XIX-wieczna śluza w Przegalinie to śluza regulująca obecny bieg Wisły od 1895 r. do roku 1992, kiedy została definitywnie zamknięta/

Zabytkowa śluza w Przegalinie, nierozerwalnie związana jest z budową przekopu Wisły w latach 1889-1895. Wtedy to powstała konieczność oddzielenia starego koryta Wisły (Wisły Gdańskiej-Martwej) od jej nowego nurtu (Przekop Wisły ) urządzeniem hydrotechnicznym. Śluza oprócz regulacji wód Wisły miała także zapewnić swobodne przeprawianie się przez nią statków - tzw. śluzowanie. Dlatego w Przegalinie w 1894 r. wybudowano 2 śluzy: jedną małą dla tratew oraz drugą dużą dla żeglugi. W miejscu śluzy dla tratew w latach 1975-1980 wybudowano nową śluzę żeglugową i nadano jej nazwę - Południowa. Dotychczasową, starą śluzę żeglugową, zwaną Północną, zamknięto. Stała się ona obiektem zabytkowym.



Zabytkowa Śluza Północna jest śluzą komorową, o konstrukcji mieszanej.

Płyta fundamentowa wykonana jest z betonu i posadowiona na ruszcie z pali drewnianych wbitych do rzędnej 14,80 m. Monolityczne ściany obu głów śluzy oraz komory wykonane są z cegły.

Pierwsze wrota od wody górnej są wrotami przeciwpowodziowymi. Chronić mają dolne stanowisko od wielkich wód występujących na Wiśle. Wrota posiadają konstrukcję stalową ze zbiornikami wypornościowymi. Drugie wrota usytuowane są w niższej części śluzy i stanowią normalne wrota eksploatacyjne.

Śluza Północna od początku istnienia (od 1895 r.) uruchamiana była układem mechaniczno-hydraulicznym napędzanym przez dwie lokomobile, następnie zastąpione przez silnik elektryczny. Stacja napędowa mechanizmów hydraulicznych wrót znajdowała się (i znajduje obecnie) w osobnym budynku po prawej stronie śluzy. W budynku tym zachowały się oryginalne urządzenia z końca XIX wieku. Między innymi: pompa tłokowa z napędem spalinowym, cylinder z obciążonym tłokiem do wywoływania właściwego ciśnienia czynnika pędnego, system przewodów rurowych i zaworów.



za: