Początki budowy to 1268 rok - w miejscu obecnej świątyni powstał kaplica cmentarna wrocławskich białoskórników. Od 1303 roku kaplica zmieniła się w kościół filialny św. Elżbiety i tak przetrwała do XIV wieku, kiedy to strawił ją pożar. Odbudowano ją w latach 1400 – 1417.
Obecna sylwetka to efekt rozbudowy obiektu, który miał miejsce w trakcie w/w odbudowy. Powstały wtedy nawy boczne oraz dwie wieże, z których jednej południowej nie dokończono – stąd różnicę w ich wysokościach. Kościół od 1526 roku stał się świątynią ewangelicką. Podczas walk o FB budynek kościoła poniósł poważne straty, w późniejszym czasie został zabezpieczony a nastepnie gruntownie odrestaurowany w latach 1959 – 1961. W rękach kościoła prawosławnego znajduje się dokładnie od 3 czerwca 1963 roku i pełni rolę katedry diecezji wrocławsko - szczecińskiej.
Budynek trzynawowy, dwuwieżowy o dwuprzęsłowym, prostokątnym prezbiterium. Dach główny dwuspadowy kryty dachówką.
bonczek/hydroforgroup/2008

Plac powstał w pierwszej połowie XIX w. po zdobyciu Wrocławia przez wojska napoleońskie, a następnie wyburzeniu Bramy Mikołajskiej w 1820 r. W dwa lata później nad fosą przerzucono nowy most zwany Królewskim (Königsbrücke). W tym czasie plac miał kształt prostokąta o powierzchni ok. 0,5 ha i zabudowany był od zachodu w podkowę z zamkniętymi narożnikami.
Wtedy plac określany był jako An der Königsbrücke (Przy Moście Królewskim). Lecz już wkrótce wzwiązku z szybkim rozwojem miasta zaszła potrzeba przebudowy placu. W 1866 r. został on powiększony do 1,5 ha, zlikwidowano most zasypując fosę oraz zmieniono nazwę na Königs Platz (Plac Królewski). Na początku XX w. w osi fosy wzniesiono na północy pomnik Bismarcka, a naprzeciwko fontannę wraz z grupą rzeźb Walka i Zwycięstwo. Jeszcze przed wojną planowano podwyższyć zabudowę zachodniej strony placu do 5 kondygnacji lecz do realizacji nigdy nie doszło.

W czasie walk o Festung Breslau zabudowa placu została w większości zniszczona. Ocalał jedynie gmach zajmowany obecnie przez Akademię Muzyczną oraz fontanna. W kolejnych latach w ramach odbudowy placu wzniesiono zupełnie niepasujący budynek Cuprum, a także w miejscu dawnego banku braci Alexander wzniesiono nowy budynek szpitala im. Babińskiego. Dużo zmieniło się na początku lat 80. Właśnie wtedy przebudowano plac i utworzono pzejście podziemne (otwarte 24 marca 1984).
Początkowo nieoficjalnie plac nosił nazwę pl. Królewskiego, lecz już w 1946 r. zmieniono nazwę na Plac 1. Maja. Obowiązywała ona do 31 XII 2005 r. Od 1 stycznia 2006 r. patronem placu jest papież Jan Paweł II.

Jedna z dwóch ulic we wrocławskim Starym Mieście, łączących niegdyś Rynek ze znajdującą się na zachód od niego nieistniejącą już Bramą Mikołajską (tą drugą ulicą jest ulica Ruska), od której bierze nazwę (do 1945 Nikolai Straße).

W średniowieczu (wraz z ulicami Ruską, Oławską, Świdnicką i Piaskową) była jedną z głównych arterii komunikacyjnych Wrocławia.

Przy ulicy św. Mikołaja, przy samym Rynku, znajduje się kościół św. Elżbiety. Na drugim końcu ulicy, niedaleko dawnej Bramy Mikołajskiej, znajduje się dzisiejszy Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy we Wrocławiu, dawniej kościół pod wezwaniem św. Barbary.

Ulica liczy około 600 metrów i w połowie długości przecięta jest wytyczoną w latach 70. XX wieku wrocławską trasą W-Z. Wyburzenia związane z przeprowadzeniem trasy W-Z oszczędziły stojący na rogu ulicy św. Mikołaja i trasy budynek Szpitala Bożego Grobu