29-30.04.2026 - synchronizują się dane między starymi (0,5TB) a nowymi (2TB) dyskami SSD, w czwartek mogą występować chwilowe przerwy w działaniu strony (trzeba będzie wyciągnąć stare dyski i w ich miejsce włożyć nowe oraz sprawdzić uruchamianie serwera).
Jawor - dawna osada klasztoru lubiąskiego, prawa miejskie otrzymał w r. 1242. W r . 1292 wymieniany jest kasztelański zamek w Jaworze, a od r. 1303 miasto stanowi stolicę oddzielnego księstwa jaworskiego. Mury obronne powstały prawdopodobnie pod koniec XIII w. jako inwestycja ks. Bolka I.
Do miasta prowadziły cztery bramy: bolkowska, legnicka, złotoryjska i strzegomska (wzmocniona wieżą). W latach 1510-1536, ze względu na rozwój broni palnej, dokonano modernizacji fortyfikacji dobudowując drugi oraz zewnętrzny pierścień murów o średnicy ok. 400 metrów. Miejsca najbardziej zagrożone wzmocniono w 1540 r. bastejami, z których można było prowadzić ostrzał z dział, jak i z ręcznej broni.
Jedna z bastei powstała przy kościele św. Marcinie ( tzw. Zamek Anioła), drugi obiekt tego typu znajdował się przy dzisiejszym Placu Seniora (w całości zabudowany przetrwał do naszych czasów) a trzeci na styku obecnych posesji Muzeum Regionalnego i Sądu Rejonowego (zachowała się tylko część południowej ściany).
Zamek Anioła od początku był obiektem dwukondygnacyjnych. Dolna część mieściła tzw. kaponierę (krytą działobitnię). Górna, odkryta kondygnacja przeznaczona była dla broni palnej mniejszych kalibrów. Funkcję czysto militarną basteja pełniła tylko ponad pół wieku. W 1573 przebudowano ją i oddano do użytku jako siedzibę ewangelickiej szkoły elementarnej. Była to w dziejach Jawora pierwsza szkoła z nowoczesnym, zdecydowanie odchodzącym od wzorów średniowiecznych programem nauczania. Pierwszym rektorem szkoły przez prawie 33 lata był Hans Ditmann, postać tyleż zasłużona co zupełnie (acz niesłusznie) zapomniana. Kres istnieniu jaworskiej szkoły przyniosła wojna 30 – letnia. W 1627 roku austriaccy żołnierze wypędzili z miasta ewangelickich nauczycieli wraz z ostatnim rektorem Christophem Wagnerem. Basteja stała się teraz koszarami dla 50 cesarskich dragonów. Reaktywowana na początku XVIII wieku szkoła nie wróciła już do swojej starej siedziby. Opuszczona basteja stopniowo popadała w ruinę. W połowie XIX wieku zawaliła się część północno – zachodnia i zdawało się, że nadchodzi kres istnienia starej szkoły. Jednak pod koniec stulecia społecznym wysiłkiem jaworzan basteję gruntownie odbudowano. Na zachodniej ścianie umieszczono przeniesiony z Nowego Targu (obecny Plac Wolności) unikatowy zespół 6 średniowiecznych krzyży pokutnych.
W II połowie XIX w. w wyniku rozbudowy miasta, sukcesywnie rozbierano mury obronne i zlikwidowano stare bramy miejskie. Z rozbiórki ocalała wspomniana basteja tzw. Zamek Anioła, odcinek murów o pełnej wysokości obok kościoła św. Marcina i wieża Bramy Strzegomskiej z XIV w., przebudowana w w . XV.
Plan miasta z lat 60-tych XX w. z zaznaczonym przebiegiem murów obronnych, bramami - Złotoryjska (1), Strzegomską (2), Legnicką (3) i Bolkowską (4) oraz zamkiem (5).
Źródła : 1. "Mury obronne miast Dolnego Śląska"- wyd. Zarząd Okregu PTTK- Komisja Opieki nad Zabytkami, Wrocław 1966, opracowanie i plan M. Przyłęcki
