Rozwój sieci kolejowej w tym rejonie Mazur rozpoczął się w dniu 1.11.1867 r. kiedy to do Kętrzyna dotarła prywatna linia Królewiec - Bartoszyce - Korsze - Giżycko - Ełk - Grajewo tzw. Ostpreussische Südbahn. Z tego okresu pochodzi zachowany, zabytkowy budynek stacyjny w Kętrzynie który obecnie nie jest zagospodarowany i w każdej chwili może stać się obiektem wandalizmu. W latach 90. XIX w. nastąpił bujny rozwój sieci linii lokalnych mających na celu uzupełnienie istniejącej sieci głównych linii kolejowych. Był to okres największego rozkwitu budowy kolei kiedy w państwie pruskim co roku oddawano do użytku około 1000 km nowych linii państwowych, prywatnych i samorządowych. I tak w latach 1898-1905 wybudowano samorządową kolejkę wąskotorową 750 mm która połączyła Kętrzyn z Mrągowem, Rynem, Srokowem i Skandławkami. W tym samym czasie Węgorzewo uzyskało przez Gerdauen połączenie z linią magistralną Berlin - Poznań - Toruń - Olsztyn - Korsze - Insterburg - Memel, przez Gołdap z linią Insterburg - Ełk oraz przez Kruklanki z Giżyckiem.