Cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny (ukr. Храм Успення Пресвятої Богородиці) – cerkiew greckokatolicka w Radymnie przy ul. Cerkiewnej. W lipcu 1905 spaliła się cerkiew drewniana, wybudowana w 1806, gdy proboszczem parafii był ks. Ihnatyj Dawydowycz. Pożar wybuchł od łaźni żydowskiej i objął budynki probostwa greckokatolickiego i cerkiew. Przez rok służbę bożą odprawiano w kościele rzymskokatolickim.

Historia



Jesienią 1906 przystąpiono do budowy nowej cerkwi. Autorem projektu był ukraiński architekt inż. Wasyl Nahirnyj, który zaprojektował ponad 200 cerkwi w Galicji. W 1907 budowa cerkwi utknęła na skutek konfliktu między komitetem budowy cerkwi a proboszczem parafii greckokatolickiej. W listopadzie w wyniku konfliktu odszedł ks. Mykoła Prus-Wiśniewskyj, a przyszedł ks. Kornel Kuzik. On to dużą część funduszy pozyskał od polskich ofiarodawców oraz od cesarza Austro-Węgier Franciszka Józefa I. Cesarską dotację upamiętniono marmurową tablicą umieszczoną przy wejściu do cerkwi. W 1911 budowę zakończono. 26 maja 1912 nową cerkiew poświęcił greckokatolicki biskup przemyski Kostiantyn Czechowycz.



W czasie I wojny światowej, zwłaszcza podczas bitwy pod Radymnem w 1915, cerkiew w wyniku ognia artyleryjskiego uległa znacznemu uszkodzeniu. Po remoncie kopuł, dopiero w 1929 świątynia została odnowiona. Parafia w Radymnie w 1938 liczyła 1232 wiernych (łącznie ze wsią Skołoszów oraz przedmieściami Radymna: Zagrody i Zasanie - 2380 wiernych).



O. Kornel Kuzik był także organizatorem świetlicy "Proświta" w Radymnie.



Kolejnymi proboszczami byli o. M. Mokriwśkyj, o. Horabacz i o. dr Mychajło Trochymczuk, wykładowca teologii w przemyskim greckokatolickim seminarium duchownym. Kolejnym proboszczem był o. Mykoła Hrycelak. W latach 1922-1945, gospodarzem parafii był o. Iwan Czerkawśkyj, za czasów którego religijne życie parafii rozwijało się najbardziej intensywnie.



Do greckokatolickiego dekanatu Radymno należały wsie: Tuczempy, Ostrów, Łowce, Surmaczówka, Święte, Dmytrowice, Zabłotce, Zadąbrowie, Sośnica, Drohojów, Trójczyce, Kosienice, Hnatkowice, Dusowce, Walawa, Małkowice, Wyszatyce, Bolestraszyce, Żurawica, Buszkowice, Duńkowiczki, Orzechowce, Batycze, Maćkowice i Ujkowice.



Po II wojnie światowej, gdy władze komunistyczne zdelegalizowały Kościół greckokatolicki w Polsce, świątynia krótko służyła jako kościół rzymskokatolicki. W 1947 w cerkwi urządzono magazyn materiałów budowlanych, a w maju 1961 świątynię zburzono. Obecnie na jej miejscu znajduje się boisko szkolne, a w budynku plebanii był początkowo sklep, który został zburzony w tym samym czasie co cerkiew.

Drewniana cerkiew z lat 1806-1905

Architektura



Cerkiew była świątynią orientowaną na wschód. Była to budowla klasycystyczna, nawiązująca także do baroku zachodniej i wschodniej Europy. Świątynia została zbudowana na planie krzyża łacińskiego, na przecięciu którego znajdowała się kopuła, umieszczona na wysokim bębnie. Wejście do świątyni miało formę klasycznego portyku kolumnowego, nad którym znajdował się tympanon z przedstawieniem Trójcy Świętej. Po obydwu stronach wejścia znajdowały się dwie wieże, służące jako dzwonnice.