Brama Wybrańców, zwana również "Wartą" jest powstałą w 1687 roku najstarszą, zachowaną do dziś w niezmienionej formie częścią kompleksu zamkowego w Pszczynie. Usytuowana w pd.-zach. części rynku, była głównym wjazdem na teren zamku. Wzniesiona została przez budowniczego Consilio Miliusa na zlecenie ówczesnego właściciela zamku Baltazara Promnitza w miejscu dawnej, XV-wiecznej wartowni z mostem zwodzonym przez fosę. Mieściła pomieszczenia dla straży zamkowej. Żołnierze do straży, wybierani przez Promnitzów spośród chłopów z podległych im włości, byli nazywani właśnie "wybrańcami". Pszczyńscy "wybrańcy" strzegli zamku do 1875 r.

Jest to budynek murowany z cegły, otynkowany, parterowy, z załamanym w kierunku południowym skrzydłem łączącym go z oficyną i okrągłą wieżą krytą dachem namiotowym przy narożniku pd.-wsch. Dach kryty dachówką. Do bramy prowadzi kamienny, łukowy mostek ponad dawną fosą, niegdyś otaczającą cały zamek. Ponad portalem połać krytego dachówką dachu przerywa ozdobny szczyt flankowany pilastrami i płaskimi esownicami, na którym umieszczono kamienną płytę z herbami właścicieli Pszczyny - Baltazara Promnitza i Emilii Agnieszki Saskiej. W szczyt wmurowano kamienną tablicę, na której wyryto ukrytą w łacińskim napisie datę budowy bramy (chronostych).

Napis głosi:

"OMNIPOTENS COELI, TERRAE PELAGIQVE CREATOR EXCVBIIS POSTES FVLCIAT HOSCE SVIS",

co znaczy: "Wszechmocny nieba, ziemi, morza Twórca niech wartą swoją tejże bramy strzeże".



Dziś w Bramie Wybrańców mieszczą się kawiarnia Café u Telemanna oraz Biuro Informacji Turystycznej. Niegdyś obok bramy po południowej stronie zamku wzdłuż fosy, na linii dawnego gotyckiego muru zamkowego, stał cały szereg innych zabudowań, w tym książęcy browar, słodownia i piekarnia. Jednak w XIX wieku wszystkie te budynki zostały zburzone.

Na podst. www.odyssei.com

Brak jest informacji co do daty powstania w tym miejscu budowli zamkowej. Można przyjąć, że powstał on w miejscu piastowskiej warowni z fosą i wałami ziemnymi z XI lub XII wieku. W tym czasie miał być głównie używany jako siedziba myśliwska. Samo miasto, a razem z nim zamek, wzmiankowane jest 1303. W 1433 zamek opiera się najazdowi husyckiemu z czego wywodzimy, że w tym czasie był ufortyfikowany i otoczony fosą. Do dziś pod częścią zamku zachowały się gotyckie piwnice, a wmurowana w grube mury gotycka baszta używana była jako sekretna klatka schodowa.

W drugiej połowie XVI wieku zamek zostaje przebudowany w stylu renesansowym, następnie w latach 1680 a 1698 poddany zostaje modernizacji przez budowniczego Consilio Miliusa. W tym czasie zamek ma dwa równoległe skrzydła i jego rzut wpisuje się w zniekształcony prostokąt.

7 lipca 1737 zamek zostaje zniszczony przez pożar. W latach 1738 – 1768 trwa odbudowa zamku w stylu barokowym. Dobudowane zostaje trzecie skrzydło łączące dwa istniejące, a budowla nabiera regularności. Rzut zamku przypominał literę U z półotwartym dziedzińcem wewnętrznym.

W latach 1870 do 1876 dokonana zostaje przez francuskiego architekta Aleksandra Destailleura przebudowa zamku w stylu klasycyzmu francuskiego. Budowla nabiera wyglądu pałacu. Zostaje zabudowany wewnętrzny dziedziniec. W jego miejscu powstaje sień wjazdowa oraz reprezentacyjna klatka schodowa wzorowana na Wersalu. Na pierwszym piętrze powstaje reprezentacyjna sala jadalna. Zmienione zostają elewacje oraz przebudowany dach. W tym kształcie rezydencja przetrwała do dziś.
źródło : wikipedia

Z dniem 19 kwietnia 2021 r. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Muzeum Zamkowe wraz z otaczającym go zabytkowym parkiem zostały uznane za Pomnik Historii. Na listę Pomników Historii trafiają wyłącznie najcenniejsze obiekty, o szczególnych wartościach materialnych i niematerialnych oraz znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego naszego kraju

Historia zamku na stronie muzeum