Forum Skyscrapercity, zdjęcie 1300px:
Duże zdjęcie - link bezpośredni:
Blog: Miniatura podlinkowana do dużego zdjęcia na fotopolsce:
Duże zdjęcie: link do zdjęcia:
Miniatura: link do miniatury:
Zaczątkiem Domu Zdrojowego był mały salon wzniesiony z inicjatywy lekarza zdrojowego, dr. Forstera w latach 1784 - 1785. Przeznaczony był na koncerty i przedstawienia teatralne. Służył też do spotkań towarzyskich. Wygląd tego budynku nie jest znany. Zasadnicza przebudowa nastąpiła w latach 1900- 1902. Zachowano przestrzenną odrębność obu skrzydeł. Wymieniono dawny portyk na nowy, kryty taras z lustrzanymi schodami. Ponadto dostawiono od strony parku równolegle do południowego skrzydła Domu Zdrojowego krytą halę spacerową o konstrukcji metalowej, łącząca się z tarasem. Wystrój elewacji utrzymano w stylu historyzmu. W latach 1921- 1922 przebudowano jego skrzydło północne. Znalazła się w nim scena z towarzyszącymi jej pomieszczeniami, a w skrzydle północnym urządzono widownię. W 1928r. teatr w Domu zdrojowym użytkowany był też jako kino. Współcześnie remontowany w latach 1953 - 1955 i 1961 - 1966. Usunięto w trakcie tych prac halę spacerową o konstrukcji metalowej i przemurowano balustrady portyku. Mieściły się tu kinoteatr, biblioteka PPU ( przeniesiona kilka lat temu do sanatorium Adam), cztery kawiarnie. W latach 70 i 80 funkcjonowała tu poczta, a później przez krótki okres apteka. Na postawie Studium środowiska... Rybki - Cegleckiej.
Dawniej: Kuranstalt Talheim, Ośrodek FWP Rybniczanka i FWP Wanda
Zabytek: GEZ
Na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku obszar zakładu "Dolina" powiększył się o trzecią działkę, przyległą do placu Cesarskiego, na której w 1882 r. powstał salon kuracyjny, mieszczący gospodę z 20 miejscami. W 1894 r. dobudowano do niego potężny budynek (60 pokoi), a całość przyjęła nazwę Domu Zdrojowego "Dolina" (ul. Paderewskiego 5).
Obecnie dom ten nosi nazwę "Rybniczanka" i mieści się tu centralna recepcja Zespołu Sanatoryjno-Wypoczynkowego FWP. W skład tego zespołu wchodzą również domy "Wanda", "Jutrzenka", "Ludwik", "Małgosia", "Placówka" i "Wisła". W holu "Rybniczanki" zawieszono marmurową tablicę o treści:
W TYM DOMU OD 1876 R.
PRZEZ 30 LAT PRACOWAŁ I PISAŁ
PO POLSKU PRACE O LECZNICTWIE
UZDROWISKOWYM W LĄDKU ZDR.
LEKARZ-POLAK
DR ALEKSANDER OSTROWICZ
UR. 11 VII 1839 R. W GOSTYNIU
ZM. 1 II 1903 W LĄDKU ZDROJU
W 40-TĄ ROCZNICĘ FWP ZARZĄDU OKRĘGU
W LĄDKU ZDROJU LUTY 1989
Przykro, ale trzeba stwierdzić, iż informacje w pierwszej części napisu są niezbyt dokładne.
Kompleks Zakładu Przyrodoleczniczego "Jerzy", składa się z dwóch części. Pierwszą, położoną wyżej, stanowi "Stary Jerzy" , drugą, położoną poniżej, jest "Nowy Jerzy".
Budynek "Starego Jerzego", na ścianie którego znajduje się data "1498", wyglądem sugeruje, że pochodzi z dalszej przeszłości, w jego obrębie znajduje się źródło, z którym związany jest początek nowożytnej historii uzdrowiska.
Jakieś prymitywne zabudowania przy źródle zniszczyli w 1241 r. Mongołowie, a potem Husyci w latach 1428 i 1431. Po przejęciu hrabstwa kłodzkiego w 1498 r. przez braci Albrechta, Jerzego i Karola, książąt ziębickich, sprowadzali oni uczonego z Wiednia, Konrada z Bergu, w celu zbadania wody. Równocześnie zbudowali tu trwalsze obiekty; część przyziemia widocznego budynku pochodzi właśnie z tych lat. Budynek ten przeznaczony był dla kąpiących się mężczyzn, w drugim, przeznaczonym dla kobiet, a również przylegającym do basenu, umieszczono także kaplicę, trzeci zaś stanowiła gospoda z mieszkaniem dla gospodarza. Od 1501 r. źródło zmieniało często swych właścicieli, by w 1572 r. przejść w ręce miasta. W 1577 r. nastąpiła rozbudowa zdroju, przy czym kamienie do prac brano z ruin pobliskiego zamku Karpień. Część dolnych kondygnacji widocznych budynków powstały w całości właśnie wtedy, a wyższe, nie zachowane do dziś, miały charakter szachulcowy.
Budynek przeznaczony dla mężczyzn otrzymał nazwę "Pod Czarnym Orłem", budynek widoczny zaś po jego prawej stronie, nieco cofnięty, był przeznaczony dla kobiet i nazwano go "Nadzieja". W miejscu dzisiejszego "Nowego Jerzego" stanęły pensjonaty "Słońce", "Czarny Niedźwiedź" i "Biały Rumak", z tyłu zaś za nimi "Górski Stok", "Złota Gwiazda" i "Biały Lew". Większość z nich była połączona gankami pomiędzy sobą, a także z basenem. W 1794 r. do łazienek dla kobiet dobudowano pomieszczenie kąpielowe z wannami przeznaczone dla ubogich. Zakład został znacznie rozbudowany w 1820 r., a dzisiejszy wygląd starego zdroju pochodzi z roku 1863. Obecnie basen, wyłożony płytami marmurowymi, posiada wymiary 8,2 x 5,3 x 1,45 m i mieści się w nim około 60 m3 wody.
Od 1967 r. na wysokim parterze oglądanego budynku (lewe okno), działa emanatorium radonowe, w którym kuracjusze wdychają powietrze wzbogacone w radon. Jest to jedno z dwóch emanatoriów istniejących w kraju; drugie znajduje się w Świeradowie Zdroju.
Znajdujący się przed wejściem wodotrysk - marmurowa rzeźba lwa, wykonany przez F. I. Cosego z Piławy Górnej w 1861 lub 1881 r., symbolizuje istniejący kiedyś w Lądku tzw. koński Zdrój. Pierwotnie stał on w miejscu tego zdroju, potem w pobliżu obecnego miejsca lecz przy samej jezdni, po wybudowaniu zaś "Nowego Jerzego" znalazł się na jego dziedzińcu. Od jesieni 1993 r. wodotrysk znajduje się na obecym miejscu.
Poniżej starego zakładu znajduje się "Nowy Jerzy", wybudowany w wojennych latach 1914-1916 w miejscu kilku starszych zajazdów. Był to na ówczesne czasy bardzo nowoczesny zakład kąpielowy, który do tej pory spełnia w pełni swe funkcje, a wygląd zewnętrzny jak i wnętrz nadal budzi podziw. Znajduje się w nim 58 kabin do kąpieli w wannach i innych zabiegów oraz w holu wejściowym wykonana w 1997 r. pijalnia. Fronton, na którym znajduje się potężny, rzeźbiony herb Lądka oraz ściany budynku ozdobione są wieloma rzeźbami i płaskorzeźbami postaci, zwierząt i symboli związanych z wodą. Wewnątrz warto obejrzeć wiszącą przy schodach akwarelę Eckerta i Pfluga (Kunstanstalt Leipzig) o imponujących wymiarach, a przedstawiającą lądecki Zdrój ok. 1920 r. Warto zwrócić uwagę także na witraże, liczne płaskorzeźby o symbolice "wodnej" oraz płaskorzeźby czterech pór roku (nad schodami).
Od strony ul. Ostrowicza w obrębie budynku znajduje się brama przejazdowa prowadząca na "Lwi dziedziniec", gdzie w latach 1916-93 znajdował się wspomniany wyżej wodotrysk w kształcie lwa. Nad dziedzińcem góruje zbiornik wody ze źródła "św. Jerzego".
Warto wspomnieć, że w zakładzie tym zainstalowano pierwszą w polskich uzdrowiskach tzw. pompę ciepła, dzięki której odzyskuje się ciepło z wód pozabiegowych.
Koniecznie musimy zajrzeć na zaplecze zakładu "Stary Jerzy". Po jego lewej stronie znajdują się schody, którymi dochodzimy do stóp wieży zegarowej. Niewielki mostek prowadzi do pomieszczeń, które w przeszłości tradycyjnie stanowiły mieszkanie lądeckich burmistrzów. Poniżej, po prawej stronie, widoczne jest średniowieczne pomieszczenie basenu i źródła. Spójrzmy na widoczne tu skały. Są to typowe gnejsy tzw. gierałtowskie, w których następuje tworzenie się lądeckich cieplic.