łówna świątynia Monasteru Jabłeczyńskiego została wzniesiona w latach 1838-1840 w stylu klasycystycznym na planie krzyża greckiego. Ten często spotykany w świątyniach prawosławnych kształt kryje w sobie teologiczną przesłankę: krzyż wyraża, że poprzez ukrzyżowanie Chrystusa Kościół pozyskał życie i moc, i przypomina, że świątynia jest miejscem obecności Chrystusa, miejscem zbawienia, oddziaływania łaski.Wnętrze dzieli się na trzy części. Część główna, prezbiterium, oddzielona jest trzyrzędowym ikonostasem od części środkowej przeznaczonej dla wiernych. Nazwa ikonostas pochodzi z greckiego: eikon = ikona + statos = stan, ustawienie. W prezbiterium znajduje się drewniany ołtarz okryty specjalnymi szatami. Na ołtarzu pod Ewangelią jest antymins ( z greckiego: antimension = zamiast stołu). Jest to chusta z podobizną złożenia Pana Jezusa do grobu i cząstka relikwii świętych Pańskich, bez której nie może być sprawowana Eucharystia Święta.Druga część świątyni przeznaczona jest dla wiernych. Jej środek wieńczy charakterystyczna dla świątyń prawosławnych kopuła spoczywająca na czterech filarach wkomponowanych w architekturę ścienną. Ściany świątyni są otynkowane, wewnątrz zdobią je kunsztowne freski. Kopuła symbolizuje wszechświat, nad którym dzierży władzę Chrystus Pantokrator-Wszechwładca. Wizerunek Chrystusa w symbolice starochrześcijańskiej zajmuje w kopule centralne miejsce, obrazujące niebo. Dookoła, w pierścieniu okalającym wewnętrzną powierzchnię kopuły przedstawieni są święci Starego Testamentu. Podobna tematyka zachowana jest we reskach pozostałych naw. Od strony zachodniej, w niewielkiej odległości od świątyni, wznosi się piętrowa dzwonnica. Dzwonnica, podobnie jak kopuła świątyni, jest kryta blachą i uwieńczona zwycięskim symbolem chrześcijaństwa – Krzyżem Świętym.

Źródło; 

https://www.kla...wna-swiatynia/"

Monaster św. Onufrego w Jabłecznej – stauropigialny męski klasztor prawosławny, w jurysdykcji metropolitów warszawskich i całej Polski PAKP.
Klasztor powstał najpóźniej w końcu XV w. Według legendy o jego założeniu przesądziło cudowne pojawienie się ikony św. Onufrego nad Bugiem. Dzięki nadaniom ziemskim kolejnych właścicieli Jabłecznej monaster stał się znaczącym ośrodkiem kultu prawosławnego na Chełmszczyźnie. Po zawarciu unii brzeskiej zakonnicy z Jabłecznej odmówili przyjęcia jej postanowień i mimo wywieranych na nich nacisków zachowali wyznanie prawosławne, pozostając do upadku I Rzeczypospolitej ważnym ośrodkiem dyzunitów. Sytuacja monasteru uległa całkowitej zmianie po trzech rozbiorach Polski, a następnie powstaniu Królestwa Kongresowego w unii personalnej z Rosją. Odtąd klasztor był wspierany finansowo przez władze rosyjskie i na ich polecenie zaangażował się w akcję propagowania prawosławia oraz rusyfikacji Chełmszczyzny, zwłaszcza po administracyjnej likwidacji unii brzeskiej w 1875. Był to jeden z powodów, dla których mnisi podjęli działalność społeczną i edukacyjną. Niski poziom wykształcenia zakonników, ich niedostateczna liczba oraz fakt, iż w większości nie byli oni narodowości rosyjskiej sprawił jednak, iż klasztor nie spełnił wyznaczonych mu zadań w zakresie propagowania rosyjskości i prawosławia wśród ludności Chełmszczyzny.
Mimo ograniczeń nakładanych przez władze niepodległej Polski z powodu roli klasztoru w czasie zaborów, monaster funkcjonował przez całe dwudziestolecie międzywojenne. Podczas II wojny światowej został w 1942 spalony przez niemiecki oddział straży granicznej. Formalnie nie przerwał jednak funkcjonowania i pozostawał czynny przez cały okres PRL, mimo trudnej sytuacji materialnej (na polecenie władz stalinowskich stracił całość majątku poza zabudowaniami mieszkalnymi i cerkwiami), jako jedyny męski klasztor Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Od 1999 posiada status monasteru stauropigialnego.