Koloruj
 | Polska › Karpaty › Tatry › Tatry Zachodnie › Hala Strążyska |
Lata 1920-1925 , Hala Strążyska na tle Giewontu.
|
Na stronie od 2015 maj
10 lat 10 miesięcy 29 dni |
Hala Strążyska, nazywana także Strążyskami – dawna hala pasterska w Tatrach Zachodnich. Obejmowała wąską, reglową Dolinę Strążyską wraz z jej górnymi piętrami – Doliną Wielkiej Równi i Małą Dolinką pod północnymi ścianami Giewontu.
Wraz z Halą Białe i Halą Kalatówki wchodziła w skład zbiorczej Hali Giewont. Ogólna powierzchnia tej zbiorczej hali w 1960 r. wynosiła 189,6 ha, w tym pastwiska stanowiły 16,9 ha, halizny 2,8 ha, las 48,6 ha, kosodrzewina 70,0 ha, nieużytki 51,3 ha. Ponadto dodatkowa powierzchnia serwitutów w lasach państwowych wynosiła 306,6 ha. Łączny wypas w przeliczeniu na owce wyniósł 316 sztuk.
W skład hali wchodziły również 2 polany: polana Młyniska i Polana Strążyska. Nazwa Hali Strążyskiej pochodzi od góralskiego słowa strąga, oznaczającego przenośne ogrodzenie, w którym zamykano owce na czas dojenia. Od nazwy hali z kolei pochodzi nazwa doliny. Wypasano nie tylko na dnie Doliny Strążyskiej, ale również na otaczających ją zboczach Łysanek, Grzybowca, Wielkiego i Małego Bacuga, w żlebie Warzecha, na zboczach Sarniej Skały i Suchego Wierchu. Zbocza te porastał las bukowy i świerkowy, wśród którego występował cis pospolity, a na wapiennych skałkach bogata i cenna roślinność naskalna oraz jarząb mączny. Nadmierny wypas powodował znaczne spustoszenia wśród bogactwa tej roślinności. W latach 1960–1965 po przymusowym wykupie tych terenów od górali zlikwidowano na nich pasterstwo, tereny hali weszły w skład Tatrzańskiego Parku Narodowego, a hala stała się pojęciem historycznym.
Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry) – jedno z trzech pasm górskich Łańcucha Tatrzańskiego, będące zachodnią częścią Tatr. Położone w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868 roku, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
Główny grzbiet leży między przełęczą Liliowe, która oddziela je od Tatr Wysokich, a Huciańską Przełęczą, oddzielającą je od Pogórza Skoruszyńskiego. Od zachodu oddzielone są od Gór Choczańskich przełomową (dla tych drugich) Doliną Kwaczańską, od północnego zachodu od Skoruszyńskich Wierchów dolinami Huciańską, Błotną i Mihulczą oraz przełęczami Borek i Maniowa Przehyba. Na północy od Orawicko-Witowskich Wierchów oddziela je Dolina Cicha Orawska i Brama Orawska. Dalej granicę stanowi krawędź Kotliny Zakopiańskiej, ograniczona Drogą pod Reglami. Wszystkie wymienione przełęcze i doliny okalające Tatry Zachodnie od północnego zachodu i północy wchodzą w skład tzw. Rowu Podtatrzańskiego, na który po polskiej stronie składają się Rów Kościeliski i Rów Zakopiański[1]. Na południu granicę Tatr Zachodnich tworzy wielki uskok oddzielający je od wypełnionej fliszem Kotliny Liptowskiej[2]. W przybliżeniu pokrywa się on z zachodnią częścią Magistrali Tatrzańskiej.
Po polskiej stronie granica między Tatrami Wysokimi i Tatrami Zachodnimi ciągnie się dnem Doliny Gąsienicowej i Doliny Suchej Wody Gąsienicowej. Po słowackiej stronie nie ma jednomyślności wśród geografów – geografowie polscy przeprowadzają tę granicę dnem Doliny Cichej Liptowskiej, część słowackich ma inne zdanie i granicę prowadzi Doliną Koprową. Najwybitniejszy słowacki tatrolog Ivan Bohuš ma zdanie identyczne jak Polacy, tj. jest przeświadczony o wyższości kryterium orograficzno-hydrologicznego nad krajobrazowo-geologicznym.
W linii prostej długość grani głównej Tatr Zachodnich wynosi ok. 29 kilometrów, rzeczywista długość całej wynosi 42 km. Tatry Zachodnie mają powierzchnię ok. 400 km², co stanowi niemal połowę całej powierzchni Tatr. 25% powierzchni Tatr Zachodnich znajduje się w Polsce, reszta na Słowacji[2]. Jezior jest tutaj znacznie mniej niż w Tatrach Wysokich; największe z nich to Niżni Staw Rohacki, po polskiej stronie jedynym większym jest Smreczyński Staw.
Trzon krystaliczny głównego grzbietu Tatr Zachodnich (a także Wysokich) stanowią głębinowe skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity). Na zboczach Trzydniowiańskiego Wierchu i na Długim Upłazie dostrzec można z daleka kilka białych, lśniących kwarcytów wystających ponad powierzchnię. Północne stoki Tatr Zachodnich, podobnie jak Wysokich oraz Tatry Bielskie, zbudowane są ze skał osadowych. wikipedia (fantom)