Ogród Krasińskich w Warszawie to obecnie park miejski, zlokalizowany w dzielnicy Śródmieście na Muranowie, którego granice wyznaczają ulica Andersa, Świętojerska, plac Krasińskich, Długa i Bohaterów Getta poprzednio Nalewki.

Historia



Ogród Krasińskich został założony w stylu barokowym w roku 1676, jako część założenia ogrodowo-pałacowego znanego jako Pałac Krasińskich, wzniesionego dla wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego. Początkowo jego powierzchnia wynosiła 3,4 ha i do czasu założenia Ogrodu Saskiego był to największy park warszawski.



W roku 1766 ogród został udostępniony publiczności, po zakupie w 1765 przez państwo na siedzibę Komisji Skarbu Koronnego. Od tamtej pory park przechodził wiele przybudów i zmian aranżacji, z których prace z lat 1891–1895 wg projektu głównego ogrodnika Warszawy Franciszka Szaniora nadały mu zachowany do dziś styl krajobrazowy. W XIX wieku działał w sąsiedztwie ogrodu w pałacu Dückerta Zakład Wód Mineralnych Sztucznych, założony w 1824 przez 3 wspólników: Henryka Spiessa, Samuela Elsnera i Jana Żelazowskiego oraz Ignacego Lesińskiego i Ferdynanda Ulbrichta. W latach 1790-1883 do pałacu Krasińskich przylegał także budynek Teatru Narodowego.



W czasie II wojny światowej teren parku znalazł się na zewnątrz żydowskiego getta, a od strony ulicy Świętojerskiej i dzisiejszej Bohaterów Getta przebiegała jego granica. Park, podobnie jak i pałac, ucierpiały w czasie powstania warszawskiego, walczył tu m.in. powstańczy Batalion Chrobry I. Po wojnie obszar parku powiększono do 11,8 ha, włączając w granice parku m.in. tereny sąsiadujących z parkiem, a nieodbudowanych ze zniszczeń wojennych budynków.



W 1965 roku ogród został wpisany do rejestru zabytków. Wśród najstarszych okazów drzew w parku, pochodzących z końca XIX wieku, na uwagę zasługują m.in. miłorząb dwuklapowy, orzech czarny, leszczyna turecka i skrzydłorzech kaukaski.



Otoczenie

Oprócz roślin w zachodniej części parku, od strony dawnej ulicy Nalewki, znajduje się zachowana częściowo barokowa brama i fragment ogrodzenia, od strony wschodniej zaś Pałac Krasińskich (obecnie własność Biblioteki Narodowej) oraz nowy Budynek Sądu Najwyższego z lat 1996-1999. Po zachodniej stronie parku znajduje się budynek Arsenału z Państwowym Muzeum Archeologicznym oraz Pomnik Bohaterów Walk pod Monte Cassino (odsłonięty w 1999). W miejscu przedwojennego pasażu Simonsa w 1989 odsłonięto pomnik ku czci powstańców warszawskich.



Obecnie

Ogród Krasińskich jest popularnym miejscem spacerów, a dzięki remontowi, który miał tu miejsce po roku 2000, miejsce to przyciąga także wielu gości z zagranicy - jest to częste miejsce odwiedzin gości z Izraela, którzy przybywają z wizytą na dawne Nalewki. Wśród obiektów architektury ogrodowej na uwagę zasługuje staw ze sztuczną kaskadą, klomb na osi pałacu czy nowoczesny plac zabaw.

Pierwotnie droga łącząca rejon Leszna z Nalewkami. Jako ulica biegnąca od ul. Długiej i ul. Leszno do Nowolipek powstała w roku 1766. Jej zabudowa powstała od końca XVIII wieku; były to przeważnie dwupiętrowe kamienice oraz tworzący przewężenie ulicy Pałac Mostowskich, rozbudowany około roku 1775. Lata 1821-28 przyniosły realizację kamienic projektowanych przez wybitnych architektów, takich jak Karol Galle i Antonio Corazzi. Cała dawna zabudowa ulicy została zniszczona w roku 1944 – w czasie powstania warszawskiego w rejonie późniejszej ulicy toczyły się walki w Ogrodzie Krasińskich o tzw. Pasaż Simonsa. Współczesna ulica powstała w latach 1946-1947 i wytyczona została wśród ruin getta warszawskiego, otrzymując nazwę Marcelego Nowotki. Zmieniono w ten sposób przedwojenny układ w tym rejonie Warszawy – włączono w jej skład fragment ulicy Przejazd, Nowolipki, Nalewki oraz Placu Muranowskiego, wszystkie w obrębie części miasta zamieszkanej głównie przez Żydów. Z dawnej zabudowy ulicy zrekonstruowano w okresie powojennym jedynie Pałac Hilzenów – Mostowskich, gdzie od roku 1949 znalazła siedzibę Komenda Stołeczna Milicji Obywatelskiej. W 1951 przed kino Muranów trafiła zabytkowa fontanna z roku 1866, projektu Józefa Orłowskiego i Alfonsa Grotowskiego, o wystroju rzeźbiarskim wykonanym przez Leonarda Marconiego. Jej wcześniejszymi lokalizacjami były ul. Krakowskie Przedmieście oraz Plac Bankowy. W okresie powojennym powstała zabudowa ulicy w większości w stylu socrealistycznym, na północ od ul. Anielewicza osiedle projektu pracowni Stanisława Brukalskiego (1953). Według projektu budynki miały otrzymać bogaty wystrój klasycystyczny, lecz po odejściu od socrealizmu budynki otynkowano gładko bez realizacji wystroju. 12 października 1963 roku odsłonięto Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego, ostatnie przed śmiercią dzieło Xawerego Dunikowskiego.

W 1990 ulica zmieniła nazwę i patrona na gen. Władysława Andersa. W 1999 na skwerze pomiędzy ul. Andersa a Ogrodem Krasińskich powstał Pomnik Bitwy o Monte Cassino proj. Kazimierza Gustawa Zemły wraz z obeliskiem z podobizną gen. Władysław Andersa.

Wikipedia