Pałac Ursynów (Rozkosz, Krasińskich) to zabytkowy, neorenesansowy pałac położony na Ursynowie przy Nowoursynowskiej 166, pełniący współcześnie funkcję siedziby rektora Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Początki historii pałacu sięgają roku 1775 lub 1776, kiedy to Izabela z Czartoryskich Lubomirska rozpoczęła go wznosić najprawdopodobniej dla swojego faworyta i kochanka, francuskiego szambelana Józefa Maisonneuve'a - ówczesna nazwa Rozkosz wydaje się być na miejscu. Parterowy dworek był gotowy do 1777 roku. Pałac przeszedł jeszcze na pewien czas w ręce Joanny z Sułkowskich Sapieżynie, by od 1785 roku stać się już własnością córki Izabeli, Aleksandry z Lubomirskich, żony Stanisława Kostki Potockiego. Zlecili oni rozbudowę pałacu Chrystianowi Piotrowi Aignerowi. Nowy gmach, wybudowany w latach 1785-1786 zyskał formę klasycystycznego parterowego pawilonu z czterokolumnowym portykiem i małymi oficynkami. Od 1799 roku pałac był własnością Grzegorza Wykowskiego, a potem Ignacego Kochanowskiego.



W 1822 roku pałac stał się własnością Juliana Ursyna Niemcewicza, który wykupił pałac po swoim powrocie ze Stanów Zjednoczonych. W pałacu postanowił umieścić swoje cenne zbiory, m.in. ryciny oraz rękopisy, ale także zmienić jego nazwę. Początkowo chciał go nazwać Ameryka lub Waszyngton na cześć Stanów Zjednoczonych, jednak odradzono mu taką nazwę, bo mogłaby ona zostać źle odebrana w kraju pod rosyjskim zaborem. Zdecydował się więc nazwać pałac od swojego drugiego imienia Ursynowem. Nazwa ta później dała imię całej dzielnicy. W pałacu Juliana Niemcewicza często bywał Juliusz Słowacki. Pałac został skonfiskowany po powstaniu listopadowym, od 1832 roku właściciel pałacu został Wilhelm Malcz, potem od 1849 roku rezydowała w nim rodzina Potockich.



W 1857 roku przejęła go rodzina Krasińskich, a konkretnie Eliza z Branickich Krasińska, żona pisarza Zygmunta Krasińskiego. Wówczas przebudowano pałac do dzisiejszej, neorenesansowej postaci pod okiem Zygmunta Rospendowskiego, miało to miejsce w latach 1858-1860. Nowum było użycie w jego budowie żeliwa. Otaczające pierwotnie pałac klasycystyczne stajnie i wozownie zostały przebudowane w XIX i XX wieku.



Pałac do 1906 roku należał do członka rodziny Krasińskich, Adama Krasińskiego, który oddał pałac wraz z przyległościami Polskiej Macierzy Szkolnej, przez pewien czas mieściły się tu liczne placówki oświatowe. Pałac mocno ucierpiał podczas I wojny światowej, zagładzie uległa m.in. wiekowa aleja lipowa prowadząca do pałacu. W 1921 roku pałac przejął w spadku Edward Raczyński i wkrótce podarował go Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.



Pałac nie został zniszczony podczas II wojny światowej. Od 1949 roku mieściła się w nim Szkoła Państwowych Ośrodków Maszynowych i Spółdzielni Produkcyjnych - na jej potrzeby powstały cztery pawilony: jadalni, dwa dydaktyczne oraz jeden z aulą, w głębi parku znalazły się bursy. Zabudowania powstały w latach 1950-1954 wg projektu Stefana Tworkowskiego jako socrealistyczne. Od 1956 należy do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, dziś mieści się w nim siedziba rektora uczelni.



Źródło: