starsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 2 głosy | średnia głosów: 5.5
 | Polska › Karpaty Wschodnie › Bieszczady Zachodnie › Wielka Rawka (1304 m n.p.m.) |
30 października 2015 , Wielka Rawka
Skomentuj zdjęcie
|
Na stronie od 2014 październik
11 lat 5 miesięcy 28 dni |
Dodane: 7 listopada 2015, godz. 17:11:38
Autor zdjęcia: Adam56
Autor: Adam Zart ... więcej (3657)
Rozmiar: 1646px x 1097px
Aparat: SLT-A77V
1 / 500sƒ / 6.3ISO 5024mm
5 pobrań 567 odsłon 5.5 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Adam56
Obiekty widoczne na zdjęciu
Wielka Rawka (1304 m n.p.m.)
więcej zdjęć (32)
Wielka Rawka (według różnych źródeł 1304 lub 1307m n.p.m.) – najwyższy szczyt pasma granicznego w Bieszczadach Zachodnich.
Masyw Wielkiej Rawki leży w środkowej części pasma granicznego; południowym stokiem biegnie granica polsko-ukraińska. Kopuła szczytowa ma charakter wyrównanego, przebiegającego w kierunku NW–SE grzbietu o długości wierzchowiny ok. 700 m. Jest to boczny grzbiet odbiegający ze zwornika znajdującego się na południowo-wschodnim krańcu szczytowego wypłaszczenia, gdzie łączy się on z głównym grzbietem Karpat. Biegnie on dalej na północ, w kierunku Małej Rawki, opadając najpierw na płytką przełęcz (1254 m n.p.m.), a następnie osiągając szczyt. W głównym grzbiecie sąsiednimi kulminacjami są na południowym zachodzie Krzemieniec oddzielony przełęczą o wysokości 1137 m n.p.m., na południowym wschodzie zaś nienazwany szczyt o wysokości 1123 m n.p.m., za którym wznosi się Wielka Semenowa.
Grzbiet Wielkiej Rawki kulminuje w kilku niewyraźnych wierzchołkach. Najwyższym punktem jest wychodnia piaskowca usytuowana w jego środkowej części, której wysokość wynosi według różnych źródeł 1304 lub 1307 m n.p.m. Kilkadziesiąt metrów od tego miejsca stoi betonowy słup, dawny znak geodezyjny. Na mapach zaznaczany jest jeszcze wierzchołek północno-zachodni (1302 lub 1303 m n.p.m.). Stoki są dość strome, z północno-wschodnich zboczy schodzą niekiedy lawiny. Zachodnie opadają do doliny Górnej Solinki, północno-wschodnie – Rzeczycy, z kolei południowe, należące do zlewiska Morza Czarnego, odwadnia Bystry Potok w zlewni Użu.
Wielka Rawka jest najwybitniejszym, czyli odznaczającym się największą minimalną deniwelacją względną, wzniesieniem Bieszczadów Zachodnich. Wynoszącą, przyjmując wysokość szczytu 1307 m n.p.m. i przełęczy Beskid 784 m n.p.m., 523 m wybitność zawdzięcza temu, iż w okolicy nie ma wyższych szczytów, a przełęcz Beskid, względem której oblicza się ten współczynnik, leży stosunkowo nisko. Również wysokości względem den sąsiednich dolin są duże – od 450 (Górna Solinka) do 800 m (Bystry Potok).
Szczytowe partie góry pokrywa połonina, której dolna granica przebiega wyjątkowo wysoko – od ok. 1200 do ponad 1260 m n.p.m. Spowodowane jest to tym, iż ze względu na strome stoki nie prowadzono tutaj wypasu bydła. Jednak ze względu na brak lasu na szczycie, a także położenie i wyniosłość nad okoliczny teren, Wielka Rawka jest atrakcyjnym miejscem widokowym. Rozciąga się stąd panorama na wszystkie masywy pasma połonin, pasmo graniczne, Bieszczady Wschodnie, Połoninę Równą oraz góry Słowacji, między innymi Wyhorlat.
Grzbietem Wielkiej Rawki prowadzi żółty łącznikowy szlak turystyczny z Małej Rawki, na zworniku łączący się z niebieskim (szlak Rzeszów – Grybów) wiodącym z Ustrzyk Górnych pasmem granicznym, przez Krzemieniec, aż do Nowego Łupkowa. wikipedia (fantom)
Masyw Wielkiej Rawki leży w środkowej części pasma granicznego; południowym stokiem biegnie granica polsko-ukraińska. Kopuła szczytowa ma charakter wyrównanego, przebiegającego w kierunku NW–SE grzbietu o długości wierzchowiny ok. 700 m. Jest to boczny grzbiet odbiegający ze zwornika znajdującego się na południowo-wschodnim krańcu szczytowego wypłaszczenia, gdzie łączy się on z głównym grzbietem Karpat. Biegnie on dalej na północ, w kierunku Małej Rawki, opadając najpierw na płytką przełęcz (1254 m n.p.m.), a następnie osiągając szczyt. W głównym grzbiecie sąsiednimi kulminacjami są na południowym zachodzie Krzemieniec oddzielony przełęczą o wysokości 1137 m n.p.m., na południowym wschodzie zaś nienazwany szczyt o wysokości 1123 m n.p.m., za którym wznosi się Wielka Semenowa.
Grzbiet Wielkiej Rawki kulminuje w kilku niewyraźnych wierzchołkach. Najwyższym punktem jest wychodnia piaskowca usytuowana w jego środkowej części, której wysokość wynosi według różnych źródeł 1304 lub 1307 m n.p.m. Kilkadziesiąt metrów od tego miejsca stoi betonowy słup, dawny znak geodezyjny. Na mapach zaznaczany jest jeszcze wierzchołek północno-zachodni (1302 lub 1303 m n.p.m.). Stoki są dość strome, z północno-wschodnich zboczy schodzą niekiedy lawiny. Zachodnie opadają do doliny Górnej Solinki, północno-wschodnie – Rzeczycy, z kolei południowe, należące do zlewiska Morza Czarnego, odwadnia Bystry Potok w zlewni Użu.
Wielka Rawka jest najwybitniejszym, czyli odznaczającym się największą minimalną deniwelacją względną, wzniesieniem Bieszczadów Zachodnich. Wynoszącą, przyjmując wysokość szczytu 1307 m n.p.m. i przełęczy Beskid 784 m n.p.m., 523 m wybitność zawdzięcza temu, iż w okolicy nie ma wyższych szczytów, a przełęcz Beskid, względem której oblicza się ten współczynnik, leży stosunkowo nisko. Również wysokości względem den sąsiednich dolin są duże – od 450 (Górna Solinka) do 800 m (Bystry Potok).
Szczytowe partie góry pokrywa połonina, której dolna granica przebiega wyjątkowo wysoko – od ok. 1200 do ponad 1260 m n.p.m. Spowodowane jest to tym, iż ze względu na strome stoki nie prowadzono tutaj wypasu bydła. Jednak ze względu na brak lasu na szczycie, a także położenie i wyniosłość nad okoliczny teren, Wielka Rawka jest atrakcyjnym miejscem widokowym. Rozciąga się stąd panorama na wszystkie masywy pasma połonin, pasmo graniczne, Bieszczady Wschodnie, Połoninę Równą oraz góry Słowacji, między innymi Wyhorlat.
Grzbietem Wielkiej Rawki prowadzi żółty łącznikowy szlak turystyczny z Małej Rawki, na zworniku łączący się z niebieskim (szlak Rzeszów – Grybów) wiodącym z Ustrzyk Górnych pasmem granicznym, przez Krzemieniec, aż do Nowego Łupkowa. wikipedia (fantom)
Bieszczady Zachodnie
więcej zdjęć (259)
Bieszczady - (522.12 i 522.13; słow. i czes. Bukovské vrchy, ukr. Верхови́нський Вододі́льний хребет, węg. Keleti Beszkidek, ros. Бещады, serb. Бјешчади) – zachodnia część Beskidów Wschodnich, między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Pikuj (1405 m n.p.m., na Ukrainie) zaś na terytorium Polski – Tarnica (1346 m n.p.m.). Dzielą się na:
- Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski, Słowacji i Ukrainy)
- Bieszczady Wschodnie (na terenie Ukrainy)
Bieszczady należą do Beskidów Wschodnich, które są częścią Zewnętrznych Karpat Wschodnich. Mimo iż szczytowe partie zajmują połoniny, to Bieszczady zaliczane są do pasma Beskidów Lesistych, a nie Połonińskich.
Toponimia nazwy
Nazwy Bieszczady używa się zwykle w Polsce jako synonimu polskich Bieszczadów (które są jedynie częścią Bieszczadów Zachodnich). 'Bieszczad' i 'Beskid' były od wieków określeniem gór oddzielających Polskę i Ruś od Węgier. Etymologia wyrazów 'Bieszczad' i 'Beskid' jest niejasna, czasem wywodzi się te słowa od trackiego ludu Bessów, których obecność na północ od Karpat odnotował Ptolemeusz.
Kazimierz Dobrowolski w 1938 objaśnił toponimię 'Beskidu' i 'Bieszczadu' na tle nazewnictwa bałkańskiego łącząc ją z albańską nazwą terenową bjeska, bjeske oznaczającą halę górską, łąkę lub pastwisko.
Za etymologią germańską Jan Michał Rozwadowski w 1914 wywiódł wyraz 'Bieszczad' z gwar środkowo-dolno-niemieckich od beshêt, beskēt od skaid-, skid.– geograficzny "przedział lub rozdział wód".
W dokumentach węgierskich od 1269 oznaczały nazwę pasma górskiego – "Beschad alpes Poloniae" ("ultra indagines regni Poloniae, ad alpes Beschad, ulterius tenet metas cum terra Polonie"). W formie ruskiej Beskid lub Beśkid. Od XIV w. napłynęła tu pasterska ludność wołoska. O Bieszczadach Samuel Bogumił Linde pisze "część gór Karpackich, dawniej rozbójnictwem sławna, przytułek łotrów", albo "Góry Bieszczadzkie... stykają się z Karpackimi i ciągną się ku Rusi Czerwoney" W średniowieczu to również pasmo będące częścią Gór Sanockich; lub Góry Sarmackie, dla Stanisława Staszica były pasmem położonym między Pokuciem a Beskidami
Zgodnie z historią Korneliusza Tacyta tereny te określano mianem Bastarnice Alpes, qui alias Carpathii montes[7] na krańcach Hercynia Silva.
Fauna i flora Bieszczadów
W Bieszczadach występują rośliny i zwierzęta niespotykane w innych częściach naszego kraju, a zwłaszcza takie, które lubią ciepło, np. największy europejski wąż Eskulapa. Dobrze zachowane pierwotne lasy bukowe stanowią prawdziwy raj dla zwierząt. Żyją w nich m.in. żubry, jelenie, niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki, a od 2007 roku również koniki polskie.
Klimat
Klimat Bieszczadów jest umiarkowany ciepły przejściowy (nie jest on wysokogórski jak np. w Sudetach) z dominacją cech klimatu kontynentalnego. Lata są tu ciepłe – temperatury śr. ok. 15 °C, w wyższych partiach chłodniej. Zimy są mroźne: temperatury średnie od -5 °C w dolinach, do poniżej -10 °C powyżej granicy 1300 m n.p.m. Zdarzają się spadki temperatury do minus 30 °C.(rekord -33 °C w 2005 r.-Wetlina i -34 °C tego samego dnia w Stuposianach)
Osadnictwo w Bieszczadach
Archeologia
Pierwsze ślady osadnictwa w Bieszczadach pochodzą z epoki neolitu (2500-1700 l.p.n.e.) i związane są z wpływami kulturowymi z Kotliny Panońskiej. Z epoki brązu (1700-700 l. p.n.e.) pochodzą znalezione w okolicach Leska, Stefkowej i Olszanicy różne przedmioty np. groty strzał i bransolety nawiązujące do tradycji kulturowych ludności zamieszkującej wówczas południowe stoki Karpat (kultura Otomani). Kulturę łużycką reprezentują np. stanowiska archeologiczne w Rajskiem oraz pojedyncze zabytki odnajdywane w miejscowościach w dolinie Sanu. Osadnictwo celtyckie rozwinęło się głównie w dorzeczu środkowego Sanu (Kultura puchowska). Początek osadnictwa we wczesnym średniowieczu widoczny jest w materiale archeologicznym z miejscowości Manasterzec, Hoczew, Myczkowce i Zwierzyń.
Historia
Zasadnicza ekspansja osadnicza przypada na schyłek panowania króla Kazimierza Wielkiego oraz królowej Jadwigi. W roku 1361 król nadał rozległe dobra rycerskiemu klanowi rycerzy przybyłych z Węgier – Piotrowi i Pawłowi Balom, którzy założyli kilkadziesiąt miejscowości wzdłuż żyznej doliny Hoczewki. W środkowym dorzeczu Sanu ziemię bieszczadzką kolonizowali śląscy Kmitowie i morawscy Herburtowie. W II poł. XIX wieku powstają w okolicach Bieszczadów pierwsze na świecie kopalnie ropy naftowej, budowane są również linie kolejowe łączące Węgry z Galicją.
W czasie II wojny światowej polskie Bieszczady były areną walk między wojskami niemieckimi, oddziałami słowackimi, Armią Czerwoną oraz UPA a polskim podziemiem niepodległościowym (AK – NSZ), a po wojnie pomiędzy UPA a Wojskami Ochrony Pogranicza, funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa i innymi organami władzy państwowej polskimi i radzieckimi.
Działały tu m.in. oddziały partyzanckie Adama Winogrodzkiego, Józefa Pawłusiewicza, Mikołaja Kunickiego i Antoniego Żubryda. Od wiosny 1943 roku nasiliły się pierwsze walki polskiego podziemia (AK oraz partyzantki polsko-radzieckiej) ze zbrojnym ramieniem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów – UPA, która dopuszczała się wówczas mordów na ludności cywilnej, grabienia i palenia wsi, porywania mieszkańców.
Etnografia Bieszczadów
W XIV wieku pojawiają się w Bieszczadach wołoscy pasterze. W XVII i XVIII wieku Bieszczady przeżywają stopniowy upadek gospodarczy. W górskim trudno dostępnym terenie znajdują schronienie ludzie wyjęci spod prawa tzw. "beskidnicy" tołhaje trudniący się napadami na dwory, kupców i wsie. Znajdują oni protekcję wśród szlachty węgierskiej m.in. Drugethów, Aspermontów, Nagytuczych, Peteylich, Rakoczych, Wesselenych i Rekelych mających swoje dobra w Użgorodzie, Munkaczu, Trenczynie i Chyrowie. W okresie do roku 1947 w konsekwencji powojennych repatriacji, wysiedleń oraz akcji Wisła Bieszczady opuściło ponad 50 tys. dawnych mieszkańców tych ziem tj. Łemków, Bojków, Niemców i Rusinów karpackich. Migracje ludności zapoczątkowane po wojnie zakończyły się dopiero na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku. Obecni mieszkańcy Bieszczadów są w większości potomkami osadników z Pogórza Strzyżowskigo, Sokalszczyzny, Pogórza Dynowskiego, Pogórza Bukowskiego oraz Beskidu Sądeckiego i Cieszyńskiego.
Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]
- Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski, Słowacji i Ukrainy)
- Bieszczady Wschodnie (na terenie Ukrainy)
Bieszczady należą do Beskidów Wschodnich, które są częścią Zewnętrznych Karpat Wschodnich. Mimo iż szczytowe partie zajmują połoniny, to Bieszczady zaliczane są do pasma Beskidów Lesistych, a nie Połonińskich.
Toponimia nazwy
Nazwy Bieszczady używa się zwykle w Polsce jako synonimu polskich Bieszczadów (które są jedynie częścią Bieszczadów Zachodnich). 'Bieszczad' i 'Beskid' były od wieków określeniem gór oddzielających Polskę i Ruś od Węgier. Etymologia wyrazów 'Bieszczad' i 'Beskid' jest niejasna, czasem wywodzi się te słowa od trackiego ludu Bessów, których obecność na północ od Karpat odnotował Ptolemeusz.
Kazimierz Dobrowolski w 1938 objaśnił toponimię 'Beskidu' i 'Bieszczadu' na tle nazewnictwa bałkańskiego łącząc ją z albańską nazwą terenową bjeska, bjeske oznaczającą halę górską, łąkę lub pastwisko.
Za etymologią germańską Jan Michał Rozwadowski w 1914 wywiódł wyraz 'Bieszczad' z gwar środkowo-dolno-niemieckich od beshêt, beskēt od skaid-, skid.– geograficzny "przedział lub rozdział wód".
W dokumentach węgierskich od 1269 oznaczały nazwę pasma górskiego – "Beschad alpes Poloniae" ("ultra indagines regni Poloniae, ad alpes Beschad, ulterius tenet metas cum terra Polonie"). W formie ruskiej Beskid lub Beśkid. Od XIV w. napłynęła tu pasterska ludność wołoska. O Bieszczadach Samuel Bogumił Linde pisze "część gór Karpackich, dawniej rozbójnictwem sławna, przytułek łotrów", albo "Góry Bieszczadzkie... stykają się z Karpackimi i ciągną się ku Rusi Czerwoney" W średniowieczu to również pasmo będące częścią Gór Sanockich; lub Góry Sarmackie, dla Stanisława Staszica były pasmem położonym między Pokuciem a Beskidami
Zgodnie z historią Korneliusza Tacyta tereny te określano mianem Bastarnice Alpes, qui alias Carpathii montes[7] na krańcach Hercynia Silva.
Fauna i flora Bieszczadów
W Bieszczadach występują rośliny i zwierzęta niespotykane w innych częściach naszego kraju, a zwłaszcza takie, które lubią ciepło, np. największy europejski wąż Eskulapa. Dobrze zachowane pierwotne lasy bukowe stanowią prawdziwy raj dla zwierząt. Żyją w nich m.in. żubry, jelenie, niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki, a od 2007 roku również koniki polskie.
Klimat
Klimat Bieszczadów jest umiarkowany ciepły przejściowy (nie jest on wysokogórski jak np. w Sudetach) z dominacją cech klimatu kontynentalnego. Lata są tu ciepłe – temperatury śr. ok. 15 °C, w wyższych partiach chłodniej. Zimy są mroźne: temperatury średnie od -5 °C w dolinach, do poniżej -10 °C powyżej granicy 1300 m n.p.m. Zdarzają się spadki temperatury do minus 30 °C.(rekord -33 °C w 2005 r.-Wetlina i -34 °C tego samego dnia w Stuposianach)
Osadnictwo w Bieszczadach
Archeologia
Pierwsze ślady osadnictwa w Bieszczadach pochodzą z epoki neolitu (2500-1700 l.p.n.e.) i związane są z wpływami kulturowymi z Kotliny Panońskiej. Z epoki brązu (1700-700 l. p.n.e.) pochodzą znalezione w okolicach Leska, Stefkowej i Olszanicy różne przedmioty np. groty strzał i bransolety nawiązujące do tradycji kulturowych ludności zamieszkującej wówczas południowe stoki Karpat (kultura Otomani). Kulturę łużycką reprezentują np. stanowiska archeologiczne w Rajskiem oraz pojedyncze zabytki odnajdywane w miejscowościach w dolinie Sanu. Osadnictwo celtyckie rozwinęło się głównie w dorzeczu środkowego Sanu (Kultura puchowska). Początek osadnictwa we wczesnym średniowieczu widoczny jest w materiale archeologicznym z miejscowości Manasterzec, Hoczew, Myczkowce i Zwierzyń.
Historia
Zasadnicza ekspansja osadnicza przypada na schyłek panowania króla Kazimierza Wielkiego oraz królowej Jadwigi. W roku 1361 król nadał rozległe dobra rycerskiemu klanowi rycerzy przybyłych z Węgier – Piotrowi i Pawłowi Balom, którzy założyli kilkadziesiąt miejscowości wzdłuż żyznej doliny Hoczewki. W środkowym dorzeczu Sanu ziemię bieszczadzką kolonizowali śląscy Kmitowie i morawscy Herburtowie. W II poł. XIX wieku powstają w okolicach Bieszczadów pierwsze na świecie kopalnie ropy naftowej, budowane są również linie kolejowe łączące Węgry z Galicją.
W czasie II wojny światowej polskie Bieszczady były areną walk między wojskami niemieckimi, oddziałami słowackimi, Armią Czerwoną oraz UPA a polskim podziemiem niepodległościowym (AK – NSZ), a po wojnie pomiędzy UPA a Wojskami Ochrony Pogranicza, funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa i innymi organami władzy państwowej polskimi i radzieckimi.
Działały tu m.in. oddziały partyzanckie Adama Winogrodzkiego, Józefa Pawłusiewicza, Mikołaja Kunickiego i Antoniego Żubryda. Od wiosny 1943 roku nasiliły się pierwsze walki polskiego podziemia (AK oraz partyzantki polsko-radzieckiej) ze zbrojnym ramieniem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów – UPA, która dopuszczała się wówczas mordów na ludności cywilnej, grabienia i palenia wsi, porywania mieszkańców.
Etnografia Bieszczadów
W XIV wieku pojawiają się w Bieszczadach wołoscy pasterze. W XVII i XVIII wieku Bieszczady przeżywają stopniowy upadek gospodarczy. W górskim trudno dostępnym terenie znajdują schronienie ludzie wyjęci spod prawa tzw. "beskidnicy" tołhaje trudniący się napadami na dwory, kupców i wsie. Znajdują oni protekcję wśród szlachty węgierskiej m.in. Drugethów, Aspermontów, Nagytuczych, Peteylich, Rakoczych, Wesselenych i Rekelych mających swoje dobra w Użgorodzie, Munkaczu, Trenczynie i Chyrowie. W okresie do roku 1947 w konsekwencji powojennych repatriacji, wysiedleń oraz akcji Wisła Bieszczady opuściło ponad 50 tys. dawnych mieszkańców tych ziem tj. Łemków, Bojków, Niemców i Rusinów karpackich. Migracje ludności zapoczątkowane po wojnie zakończyły się dopiero na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku. Obecni mieszkańcy Bieszczadów są w większości potomkami osadników z Pogórza Strzyżowskigo, Sokalszczyzny, Pogórza Dynowskiego, Pogórza Bukowskiego oraz Beskidu Sądeckiego i Cieszyńskiego.
Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]
Karpaty Wschodnie
więcej zdjęć (7)