Jest to najstarszy cmentarz w okolicy. Założono go poza murami miasta jak już brakowało miejsc przy kościołach. Stare płyty nagrobne z terenów kościelnych przeniesiono na nowy cmentarz. Nieznana jest dokładna data powstania cmentarza. Pierwszy znany nam zapis dotyczący cmentarza jest z 1777 roku z cyrkularzu Kamery Śląskiej. Wymieniony został wśród cmentarzy okręgu legnickiego. Drugi zapis archiwalny dotyczy powiększenia terenu. Jest to testament wdowy po Neumannie, Marii Rosiny z domu Heinke z 10 lutego 1814 r. Oddała swój gród znajdujący się na przedmieściu Prochowic w celu powiększenia cmentarza.

Do roku 1908 miasto ustaliło przepisy cmentarne. W tymże roku przyszedł regulamin, stosownie do którego zunifikowano wymiary mogił, wysokość nagrobków (1,5 m), znakowanie mogił i zunifikowano napisy na nagrobkach, szczególne na mogiłach poległych, nie mówiąc o ewidencji zmarłych, znacznie rozszerzonej. W nr 58 „Parchwitzer Stadtbaltt” z roku 1938 ukazuje się informacja z której wynika, że:

– cmentarz był własnością ewangelickiej gminy kościelnej;

– cmentarz służył do grzebania zmarłych z obszarów Prochowic, Kwiatkowic (ewangelików), Motyczyna i Dąbia;

– administrację sprawował burmistrz. Jemu należało zgłaszać wszelkie zmiany jakie rodzina zamierzała wprowadzić na grobie. Rzeźbiarze, kamieniarze i ogrodnicy musieli otrzymywać od burmistrza karty upoważniające do wykonywania robót cmentarnych;

Po roku 1945, po wykonaniu znacznych prac kasacyjnych, cmentarz przeznaczono do bieżącej inhumacji.

XVIII wieczny cmentarz został wchłonięty przez miasto. Co nie znaczy, by ojcowie miasta czy superintendent, autor projektu, nie mieli wyobraźni. Przewidywali alternatywny układ dojazdu, bram wjazdowych, co ważniejsze – zaplecze pod rozbudowę cmentarza.

Cmentarz stanowi rozległy wielobok o powierzchni 1,45 ha. Z obecnego wyglądu można wnioskować o licznych przemianach granic. Ludność miasta i paralelny do niej i współczynnik umieralności kształtowała się następująco: w 1650 r. – 565 osób, 1780 r. – 731 osób, 1845 r. – 1217 osób. Przed pierwszą wojną światową w 1970 r. Prochowice liczyły 2140 mieszkańców. Przed drugą wojną światową w 1939 r. – 2797 mieszkańców. Więc cmentarz rozrastał się w miarę wzrostu populacji. Najpierw zajmował część przy samej kaplicy, później powiększał się na południe i zachód.

Obecnie mogiły ustawione są rzędowo. Dawne mogiły zrównano z ziemią. Zachowały się jedynie na obrzeżach cmentarza przy murze. Pojedyncze stare nagrobki możemy znaleźć wśród współczesnych.

Na terenie cmentarza znajdują się trzy budynki:

Kaplica cmentarna – budowla murowana wzniesiona w drugiej połowie XIX w.,
Dom pogrzebowy – został zbudowany na planie litery T.
Mauzoleum – zbudowane na planie kwadratu ze ściętym jednym bokiem. Przy mauzoleum dobudowano
pomieszczenie gospodarcze. Mauzoleum aktualnie jest w złym stanie.

W południowej części znajduje się teren po byłym cmentarzu wojennym Armii Czerwonej. Mogiły zostały zrównane z ziemią. Jeden nagrobek został wtórnie użyty i części pozostałych leżą oparte o niego. Na wysokim nagrobku widnieje napis w języku rosyjskim: „Wieczna sława bojowników martwych w bojach za jeden Związek Radziecki”.

Zabytkowe pomniki nagrobne częściowo zostały zachowane i można je oglądać w różnych częściach cmentarza. Jednak największe ich skupisko jest przy kaplicy.

za :