Park Kazimierza Wielkiego – najstarszy park miejski w Bydgoszczy, liczący 2,24 hektarów powierzchni.
Park jest położony w centralnej części Śródmieścia Bydgoszczy, między ulicami: Gdańską, Konarskiego, Jagiellońską i placem Wolności. Teren zajmowany przez park posiada wymiary: 100 x 200 m. Na jego obrzeżu znajdują się następujące obiekty: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, Galeria Miejska BWA, budynek Urzędu Wojewódzkiego, Galeria \"Drukarnia\", hotele: \"Bohema\" i \"Pod Orłem\", a także zespoły szkół Plastycznych i Gastronomicznych.

Historia:
Park Kazimierza Wielkiego jest pozostałością o wiele większego parku zakonu Klarysek z pierwszej połowy XVII wieku. Siostry Klaryski przybyły do Bydgoszczy w roku 1615 i po zbudowaniu klasztoru przystąpiły do organizacji ogrodu. Ogród sięgał do dzisiejszej ulicy 3 Maja, a jego powierzchnia wynosiła około 3,5 hektarów. W ogrodzie był staw rybny, drzewa owocowe, ozdobne, a także ogród warzywny.

Po kasacji zakonu przez władze pruskie, ogród zamieniono w roku 1835 na park regencyjny (niem. Regierungs Garten) przynależny do urzędu regencji bydgoskiej i zamknięty dla mieszkańców miasta. Jego obszar wynosił 3 ha. W roku 1861 zakupiono dla parku dwa łabędzie, a w dwóch stawach pływały karpie.

W latach 1900-1901 park przebudowano, zmniejszając go do 2,4 ha. Pracami kierował technik ogrodu Paul Meyerkamp. Po zakończaniu prac, dnia 1 października 1901 roku, park przeszedł na własność zarządu miejskiego i jako park miejski (niem. Stadt Park) udostępniono go społeczeństwu miasta.

23 lipca 1904 roku na skraju parku, przy placu Wolności ustawiono pomnik „Potop\" w fontannie, autorstwa berlińskiego rzeźbiarza profesora Ferdinanda Lepckego. Efektowna rzeźba o dużej wartości artystycznej i fizjonomicznej była doskonale powiązana z otaczającym ją zadrzewieniem.

W parku, w roku 1938 rosło 69 gatunków drzew i krzewów pochodzących między innymi z XVII-XVIII wieku oraz z późniejszych dosadzeń. Do największych okazów należały m.in. kilkanaście dębów szypułkowych o wymiarach pnia 390 i 400 cm oraz 50 olbrzymich okazów wiązu górskiego.

Wśród innych drzew rosły w parku m.in.: wiąz szypułkowy, wiąz pospolity, dąb bezszypułkowy, dąb piramidalny, bożodrzew gruczołowaty, kasztanowiec pospolity, kasztanowiec drobny, klon cukrowy, klon pospolity, brzoza brodawkowata, akacja syberyjska, karagana podolska, leszczyna purpurowa, hort, zadrewnia niska, buk pospolity purpurowy, kłęk kanadyjski, hortensja wielkokwiatowa, złotlin japoński, magnolia, platan zachodni, piwonia krzewiasta, grochodrzew biały, robinia, śnieguliczka amerykańska, lipa szerokolistna, lipa drobnolistna, cis pospolity, cis krzewiasty, sosna karłowata, cisowiec dwustronny, sosna czarna, skrzydłorzech kaukaski, cypryśnik błotny, platan klonolistny, pterokania, brzosto i inne drzewa i krzewy.

W czasie okupacji niemieckiej, głównie w roku 1944 dużo drzew zostało wyciętych, budowano bowiem bunkry obronne. Część drzewostanu zniszczono podczas działań wojennych - przeważnie przez artylerię. W styczniu 1943 r. hitlerowcy rozebrali również pomnik „Potop”, przeznaczając 8870 kg brązu na cele wojenne. Do dziś pozostał tylko basen i mozaika kostkowa wokoło basenu, którą zalano betonem w latach 50. XX wieku. Na fontannie wykonano natomiast kamienne rzeźby ryb, według projektu Józefa Makowskiego.

W 1946 r. z okazji 600-lecia lokacji miasta Bydgoszczy, w parku i na terenie trzech szkół zlokalizowanych przy ul. Konarskiego odbyła się Pomorska Wystawa Przemysłu, Rzemiosła i Handlu. W wystawie, która odbyła się w dniach 14 lipca-15 września 1946 r. wzięło udział 1085 wystawców, a w ciągu pierwszych trzech tygodni zwiedziło ją 120 tys. widzów.

W latach 90. XX wieku i po 2000 r. park odrestaurowano, a w 2008 r. Stowarzyszenie Odbudowy Bydgoskiej Fontanny \"Potop\" rozpoczęło dzieło odtworzenia monumentalnego pomnika w dawnym miejscu.

W przekroju historycznym park posiadał następujące nazwy:

* 1615-1835 – ogród sióstr Klarysek
* 1835-1901 – Regierungsgarten
* 1901-1920 – Stadtpark
* 1920-1939 – park Kazimierza Wielkiego
* 1939-1945 – Viktoriapark
* od 1945 – park Kazimierza Wielkiego

Patronem parku jest król Kazimierz Wielki – dawca praw miejskich dla Bydgoszczy i budowniczy zamku bydgoskiego.

Park im. Kazimierza Wielkiego posiada drzewa z dawnej kompozycji ogrodu Klarysek oraz nasadzenia przed- i powojenne. Znajdują się w nim dwa stawy i fontanna, przebudowana w 2010 r. pod kątem umieszczenia w niej odtworzonej rzeźby „Potop”.

Do ciekawych, rzadkich gatunków drzew rosnących na terenie parku należą m.in.: cypryśnik błotny, dąb szypułkowy odmiana stożkowata, platan klonolistny. Poza tym rosną tu m.in. cis, sosna czarna i okazy egzotyczne

W parku im. Kazimierza Wielkiego skupionych jest łącznie 7 okazów pomników przyrody, zaś licząc z najbliższym otoczeniem 12 okazów.

Info [ Wikipedia]

Początki placu sięgają roku 1835, kiedy bydgoskie Towarzystwo Upiększania Miasta założyło po wschodniej stronie ul. Gdańskiej szkółkę drzew, w której uprawiano okazy przeznaczone do zadrzewiania ulic. W 1854 r. wytyczono pierwszy, jeszcze niezbyt duży plac zwany Placem Armatnim (Kannonenplatz). W 1859 r. plac został powiększony od strony południowej oraz obsadzony zielenią oraz drzewami przez generała majora Helmuta Carla Christiana von Weltzien, który sfinansował całe przedsięwzięcie. W 1860 r. plac został nazwany jego imieniem (niem. Weltzienplatz). Szkółka drzew na placu funkcjonowała jeszcze przez kilkanaście lat, była jednak stopniowo pomniejszana o wydzielane z niej działki budowlane, na których wzniesiono czynszowe kamienice, gmach szkoły oraz kościół.

Pierwotnie duży, prostokątny plac przecięty był drogami, które dzieliły go na cztery kwartały. W 1873 r. południową część placu wydzielono dla budowy kościoła ewangelickiego p.w. św. Piotra i Pawła. Z kolei w 1893 r. na środku placu ustawiono pomnik cesarza Wilhelma I na koniu (w 1920 r. przeniesiony do Międzyrzecza).

Później w 1904 r. na granicy placu z Parkiem Miejskim (obecnie parkiem im. Kazimierza Wielkiego) powstała monumentalna fontanna-rzeźba „Potop”. Przez 40 lat była najatrakcyjniejszą rzeźbą miasta i symbolem Śródmieścia Bydgoszczy.

W okresie międzywojennym Plac Wolności należał do najbardziej urokliwych i zadbanych miejsc w Bydgoszczy. Plac ozdabiano dywanami z kwiatów. W 1938 r. wygląd placu uległ zmianie po przebudowie dokonanej wg projektu inż. Stefana Pietrzaka. Teren przylegający do ul. Gdańskiej przekształcono na parking, a dalsza cześć uzyskała formę zieleńca łączącego się z parkiem im. Kazimierza Wielkiego.

W 1945 r. na środku placu stanął pomnik Wolności wg proj. arch. Jana Kossowskiego ku czci żołnierzy radzieckich i polskich – wyzwolicieli miasta z hitlerowskiej okupacji. Pomnik przebudowano w 1991 r. umieszczając tablicę o treści: „Civitas Bydgostiensis Libera”. W 1995 r. umieszczono również brązową płaskorzeźbę (proj. Aleksander Dętkoś) upamiętniającą wkroczenie wojska polskiego do miasta 20 stycznia 1920 r.