Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

Źródła rzeki znajdują się w południowej Polsce, na wysokości 1107 m n.p.m., na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim. Zasadniczy kierunek biegu Wisły jest południkowy. Wisła posiada deltę i uchodzi do Zatoki Gdańskiej.

Źródła rzeki znajdują się w południowej Polsce, na wysokości 1107 m n.p.m. (Czarna Wisełka) i 1080 m n.p.m. (Biała Wisełka), na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim.

Wisła ma trzy potoki źródłowe: Białą Wisełkę, główny górny bieg Czarną Wisełkę oraz Malinkę. Biała i Czarna Wisełka uchodzą do Jeziora Czerniańskiego, od którego płyną pod wspólną nazwą jako Wisełka. Po złączeniu nurtu z potokiem Malinka płynie już jako Wisła.

W miejscowości Biała Góra koło Sztumu około 50 km od ujścia rozdzielając się na dwa ramiona Leniwka (lewe) i Nogat (prawe), tworzy szeroką deltę zwaną Żuławami. W miejscowości Gdańska Głowa od Leniwki oddziela się w kierunku wschodnim kolejne ramię zwane Szkarpawa w celu ochrony przeciwpowodziowej zamknięte śluzą. Kolejne ramię Martwa Wisła oddziela się w Przegalinie. Uchodzi do Zatoki Gdańskiej.

Do XIV wieku ujście Wisły dzieliło się na główne wschodnie ramię Wisłę Elbląską i mniejsze zachodnie ramię Wisłę Gdańską. Od roku 1371 głównym ramieniem stała się Wisła Gdańska. Po powodzi w 1840 roku tworzy się dodatkowe ramię Wisła Śmiała. W latach 1890-1895 wykonano przekop koło Świbna.

Dorzecze Wisły zajmuje powierzchnię 194 424 km² (w Polsce 168,7 tys. km²). Urzeźbienie dorzecza Wisły charakteryzuje średnie wzniesienie 270 m n.p.m., przy czym przeważająca część dorzecza (55%) położona jest na wysokościach 100-200 m n.p.m.; od 100-300 m zawiera się ponad 3/4 dorzecza. Najwyższy punkt dorzecza leży na wysokości 2655 m n.p.m. (szczyt Gerlach w Tatrach). Cechą dorzecza Wisły jest asymetria – w znacznej mierze konsekwencja kierunku nachylenia Niżu Środkowoeuropejskiego ku północnemu zachodowi i kierunku spływu wód lodowcowych, przy równocześnie znacznej predyspozycji w budowie starszego podłoża. Asymetria dorzecza (prawostronnego do lewostronnego): 73-27%.

Wisła jest połączona za pomocą kanałów z:

* Odrą – Kanałem Bydgoskim, Notecią i Wartą (droga wodna Wisła - Odra)
* Niemnem – Kanałem Augustowskim i Czarną Hańczą
* Dnieprem – Kanałem Dnieprzańsko-Bużańskim i Prypecią.

Źródło [ Wikipedia]

Elektrownia Powiśle – elektrownia uruchomiona w 1904 w Warszawie na Powiślu, znana też pod nazwą Elektrownia Warszawska i Elektrownia Miejska. Elektrownia zbudowana jako prywatna w 1933 dostała się pod nadzór państwowy, w 1937 przejęta przez Zarząd Miasta Warszawy. Elektrownia działała w okresie obrony Warszawy w 1939 i w okresie powstania warszawskiego w 1944. Uruchomiona już w 1945 została zamknięta na początku lat 90. XX wieku.
Historia
Powstała w 1904 na mocy koncesji wydanej przez władze miejskie i rząd carski. Koncesję otrzymał kapitał niemiecki, który powołał w tym celu konsorcjum, w skład którego weszły takie firmy jak AEG i Siemens.

Początkowo w elektrowni pracowały jednakowe 3 generatory, odstawione w 1925, produkcji Siemens Schuckert Werke (SSW) Berlin Siemensstadt, o mocy elektrycznej 500 kW każdy, czyli razem 1,5 MW.

W okresie międzywojennym powołano w Paryżu specjalną spółkę pod nazwą "Compagnie d' Electriciete de Varsovie", chcąc w ten sposób ominąć ustawę elektryczną z 21 marca 1922 w celu czerpania maksymalnych zysków.

Rząd Polski w 1933 został zmuszony rozciągnąć nadzór państwowy nad Elektrownią Warszawską. W 1937 Zarząd Miejski na mocy wyroku sądowego przyjął elektrownię za odszkodowaniem do eksploatacji. W ten sposób przed wybuchem wojny jedna z większych elektrowni (o mocy ok. 83 MW) przeszła w ręce Zarządu Miasta Warszawy.
Elektrownia działała w okresie II wojny światowej. W 1939 w okresie obrony Warszawy elektrownia została uszkodzona i jej prace w końcowym stadium obrony podtrzymywała Stacja Pomp Kanałowych "Warszawa" na Powiślu. W okresie powstania warszawskiego dostarczała energii elektrycznej powstańczym szpitalom, drukarniom i warsztatom.

Elektrownia uruchomiona ponownie już w 1945, została zamknięta w latach 90. XX wieku.
Współcześnie
Elektrownia PowiśleObecnie trwa adaptacja budynków elektrowni i budowa nowych budynków mieszkalnych na jej terenie. W odnowionym budynku po dawnej rozdzielni 30kV wybudowanym w połowie lat 30. uruchomiona została nowa stacja transformatorowa 110/15kV RPZ Powiśle. Przejęła ona zasilanie sieci 15kV Śródmieścia, zasilanej do tej pory z przyelektrownianej rozdzielni 15kV. Pierwsze załączenie pod napięcie nowej stacji nastąpiło w październiku 2007 roku, oficjalne otwarcie 18 marca 2008 roku.

Elektrownia wpisana jest do rejestru zabytków jako zespół Elektrowni Warszawskiej, ul. Elektryczna 2 a, 1902-14, 1922-36, nr rej.: A-430 z 16.12.2004 (rozdzielnia 35(30) kV, rozdzielnia 5/15 kV, keson – podziemny zbiornik wody, hala maszyn i kotłownia nr 2).
Podsumowanie
Budowa turbozespołów nr Tz8 i Tz9 związana była z rozbudową kanałów wody chłodzącej, a te zostały przecięte tunelem Wisłostrady nad Wisłą, otwartym ostatecznie 30 sierpnia 2003 (budowę rozpoczęto w kwietniu 2001) – co ostatecznie przypieczętowało los elektrowni.

Na terenie elektrowni istnieją bunkry z okresu II wojny światowej – zostały zachowane mimo zmiany jej charakteru.

W sumie w elektrowni w okresie jej eksploatacji pracowało 35 różnych kotłów.
Źródło: Licencja: CC-BY-SA 3.0 Inne zdjęcia elektrowni

Ulica Elektryczna w Warszawie – jedna z ulic osiedla Powiśle, biegnąca od ul. ul. Tamka do ślepego końca za linią ul. Zajęczej.
Ulica Elektryczna wytyczona w roku 1892 biegła pierwotnie od ul. Wybrzeże Kościuszkowskie do Leszczyńskiej; w latach 1902-1905 została skrócona do linii ul. Drewnianej, w związku z budową Elektrowni Towarzystwa Elektrycznego "Powiśle".

Koncesję na wystawienie elektrowni otrzymała firma Siemens-Schuckert Werke, jednak ostatecznie wybudowała ją francuska firma Compagnie d'Electricité de Varsovie czyli Towarzystwo Elektryczne; zarządzało ono obiektem do roku 1915 i przejęcia go przez Magistrat.

Zabudowania Elektrowni wypełniły całą parzystą stronę ulicy; systematycznie rozwijała się ona do roku 1939. W roku 1923 doprowadzono z Dworca Kowelskiego bocznicę kolejową wzdłuż ul. Wybrzeże Kościuszkowskie; po przyłączeniu kolejnych terenów wzdłuż ul. Dobrej wzniesiono nowe obiekty. Przed wybuchem II wojny elektrownia osiągnęła moc 108 000 kW. Również w roku 1938 według projektu Konstantego Sylwina Jakimowicza rozpoczęto budowę Kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego przypisanego numeracji ul. ul. Tamka, jednak nie został on ukończony przed wybuchem wojny.

W roku 1939 i 1944 budynki elektrowni zostały ostrzelane i zbombardowane; w okresie powojennym zabudowania odbudowano, przyłączając do elektrowni nowe tereny wzdłuż ul. Dobrej; za jej ogrodzeniem przepadły niegdysiejsze odcinki ulic Drewnianej, Leszczyńskiej i Radnej; do roku 1974 dotrwała bocznica, wykorzystana także podczas odbudowy mostów Poniatowskiego i średnicowego. Po roku 1996 wraz z budową Mostu Świętokrzyskiego i przedłużeniu ul. Zajęczej wyburzono kilka budynków, planowane są dalsze, udało się oprotestować i wstrzymać skandaliczny pomysł wyburzenia Kotłowni II i III, które zachowały część zabytkowych urządzeń z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku.
Źródło: