 | Polska › Rzeki w Polsce › Rzeka Odra › Jaz Opatowice |
5 czerwca 2016 , Jaz Opatowice.
|
Na stronie od 2015 maj
10 lat 10 miesięcy 29 dni |
 |
jazy
|
Jaz Opatowicie (Jaz Opatowicki), to jaz z zamknięciem sektorowym, położony we Wrocławiu, wybudowany w ramach Stopnia Wodnego Opatowice w Bartoszowicko–Opatowickim Węźle Wodnym. Jaz piętrzy wody rzeki Odry na jej górnym odcinku, tzw. Górnej Odrze Wrocławskiej. Położony jest w 245,035 km biegu rzeki. Obecny jaz, to konstrukcja, której budowa zakończyła się w 1985 roku. Powyżej niego, około 80 m, znajduje się pozostałość po starym jazie Opatowice – kozłowo-iglicowym; ponad wodą widoczny jest filar tego jazu, a sam jaz (kozły), pozostają złożone na dnie rzeki. Ten jaz wybudowany był w ramach II kanalizacji Odry w 1916 roku. Wcześniej istniał tu jaz wybudowany w 1896 roku na Przekopie Bartoszowicko–Szczytnickim wykonanym w latach 1531–1555.
Jaz reguluje stany wody, współpracując z Jazem Bartoszowice:
* stan wody górnej dla Śluzy Opatowice, oraz Śluzy Bartoszowice,
* stan wody dolnej dla Śluz Janowice
Na rzece:
* równorzędnie na Kanale Powodziowym położony jest Jaz Bartoszowice – Stopień Wodny Bartoszowice
* powyżej położony jest Jaz Janowice[nota 4], wchodzący w skład poprzedniego stopnia wodnego – Stopień Wodny Janowice
* poniżej położony jest Jaz Szczytniki, wchodzący w skład następnego stopnia wodnego – Stopień Wodny Szczytniki
* na Odrze Śródmiejskiej zlokalizowane są jazy – Jaz św. Macieja i Jaz św. Klary (Piaskowy Stopień Wodny) oraz następne Jazy Mieszczańskie: Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław II, tzw. Północny i Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław I, tzw. Południowy (Mieszczański Stopień Wodny) .
Jaz przegradza koryto:
* na prawym brzegu tego koryta znajduje się teren osiedla Bartoszowice – przy jazie wykonano obwałowania stanowiące Groblę Szczytnicko–Bartoszowicką,
* lewy brzeg stanowi Wyspa Opatowicka, powstała w wyniku wykonania Kanału Opatowickiego, dla potrzeb żeglugi, m.in. budowy Śluzy Opatowicie.
Odra:
* poniżej jazu łączy się z Kanałem Opatowickickim
* powyżej jazu oddzielą się od głównego koryta Odry kanały: Kanał Powodziowy i niego wcześniej Kanał Żeglugowy, na prawym brzegu.
Jaz Opatowice, to jaz trójprzęsłowy, światło każdego z przęseł wynosi 32,00 m, co daje łącznie 96,00 m światła dla przepływu wody, długość całkowita konstrukcji wynosi 103,78 m. Spad wynosi 2,00 m (spad przy normalnym piętrzeniu wynosi 2,46 m). Jaz ma możliwość przeprowadzenia przepływu o wielkości 580 m3/s. Został wykonany w technologii żelbetowej. Wyposażony jest w każdym przęśle w zamknięcie sektorowe. W korpusie jazu przebiega podwodna galeria dla potrzeb jego obsługi. Jaz wyposażony jest w kilka systemów: odmrażania, wentylacyjny, odwadniania i płukania. Inne elementy jazu to budynek, w którym znajduje się sterownia jazu, przepławka dla ryb, oraz most jazowy, udostępniony do ruchu pieszego i rowerowego, zapewniający komunikację z Wyspą Opatowicką.
Rzeka ma długość 854,3 km, z czego 742 km w Polsce. Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce.
Wypływa na wschodzie Czech, w Górach Odrzańskich w Sudetach Wschodnich, na wysokości 634 m n.p.m.; uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w północno-zachodniej części Polski, przy północnej granicy miasta Police.
Największymi miastami nad Odrą są: Ostrawa w Czechach oraz Opole, Wrocław i Szczecin w Polsce.
Odra swoje źródło ma na południowo-wschodnim zboczu wzgórza Fidlův kopec w Górach Odrzańskich na wysokości 634 m n.p.m. Płynie przez Bramę Morawską, poniżej przez Śląsk. W górnym biegu pomiędzy Boguminem a ujściem Olzy na krótkim odcinku jest rzeką graniczną między Polską a Czechami, a w dolnym – od ujścia Nysy Łużyckiej (w km 542,4) stanowi granicę między Polską i Niemcami przez 161,7 km długości swojego biegu. Powyżej Gryfina we wsi Widuchowa, na 704,1 km biegu, Odra rozdziela się na dwa nurty – Odrę Wschodnią (która przechodzi w Regalicę do jeziora Dąbie) oraz płynącą przez centralne dzielnice Szczecina i omijającą od zachodu jezioro Dąbie – Odrę Zachodnią. W okolicy Szczecina, na Międzyodrzu, płynie już kilkoma korytami, z których główne to (oprócz Odry Wschodniej i Zachodniej) Duńczyca, Parnica i Święta. Odcinek rzeki w Policach utworzony przez połączenie Odry Zachodniej i wód wypływających z jeziora Dąbie poprzez Iński Nurt, Babinę aż do ujścia do Roztoki Odrzańskiej nosi nazwę Domiąży.
Północna część Odry Zachodniej, począwszy od północnego mostu Trasy Zamkowej w Szczecinie, należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych.
Średni spadek rzeki w jej górnym biegu wynosi 7,2‰, poniżej Bramy Morawskiej spadek zmniejsza się do 0,33‰, a średni spadek na całej długości wynosi 0,74‰.
Dzięki uregulowaniu całego koryta Odra jest najdłuższą śródlądową drogą wodną w Polsce. Nazwana Odrzańską Drogą Wodną była żeglowna od ujścia Opawy. Po powodziach z 1997 - Powódź tysiąclecia oraz z 2010 jest żeglowna od Śluzy Koźle długość odcinka żeglownego zmniejszyła się z 761 km do 646 km. Skanalizowana od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu Dolnego, była wykorzystywana przez kraje środkowoeuropejskie nie mające dostępu do morza.
Kanalizacja Odry odbyła się w dwóch etapach. Pierwszy zrealizowano w latach 1888 - 1897, skanalizowano wówczas odcinek od Koźla do ujścia Nysy Kłodzkiej, wybudowano 12 stopni wodnych ze śluzami komorowymi. Szybko jednak okazało się, że jest to niewystarczająca liczba i w latach 1907 - 1922 w ramach drugiego etapu powstało 10 kolejnych stopni.
W dorzeczu Odry znajduje się 7 elektrowni wodnych (największa w Brzegu Dolnym o mocy 9,7 MW).
Na Odrze funkcjonuje kilka przepraw promowych, w tym na terenie województwa lubuskiego w Milsku, Pomorsku, Brodach i Połęcku. W Bytomiu Odrzańskim i Brzegu Dolnym działa przeprawa promowa.
Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce, co stanowi 32,9% powierzchni kraju. Dorzecze wykazuje asymetrię na korzyść dopływów prawobrzeżnych. Jego najwyższym punktem jest wierzchołek Śnieżki (1602 m n.p.m.).
Największymi lewobrzeżnymi dopływami są rzeki wypływające w Sudetach, m.in. Opawa, Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Kaczawa, Bóbr i Nysa Łużycka; wśród dopływów prawobrzeżnych wyróżnia się najzasobniejszy w wodę i najdłuższy dopływ Odry - Warta, poza tym m.in. Mała Panew, Barycz i Ina.
Kanały śródlądowe łączące się z Odrą:
* Kanał Gliwicki (prawy, 98 km rzeki, Kędzierzyn-Koźle)
* Kanał Odra-Sprewa (lewy, 553 km rzeki, Eisenhüttenstadt)
* Kanał Finow (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Odra-Hawela (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Hohensaaten-Friedrichsthal (niem. Hohensaaten-Friedrichsthaler Wasserstraße, HoFriWa) (lewy, Odra Zachodnia, Hohensaaten)
Poprzez Wartę, jej dopływ Noteć i Kanał Bydgoski Odra posiada połączenie także z Wisłą.
Źródło [ Wikipedia]
Stare mapy rzeki Odry z 1896 roku można znaleźć na