 | Polska › woj. małopolskie › Kraków › Dzielnica I Stare Miasto › ul. Jagiellońska › Collegium Maius › Pomnik Mikołaja Kopernika |
Lata 1910-1914 , Pomnik Kopernika na dziedzińcu CM.
|
Na stronie od 2011 sierpień
14 lat 9 miesięcy 8 dni |
 |
pomniki
|
Pomnik Mikołaja Kopernika - wykonany według projektu Cypriana Godebskiego z 1899, odsłonięty rok później.
Pomysłodawcą był historyk sztuki Marian Sokołowski, a fundusze z których powstał pomnik pierwotnie były przeznaczone na obrazy z dziejów Uniwersytetu Jagiellońskiego, do ich namalowania jednak nie doszło z powodu śmierci Jana Matejki, który miał być ich autorem. Stawiając pomnik Kopernika uczczono 500-lecie odnowienia UJ.
Pomnik odlany z brązu, przedstawia Mikołaja Kopernika w stroju żaka, stojącego na granitowym cokole, w który wmontowane są cztery marmurowe tablice z napisami w języku łacińskim poświęcone pamięci wielkiego astronoma. W rękach postać trzyma astrolabium. Pierwotnie obiekt został zaprojektowany jako fontanna, o czym do dziś świadczą odpływy i koperty u dołu cokołu do wlewu wody.
W 1953 r. został przeniesiony z dziedzińca Collegium Maius na Planty, przed Collegium Witkowskiego UJ. Jest to jeden z trzech pomników uczonego w Krakowie. Pierwszy – klasycystyczny – wykonany z czarnego marmuru, autorstwa Jana Nepomucena Gallego, z 1822 r. znajduje się w kościele św. Anny, drugi – przedstawiający siedzącego Kopernika z dłonią wspartą o astrolabium – ufundowany został w 1873 r. przez Zofię Potocką, wykonany przez Walerego Gadomskiego, umieszczony w siedzibie Polskiej Akademii Umiejętności dla upamiętnienia 400. rocznicy urodzin astronoma.
Collegium Maius – najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego (dawnej Akademii Krakowskiej) znajdujący się przy ulicy Jagiellońskiej 15, u zbiegu ze św. Anny.
Początki Collegium Maius wiążą się z rokiem 1400, kiedy nastąpiła odnowa Akademii Krakowskiej. Wtedy od rodziny Pęcherzów z król polski Władysław Jagiełło wykupił za 600 grzywien, pochodzących z zapisu królowej Jadwigi, narożną jednopiętrową kamienicę.
Budowla była powiększana w ciągu XVw., poprzez wykup sąsiednich budynków. Ostatecznie budynki połączono po pożarze w 1492 oraz dobudowano do nich nowe piętra. Wewnętrzny dziedziniec otoczono wówczas arkadowymi krużgankami o późnogotyckich, kryształowych sklepieniach. W 1507 budowę dachów nadzorował z ramienia uniwersytetu Mikołaj z Koprzywnicy. Budowniczy Marek zbudował wówczas szczyt nad aulą oraz położył dachówkę. Nazwy Collegium Maius używano od połowy XV w.
W Collegium Maius na parterze mieściły się lektoria (sale wykładowe), a na piętrze Stuba Communis (izba wspólna), biblioteki i mieszkania profesorskie.