 | Polska › woj. mazowieckie › Warszawa › Śródm. Północne › pl. Powstańców Warszawy › Hotel Warszawa |
sierpień 1944 , "Gmach "Prudentialu" we wrześniu 1944 r. Nie spłonęła tylko powstańcza flaga" - zdjęcie pochodzi z tygodnika Stolica nr 1 (1204) 03.01.1971
yani
+1 głosów:1  Bzdurny opis ze "Stolicy" - masztu na Prudentialu nie było już w końcu sierpnia. 2025-10-27 16:23:16 (6 miesięcy temu)
|
|
Na stronie od 2012 wrzesień
13 lat 8 miesięcy 12 dni |
Prudential – warszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931-1934 w stylu art déco, jako siedziba angielskiego "Towarzystwa Ubezpieczeń Prudential" (Przezorność). W momencie powstania był drugim w Europie drapaczem chmur.
Budynek stał się symbolem nowoczesnej Warszawy lat 30. Miał wysokość 16 pięter (66 metrów), co czyniło go w ówczesnym czasie najwyższym budynkiem w Polsce i jednym z najwyższych wieżowców w Europie. W dolnej części budynku znajdowała się przestrzeń biurowa, w wieży mieściły się luksusowe apartamenty. Znajduje się on przy placu Powstańców Warszawy (dawniej plac Napoleona, plac Warecki). Budynek zaprojektował Marcin Weinfeld, stalową konstrukcję spawaną ustawioną na żelbetowych fundamentach biurowca zaprojektowali Stefan Bryła i Wenczesław Poniż. Do budowy użyto 2 miliony cegieł pustakowych, 2 tysiące ton cementu, 1500 ton stali.
W roku 1938 na dachu zbudowano kilkunastometrowy maszt eksperymentalnej stacji telewizyjnej. Profesor Politechniki Warszawskiej Janusz Groszkowski (późniejszy prezes PAN) zbudował tu i uruchomił pierwszy w Europie nadajnik telewizyjny, zanim to zrobili Niemcy na olimpiadę w Berlinie. Prudential został mocno uszkodzony w czasie II wojny światowej, m.in. w czasie powstania warszawskiego został ostrzelany ok. 1000 pocisków. Trafiony został także pociskiem o masie 2 ton kalibru 600 mm z samobieżnego moździerza typu Karl (o nazwie Ziu), co poważnie odchyliło go od pionu. Jednak jego stalowa konstrukcja przetrwała, przez kilka lat będąc żywym symbolem zniszczeń. Sylwetkę jego ruiny wykorzystano w antywojennych plakatach.
W 1945 nieruchomość odebrano przedwojennym właścicielom na podstawie tzw. dekretu Bieruta, otrzymali oni jednak później odszkodowanie na podstawie umowy z Wielką Brytanią.
Budynek został odbudowany w socrealistycznym kostiumie. Autorem nowego projektu był również Marcin Weinfeld. Budynek otrzymał nową funkcję, w roku 1954 otwarto w nim Hotel Warszawa. Posiadał 375 miejsc noclegowych (pokoje jednoosobowe, dwuosobowe, 1 apartament), 200 miejsc w restauracji, 100 w kawiarni, 20 w lokalu nocnym.
Hotel zakończył działalność w 2002, a w 2005 spółka Hotele Warszawskie Syrena sprzedała budynek spółce Polimex-Mostostal. W 2009 Polimex-Mostostal sprzedał hotel rodzinie Likusów z Krakowa.
W latach 2010–2018 prowadzony był remont generalny budynku. Budynek został pozbawiony socrealistycznych detali, rozebrano portykz kariatydami i herbem Warszawy, a z reprezentacyjnych wnętrz usunięto wystrój z lat 50. W listopadzie 2018 w budynku otwarto pięciogwiazdkowy hotel Warszawa.
Powstanie Warszawskie - trwająca 63 dni walka zbrojna rozpoczęta 1 sierpnia 1944 - istotne wydarzenie tragicznej historii Polski w II Wojnie Światowej, mylone w pewnym okresie przez prasę zagraniczną z powstaniem w Getcie Warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943 roku i trwało 28 dni.
Decyzja o przeprowadzeniu w Warszawie akcji zbrojnej została podjęta 25 lipca 1944 na odprawie Komendy Głównej Armii Krajowej (konspiracyjna armia podporządkowana legalnym władzom Rzeczypospolitej Polskiej, będąca największą siłą zbrojną w okupowanym kraju i największą podziemną armią Europy) w porozumieniu z Delegatem Rządu na Kraj Janem Stanisławem Jankowskim ps. „Soból". Moment wybuchu powstania uzależniono od rozwoju sytuacji na froncie wschodnim. Po otrzymaniu informacji o zbliżaniu się wojsk radzieckich do Warszawy, przy widocznych przygotowaniach niemieckich do obrony miasta, 31 lipca 1944 roku o godzinie 18.00 dowódca Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusz Komorowski ps. „Bór" wydał rozkaz rozpoczęcia powstania w dniu następnym tj. l sierpnia 1944 roku o godzinie 17 (godzina „W").
Do walki stanęło około 23 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej i jej oddziałów pomocniczych (Wojskowa Służba Ochrony Powstania, Wojskowa Służba Kobiet) oraz organizacji scalonych lub formalnie podporządkowanych Armii Krajowej (m.in. Narodowa Organizacja Wojskowa, Organizacja Wojskowa Powstańczego Pogotowia Socjalistów, cześć Narodowych Sił Zbrojnych, Bataliony Chłopskie). Broń posiadało zaledwie 15% z nich. Przeważnie byłyto: granaty, butelki zapalające, pistolety i karabiny, rzadziej broń maszynowa i tylko pojedyncze sztuki cięższej broni. W Powstaniu Warszawskim uczestniczyły też organizacje niezależne od Armii Krajowej (m.in. Armia Ludowa, Polska Armia Ludowa, Korpus Bezpieczeństwa, Państwowy Korpus Bezpieczeństwa, część Narodowych Sił Zbrojnych), które przystąpiły do walki w łącznej sile około 2 tysięcy żołnierzy dysponujących podobnym uzbrojeniem. Całością sił powstańczych dowodził komendant Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej płk/gen. bryg. Antoni Chruściel ps. „Monter". Masowo zgłaszali się ochotnicy i siły te wzrosty do około 50 tysięcy. Stan ich uzbrojenia poprawiał się dzięki zdobyczom na nieprzyjacielu i zrzutom alianckim, jednak przez cały czas był słaby i zawsze brakowało amunicji.
Mimo miażdżącej przewagi militarnej i stosowania bestialskich metod walki wojska niemieckie wszędzie napotykały zaciekły opór i w ciężkich bojach wydzierały powstańcom kolejne części miasta. W lewobrzeżnej Warszawie walki trwały na Woli i na Ochocie do 11.VIII, na Starym Mieście i na Sadybie do2.IX, na Powiślu do 6.IX, w Sielcach (nazywanych Dolnym Mokotowem) do 15.IX, na Powiślu Czerniakowskim (nazywanym Czerniakowem) do 23.IX, na Mokotowie do 27.IX, na Żoliborzu do 30.IX, w Śródmieścia dzień dłużej.
W walkach poległo lub zaginęło ok. 18 tys. powstańców, około 25 tys. zostało rannych, a około l6 tysięcy dostało się do niewoli.
Wśród ludności cywilnej było ok. 180 tys. ofiar śmiertelnych, z czego blisko połowa to osoby zamordowane. Pozostała ludność, w liczbie około 500 tys., została wygnana z Warszawy w czasie powstania i bezpośrednio po nim. Z tego około 400 tysięcy osób przeszło przez obozy przejściowe w Pruszkowie i w Ursusie skąd wysłane zostały na poniewierkę po okupowanej części krają, na przymusowe roboty do Niemiec i do obozów koncentracyjnych.
Podczas walk legło w gruzach 25% zabudowy miasta. Ponad drugie tyle zniszczyli Niemcy metodycznie paląc i wysadzając w powietrze uprzednio splądrowane budynki.
Powstanie zakończyło się podpisaniem 2 października 1944 układu o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.
W 1870 plac został przemianowany na Plac Warecki. W 1901 roku na miejscu szpitala zbudowano kamienice czynszowe, po przeciwnej stronie placu zaś w 1860 stację pocztową, zastąpioną w latach 1912–1916 przez gmach Poczty Głównej.
W 1921 roku w rocznicę śmierci Napoleona Bonaparte plac otrzymał nazwę Plac Napoleona, a na samym placu postawiono jego popiersie. W latach 1931–1933 przy placu zbudowano 16-o piętrowy wieżowiec Towarzystwa Ubezpieczeniowego Prudential, w owym czasie budynek bardzo kontrowersyjny. Pierwszy w Polsce drapacz chmur o wysokości 66 metrów w 1938 zyskał Eksperymentalną Stację Telewizyjną na 16-tym piętrze, a na dachu postawiono 27-metrową antenę nadawczą, skąd zaczęto od 5 października 1938 roku nadawanie próbnych programów.
18 września 1939 Prudential spłonął w wyniku niemieckiego ostrzału artyleryjskiego. 1 sierpnia 1944 Powstanie warszawskie i walki na Placu Napoleona zaczęły się już około 16, czyli prawie godzinę przed ustaloną godziną \"W\". Budynek został zajęty przez powstańców i pozostawał w ich rękach do końca powstania. Z jego okien ostrzeliwano zajęty przez Niemców gmach Poczty Głównej, który został zdobyty 2 sierpnia. Budynek jako najwyższy w Warszawie mocno ucierpiał od nalotów i ostrzału artyleryjskiego.
Po 1945 roku plac otrzymał nazwę Plac Powstańców Warszawy, lecz nie odbudowano go praktycznie w przedwojennej formie poza budynkiem Prudentialu, który w latach 1954-2002 mieścił Hotel Warszawa.