pod przyszłą rafinerię. Prace przy budowie instalacji przemysłowych rozpoczęły sięz końcem 1904 roku, a produkcję podjęto w maju 1905 roku. Rafinerie "Schodnica" i Vacuum Oil Company sąsiadowały więc ze sobą przez płot. Korzystały wspólnie z dróg dojazdowych, urządzeń wodno-kanalizacyjnych, kanałów i wodociągów. Obu spółkom przysługiwało prawo wolnego przechodu i prawo przejazdu zaprzęgów konnych przez tereny zakładów.Austriacy właściciele "Schodnicy" od początku istnienia amerykańskiej rafinerii w Czechowicach podjęli walkę, aby doprowadzić do sparaliżowania prac budowlanych nowej rafinerii , a później do wstrzymania produkcji. Amerykanie mieli świadomość tego i dobrze przygotowali się do tej batalii. Posiadali wszelkie potrzebne licencje, zezwolenia i koncesje na budowę i produkcję. A całe sztaby świetnie przygotowanych i zaprawionych w tego typu bojach prawników obalały wszelkie zarzuty Austriaków.Spółka "Schodnica" posiadała na stacji w Dziedzicach rampy przeładunkowe i magazyny. Do pewnego czasu użyczała ich Amerykanom. W roku 1905 zarząd rafinerii VOC, po uzyskaniu stosownych zezwoleń, wybudował własną stację kolejową Czechowice-Rafineria Vacuum, która uniezależniła ją od korzystania z pomocy austriackiej "Schodnicy" (dzisiejsza stacja Czechowice - Przystanek). Stacja zaczęła swą działalność 15 stycznia 1906 roku.Rafineria "Schodnica" posiadała własne generatory prądu, studnie, fabrykę beczek, urządzenia do konfekcjonowania olejów, fabrykę smarów, laboratorium, wagę kolejową oraz zbiorniki na magazynowanie ropy naftowej i gotowych wyrobów. Posiadała własne cysterny kolejowe oraz tabor samochodowy do przewozu gotowych produktów i surowców."Schodnica" dysponowała kapitałem 10 mln koron a Vacuum Oil Co. kapitałem o połowę większym. Dzięki temu, że działania wojenne nie objęły swym zasięgiem Czechowic i Dziedzic oraz że spółka Vacuum Oil Company Czechowice funkcjonowała w ramach światowego koncernu, przetrwała bez problemu I wojnę światową i mogła umocnić swoją pozycję lidera przemysłu naftowego w odradzającej się Polsce. Rafineria "Schodnica" straciła swą silną pozycję, a działania wojenne i upadek Cesarstwa spowodowały spadek produkcji i tak duże straty, że w 1926 roku zbankrutowała. Tereny po byłej austriackiej rafinerii przejął amerykański koncern w 1928 roku i użytkował je aż do końca II wojny światowej.Czechowice, zarząd spółki "Schodnica" (także amerykańskie władze spółki VOC) wybrał ze względu na świetne usytuowanie w pobliżu szlaków kolejowych łączących przyszłą rafinerię z kopalniami ropy naftowej w Zagłębiu Borysławskim. Duże znaczenie dla funkcjonowania nowej rafinerii w Czechowicach miało również połączenie kolejowe, należące do Cesarsko-Królewskiej Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda z Wiedniem, Budapesztem i z polami naftowymi Borysławia i Drohobycza. Bliskie sąsiedztwo z zagłębiami w Karwinie, Bohuminie, Ostrawie oraz z niemieckim Górnym Śląskiem gwarantowało rynki zbytu na produkty z ropy naftowej dla potrzeb górnictwa, hutnictwa, przemysłu  chemicznego i maszynowego. Duże znaczenie dla funkcjonowania rafinerii miały korzystne podatki i niskie taryfy przewozowe (kolejowe) na ropę naftową i jej produkty, jakie obowiązywały w Cesarstwie Austriackim (np. taryfa na surową ropę była o 1/3 niższa niż na gotowe wyroby z ropy naftowej).Nazwa "Schodnica" pochodziła od miejscowości Schodnica w pobliżu Truskawca w powiecie Drohobycz, w obwodzie Lwów (dziś na Ukrainie). W tej to miejscowości austriacka spółka, która miała rafinerię w Dziedzicach, dysponowała swoimi polami naftowymi i stamtąd przywoziła ropę.

/źr. Autor Jacek Cwetler 

Źródło:

. Zapoznaj się z pełną treścią artykułu: /p>

Jako ciekawostkę związaną z zakładem należy podać,że w 1897 roku powstała w Rafinerii Nafty „Schodnica” pierwsza fabryczna kasa chorych: Betriebs Krankencasse der „Schodnica” Action Geselachaft fur Petroleum Industrie in Dziedzitz. Dzięki składanym przez robotników pieniądzom można było finansować wydatki poniesione na leczenie chorób i skutków nieszczęśliwych wypadków.

W 1896r. uruchomiono w Dziedzicach najpierw Rafinerię Schodnica s. a. (Schodnica – A.G. für Petroleumindustrie Wien) oraz zakład z takim samym programem produkcyjnym w Czechowicach. Obie rafinerie od 1905 r. stały kapitałem amerykańskich zjednoczonych koncernów Standard
Oil Company i Vacuum Oil Company./źr.Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych red.I.Panic/

Dawny miejski plac reprezentacyjny położony w sąsiedztwie zabytkowego dworca kolejowego pamiętającego czasy łączącej Kraków z Wiedniem Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda. W centrum placu w latach 1924-1939 stał pomnik autorstwa Jana Raszki, ufundowany przez mieszkańców w 10-lecie ochotniczego wymarszu Legionistów z Dziedzic, zburzony przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. Obecnie od 1993r. znajduje tu płyta pamiątkowa.

Osiedle Centrum-od numeru 83 do 121 nieparzyste,od 56 do 88 parzyste;
Osiedle Czechowice Górne - od numeru 90 do 136 parzyste;
Osiedle Dziedzice - od numeru 1 do 81 - nieparzyste i od numeru 2 do 54 parzyste;
Osiedle Południe - od numeru 191 do końca nieparzyste i od numeru 138 do końca parzyste;
Osiedle Tomaszówka - d numeru 123 do numeru 189 nieparzyste.