Koloruj
 | Polska › woj. pomorskie › Gdańsk › Dzielnica Wyspa Sobieszewska › Węzeł wodny Przegalina › Śluza Przegalina południowa |
1895 , Śluza wodna w Przegelinie. Inv: BZ-F 18,049
|
Na stronie od 2008 grudzień
17 lat 4 miesiące 14 dni |
 |
zapory i tamy
|
Śluza Przegalina Południowa jest obecnie jedynym stopniem na drodze wodnej Wisły Gdańskiej. Zadaniem stopnia jest umożliwienie żeglugi rzeką Martwą Wisłą (od rz. Wisły Gdańska) oraz ochrona terenów położonych nad Martwą Wisłą (Żuław Gdańskich) przed wielkimi wodami rzeki Wisły.
Konstrukcja śluzy: Komora śluzy Przegalina Południowa wykonana jest ze ścianki szczelnej typu Larsen IIIn, z brusów dł. ok. 14m zwieńczonych oczepem żelbetowym. Płyta denna to konstrukcja żelbetowa gr. 40 cm na podkładzie z betonu wyrównawczego gr. 20 cm. Głowy śluzy wykonane są w postaci monolitycznych konstrukcji żelbetowych (fundowanych bezpośrednio). Komora jest napełniana i opróżniana przez kanały obiegowe, umieszczone symetrycznie w głowie górnej i dolnej. Zamknięcia kanałów obiegowych: zasuwy stalowe.
Zamknięcia śluzy: wrota wsporcze dwuskrzydłowe konstrukcji stalowej.
Górne wrota śluzowe pełnią jednocześnie rolę wrót przeciwpowodziowych.
Napęd wrót i zasuw kanałów obiegowych: hydrauliczny. Uruchamianie wrót i zasuw kanałów obiegowych: z maszynowni (są cztery maszynownie, po dwie na każdej głowie) lub zsterówki przy prawym przyczółku głowy górnej.
• klasa budowli - II
• długość użytkowa komory - 188.37 m
• szerokość użytkowa komory - 11.91 m
• głębokość NWŻ nad progiem górnym - 3.28 m
• głębokość NWŻ nad progiem dolnym - 3.28 m
• długość całkowita 214.83 m
• spad maksymalny 2.49 m
Za:
Pierwsze śluzy w Przegalinie zostały wybudowane w 1895r w ramach szerszego programu inwestycyjnego, przebudowy ujścia Wisły (obejmującego m.in. wykonanie tzw. przekopu oraz odcięcie od Wisły tzw. Wisły Gdańskiej i Wisły Elbląskiej). W tym okresie została wybudowana właściwa śluza (obecnie nieczynna, zwana śluzą północną) oraz tzw. śluza dla tratw.
W latach 1975 - 1981 w miejscu śluzy dla tratw, została wybudowana druga śluza - tzw. śluza południowa.
Wobec pogarszania się stanu technicznego śluzy północnej, w 1992r została ona wyłączona z eksploatacji, zaś w latach 1995-99 w awanporcie górnym śluzy północnej, wybudowano wał przeciwpowodziowy dla zabezpieczenia terenów położonych nad Martwą Wisłą oraz zabezpieczono konstrukcję śluzy, na czas wieloletniego wyłączenia.
Śluza Przegalina Południowa jest obecnie jedynym stopniem na drodze wodnej Wisły Gdańskiej. Zadaniem stopnia jest umożliwienie żeglugi rzeką Martwą Wisłą (od rz. Wisły Gdańska) oraz ochrona terenów położonych nad Martwą Wisłą (Żuław Gdańskich) przed wielkimi wodami rzeki Wisły. Przy normalnych stanach wód stopień nie pełni roli spiętrzenia wodnego (średni poziom wody to 0,3 m n.p.m. po obu stronach stopnia).
za:
od północy - wodami Zatoki Gdańskiej
od południa - Martwą Wisłą
od wschodu - Przekopem Wisły
od zachodu - Śmiałą Wisłą
Do dzielnicy należą:
Górki Wschodnie
Komary
Orle
Przegalina
Sobieszewko
Sobieszewo
Sobieszewska Pastwa
Świbno
Wieniec
Historia:
Powstanie wyspy datuje się na rok 1895, kiedy to ukończono prace nad przekopem rzeki Wisły, w wyniku którego utworzona została wyspa, w późniejszym okresie nazwana Wyspą Sobieszewską.
W latach 1933-1945 w Orlu (niem. Weidel) przy ul. Lazurowej 4, zlokalizowana była tzw. "Forsterówka", rezydencja gaulaitera i obergruppenführera SS Alberta Forstera, określanego mianem "Kata Pomorza".
W latach 70. XX w. przez wyspę przeprowadzono kolektor ściekowy, co wywołało problemy ekologiczne.
Do roku 2000 na Wyspie znajdował się najdalej na wschód wysunięty 23 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej
Źródło: