Kamienica Cywińskich w Chełmnie – dom znajdujący się przy ul. Rycerskiej 2, w narożniku Rynku. Została zbudowana w drugiej połowie XIII w. (zachowane gotyckie ściany obwodowe). W 1570 r. była przebudowana z fundacji Melchiora Cywińskiego. Z tej przebudowy zachowały się fragmenty wystroju rzeźbiarskiego pochodzące przypuszczalnie z dwóch portali: trójkątny naczółek ze sceną Zwiastowania, napisem fundacyjnym Melchiora Cywińskiego oraz dwoma herbami (jeden to Puchała), półkolisty tympanon ze sceną Pokłonu Trzech Króli oraz dwie głowy lwów z ościeży portalu. Na początku XIX w. kamienica była przebudowana w stylu klasycystycznym.
Kamienica Cywińskich (ul. Rycerska 2 / Rynek)
To jedyna kamienica mieszczańska, która posiada elementy świadczące o dawnej architekturze. Fasada jej została przebudowana i uproszczona w XIX w., a jedynym widocznym śladem renesansowym są elementy wystroju kamieniarskiego dawnego portalu z 1570 r. fundacji Melchiora Cywińskiego (Melcher Cziwinski), właściciela kamienicy.
źródło: http://www.turystyka.torun.pl/art/770/zabytki-i-atrakcje-chelmna.html
Lokalizacja: Chełmno, pow. chełmiński, woj. kujawsko-pomorskie. Kamienica położona jest na Starym Mieście w zwartej zabudowie, na działce narożnej wschodniej pierzei Rynku i ul. Rycerskiej.
Datowanie: k. XIII w., XIV w., 1570 r., pocz. XIX w., 1889 r., 1958 r.
Technika, materiał: Budynek murowany z cegły w wątku wendyjskim, tynkowany. Detale kamienne wykonane z piaskowca.
W końcu XIII w. wzniesiono w tym miejscu kamienicę gotycką, rozbudowaną o oficyny w XIV w. W 1570 r. uległa ona przebudowie w stylu renesansowym, z fundacji Melchiora Cywińskiego. Na początku XIX w. kamienicę przebudowano kolejny raz w stylu klasycystycznym, zacierając cechy renesansowe. W latach 1889 i 1958 dokonano przekształceń wnętrza.
Jest to jeden z najcenniejszych zabytków świeckich Chełmna. Gotycka kamienica została zbudowana w końcu XIII w. i rozbudowana o oficyny w XIV w. Z okresu gotyckiego pochodzą jej ściany obwodowe w pełnej wysokości i oficyny. Najważniejsza przebudowa miała miejsce w okresie renesansu. Nastąpiła ona w 1570 r. z fundacji Melchiora Cywińskiego, na co wskazuje napis na jednym z tympanonów: "WER GOT VERTRAVET · DER HADT / WOL GEBAWET · MELCHER CZIWINSKI / ANNO · DOMINI · 1 · 5 · 7 · 0". Z przebudowy renesansowej zachowały się fragmenty wystroju rzeźbiarskiego pochodzące przypuszczalnie z dwóch portali, sklepienia piwnic oraz strop belkowany w pomieszczeniu w trzecim trakcie drugiego piętra. Tym co zwraca uwagę są fragmenty renesansowych portali wmurowane są obecnie w fasadę kamienicy od strony Rynku. Składają się na nie: trójkątny naczółek ze sceną Zwiastowania, opatrzony w nadprożu napisem fundacyjnym Melchiora Cywińskiego oraz dwoma tarczami z herbem Puchała i nierozpoznanym gmerkiem, a także półkolisty tympanon ze sceną Pokłonu Trzech Króli i dwie głowy lwów z ościeży portalu.
http://www.icimss.edu.pl/custodes/index.php?option=com_content&task=view&id=153&Itemid=42
