Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” jest kontynuatorem odbywającego się od 1982 roku festiwalu muzyki cerkiewnej o pierwotnej nazwie „Dni Muzyki Cerkiewnej”. Od 1991 roku wydarzenie zaczyna być znane pod nazwą „Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej”. Przedsięwzięcie, którego pomysłodawcą oraz inicjatorem był Mikołaj Buszko, organizowane było początkowo we współpracy z przedstawicielami Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W 1983 r. do organizatorów dołączył jako przewodniczący jury Romuald Twardowski, kierujący obradami do dzisiaj.

W 1995 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nadało Festiwalowi „kategorię zerową”, kwalifikując go do wydarzeń artystycznych najwyższej rangi.

W 1996 roku powstała Fundacja „Muzyka Cerkiewna”, do której zadań należało zdobywanie środków finansowych niezbędnych do organizacji przedsięwzięcia. W 1998 Hajnowski Dom Kultury, dotychczasowy organizator festiwalu, przekazał fundacji prawa do organizacji wydarzenia, pozostając równocześnie jednym ze współorganizatorów. Pod koniec lat 90., gdy festiwal cieszył się już dużym uznaniem w świecie muzycznym, zaczęły narastać nieporozumienia między organizatorami a władzami Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Spory doprowadziły ostatecznie do tego, iż od 2002 roku Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” organizowany jest już bez współudziału polskiej Cerkwi. Edycja w 2002 roku odbyła się jeszcze w Hajnówce, natomiast wszystkie kolejne w Filharmonii Podlaskiej i Pałacu Branickich w Białymstoku.

Na podst.: