 | Polska › woj. śląskie › powiat pszczyński › Pszczyna › Stare Miasto › Rynek › Urząd Miasta |
1975 , Rynek, pierzeja północna widziana od strony ulicy Piastowskiej.
|
Na stronie od 2011 listopad
14 lat 5 miesięcy 2 dni |
W roku 1716 miasto zdecydowało się na zakup osobnego gmachu, który przeznaczono na ratusz. Budynek należał do Anny Marii, wdowy po Mateuszu Janiku, która sprzedała go za "jedenaścieset reńskich".
Po licznych przebudowach jest on do dzisiaj ratuszem miejskim w Pszczynie.
Jego parter powstał prawdopodobnie w roku 1658. Świadczyła o tym istniejąca jeszcze w latach 30-tych XX wieku wmurowana w ścianę kamienna tablica z napisem w języku niemieckim i umieszczoną obok datą.
W 1738 r., z funduszy pszczyńskiej parafii katolickiej, zbudowano małą wieżę na ratuszu, a w niej umieszczono zegar. |
W 1861 r. ratusz rozbudowano - budynek poszerzono w stronę szkoły ewangelickiej oraz dobudowano drugie piętro.
W roku 1924 ratusz został dość znacznie, aczkolwiek nie gruntownie, przebudowany. Wymieniono podłogi na pierwszym piętrze, gdzie firma Maxa Körbera ułożyła nowe podłogi drewniane. W tym samym roku wymieniono także pokrycie dachu, na wykonane z łupka, a salę posiedzeń na piętrze zaopatrzono w oświetlenie elektryczne, w miejsce gazowego.
W roku 1928 wymieniono zaś krzesła w sali posiedzeń i powieszono na ścianie kopię obrazu "Kazanie Skargi" Jana Matejki.
W roku 1930 pojawiły się plany przeniesienia ratusza do nowego budynku, który zamierzano wybudować przy ul. Sienkiewicza (dzisiejsza ulica Stefana Batorego), ale nic z planów przenosin nie wyszło i z końcem 1930 r. firma Maxa Körbera rozpoczęła prace związane z przebudową starego ratusza.
Ostatnia gruntowna przebudowa ratusza w stylu neorenesansowym miała miejsce w 1931 r. W trakcie przebudowy od frontu zmniejszono ilość okien na każdym z pięter, z czterech do trzech, powiększono także balkon, podtrzymywany teraz przez arkadowe słupy ze sztucznego kamienia. Fasadę frontową podwyższono w stylu neobarokowym, gdzie zainstalowano zegar.
W latach 70-tych odnawiano m. in. elewacje ratusza, przeprowadzano także drobne remonty; w roku 1993 na wieży ratuszowej zamontowano nowy elektroniczny zegar, sterowany drogą radiową.
Ostatni remont pomieszczeń ratusza miał miejsce w 1998 r. Zasadniczym zmianom uległ wtedy wystrój sali sesyjnej (nowa kolorystyka, nowoczesne oświetlenie).
W czerwcu 1999 r. w sali tej zawieszono herby 12 sołectw, wchodzących w skład Gminy Pszczyna.
Pszczyński ratusz, którego geneza sięga co najmniej I poł. XVII wieku, należy do najstarszych budynków w mieście. Zgodnie z tradycją historyczną, w ratuszu mieści się siedziba władz miejskich Pszczyny.
za www.pszczyna.pl
decyzją z dn. 15.05.2020 r., znak: K-RD.5140.23.2020.MB, wpisano do rejestru zabytków nieruchomych woj. śląskiego pod numerem A/648/2020 elewację południową i wschodnią budynku ratusza (Rynek 2) oraz elewację wschodnią budynku ratusza (ul. Ratuszowa 2) w Pszczynie, położone na działkach ewidencyjnych nr 440/28, 441/28, 1135/28, 1129/27, obręb 0001 Pszczyna, gm. m. Pszczyna, pow. pszczyński. Zakres wpisu do rejestru zabytków obejmuje elewację południową i wschodnią budynku ratusza (Rynek 2) oraz elewację wschodnią budynku ratusza (ul. Ratuszowa 2) w Pszczynie.
Pierwotny kościół wzniesiony został wraz ze szkołą i mieszkaniem w latach 1743-1746, z fundacji hrabiego Erdmanna Promnitza, według planów Christina Jahne. W roku 1860 nadbudowano wieżę, a w 1896 sprawiono nowe organy. Zniszczony w czasie pożaru w 1905, odbudowany został przez Scheinnerta w stylu neobarokowym w latach 1905-1907. W zewnętrznej ścianie wmurowano kamienną płytę nagrobną rycerza Zawadzkiego z Polanki, zmarłego w 1716 roku.
za www.pszczyna.pl
Brama Wybrańców, zwana również "Wartą" jest powstałą w 1687 roku najstarszą, zachowaną do dziś w niezmienionej formie częścią kompleksu zamkowego w Pszczynie. Usytuowana w pd.-zach. części rynku, była głównym wjazdem na teren zamku. Wzniesiona została przez budowniczego Consilio Miliusa na zlecenie ówczesnego właściciela zamku Baltazara Promnitza w miejscu dawnej, XV-wiecznej wartowni z mostem zwodzonym przez fosę. Mieściła pomieszczenia dla straży zamkowej. Żołnierze do straży, wybierani przez Promnitzów spośród chłopów z podległych im włości, byli nazywani właśnie "wybrańcami". Pszczyńscy "wybrańcy" strzegli zamku do 1875 r.
Jest to budynek murowany z cegły, otynkowany, parterowy, z załamanym w kierunku południowym skrzydłem łączącym go z oficyną i okrągłą wieżą krytą dachem namiotowym przy narożniku pd.-wsch. Dach kryty dachówką. Do bramy prowadzi kamienny, łukowy mostek ponad dawną fosą, niegdyś otaczającą cały zamek. Ponad portalem połać krytego dachówką dachu przerywa ozdobny szczyt flankowany pilastrami i płaskimi esownicami, na którym umieszczono kamienną płytę z herbami właścicieli Pszczyny - Baltazara Promnitza i Emilii Agnieszki Saskiej. W szczyt wmurowano kamienną tablicę, na której wyryto ukrytą w łacińskim napisie datę budowy bramy (chronostych).
Napis głosi:
"OMNIPOTENS COELI, TERRAE PELAGIQVE CREATOR EXCVBIIS POSTES FVLCIAT HOSCE SVIS",
co znaczy: "Wszechmocny nieba, ziemi, morza Twórca niech wartą swoją tejże bramy strzeże".
Dziś w Bramie Wybrańców mieszczą się kawiarnia Café u Telemanna oraz Biuro Informacji Turystycznej. Niegdyś obok bramy po południowej stronie zamku wzdłuż fosy, na linii dawnego gotyckiego muru zamkowego, stał cały szereg innych zabudowań, w tym książęcy browar, słodownia i piekarnia. Jednak w XIX wieku wszystkie te budynki zostały zburzone.
Na podst. www.odyssei.com
W drugiej połowie XVI wieku zamek zostaje przebudowany w stylu renesansowym, następnie w latach 1680 a 1698 poddany zostaje modernizacji przez budowniczego Consilio Miliusa. W tym czasie zamek ma dwa równoległe skrzydła i jego rzut wpisuje się w zniekształcony prostokąt.
7 lipca 1737 zamek zostaje zniszczony przez pożar. W latach 1738 – 1768 trwa odbudowa zamku w stylu barokowym. Dobudowane zostaje trzecie skrzydło łączące dwa istniejące, a budowla nabiera regularności. Rzut zamku przypominał literę U z półotwartym dziedzińcem wewnętrznym.
W latach 1870 do 1876 dokonana zostaje przez francuskiego architekta Aleksandra Destailleura przebudowa zamku w stylu klasycyzmu francuskiego. Budowla nabiera wyglądu pałacu. Zostaje zabudowany wewnętrzny dziedziniec. W jego miejscu powstaje sień wjazdowa oraz reprezentacyjna klatka schodowa wzorowana na Wersalu. Na pierwszym piętrze powstaje reprezentacyjna sala jadalna. Zmienione zostają elewacje oraz przebudowany dach. W tym kształcie rezydencja przetrwała do dziś.
źródło : wikipedia
Z dniem 19 kwietnia 2021 r. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Muzeum Zamkowe wraz z otaczającym go zabytkowym parkiem zostały uznane za Pomnik Historii. Na listę Pomników Historii trafiają wyłącznie najcenniejsze obiekty, o szczególnych wartościach materialnych i niematerialnych oraz znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego naszego kraju
Historia zamku na stronie muzeum
Od roku 1904 budynek należał do rodziny Lokay. Alfons Lokay prowadził tu drukarnię, introligatornię oraz sklep z materiałami szkolnymi, biurowymi i książkami. W roku 1921 po śmierci Alfonsa, kamienicę odziedziczył jego syn Otmar, który unowocześnił zakład, w którym drukowane było większość czasopism urzędowych w Pszczynie.
W latach 90-ych XX w. w budynku ponownie otwarto sklep z artykułami biurowymi i szkolnymi z nazwą A. Lokay
W 1850 r. budynek składał się z: na parterze były to pokój, kuchnia, komora, skłąd i kantor, na pierwszym piętrze dwa pokoje, kuchnia i dwie komory. Na podwórzu znajdowała się szopa na drewno oraz mały ogródek. W piętrowym budynku oficyny znajdowały się dwa lokale na towary, pralnia, pokój, kuchnia i dwie komory.
Budynek frontowy został nadbudowany o drugie piętro w roku 1875.
Budynek od 1906 r. stał się własnością katowickiego Banku Ludowego, a od roku 1910 banku pszczyńskiego.
W budynku tym pod koniec lat 30-tych XX w. Eugenia Harlos założyła zakład fotograficzny.
W budynku tym dziś mieści się pszczyński Bank Spółdzielczy, który na przełomie XX i XXI w. dokonał odnowienia kamienicy, a także przebudował znacznie jej wnętrze wraz z podwórkiem, w miejscu którego powstała sala operacyjna banku.