†

Wiatrak koźlak "Tomasz"

Wiatrak „Tomasz” pochodzi z 1766 roku. Reprezentuje najstarszy typ wiatraków w Polsce – Koźlak. Najstarsze niemieckie źródła podają, iż wiatrak należał do rodziny Thomas. Na przełomie XIX i XX wieku właścicielem młyna wietrznego był Richard Thomas. Później wiatrak kupił Stanisław Cyprian, następnie młyn przejął Jan Kaźmierczak, a ostatnimi właścicielami byli państwo Kaźmierczak z Dąbcza. Na pocztówce wykonanej przed 1915 rokiem widnieje nazwa wiatraka: „Thomas Windmuhle”.
Wiatrak był kilkakrotnie modernizowany. Na pierwszej kondygnacji na potężnym dyszlu widnieje data – 1864. Jest to data remontu młyna. W 1885 roku cieśla o nazwisku Hallmer przeprowadził instalację drugiego koła „palecznego” oraz dodatkowego złożenia kamieni młyńskich. Ostatnia modernizacja wiatraka nastąpiła w 1904 roku, zamontowano wówczas nowoczesny w tamtych latach – mlewnik walcowy. Po II Wojnie Światowej wiatrak działał jako śrutownik, a ostatni raz uruchomiony został w latach 50 – XX wieku. Rozebrany w ciągu dwóch miesięcy, maj i czerwiec, 2011 r. i sprzedany do Grodziska Wielkopolskiego gdzie go zrekonstruowano w Centrum Ekologiczno – Edukacyjnym „Pod Chmurką”

http://www.grodzisk.wlkp.pl/wiatrak/tomasz.html