Eksploatacja rudy żelaza w Zawadowicach

Eksploatacja rudy żelaza w Zawadowicach

Zawadowice (Zavadovice) obecnie cześć Dolnych Domasłowic. Do 1956 r. Zawadowice należały jednak do Dolnych Toszonowic (Dolní Tošonovice). W 19 w. w rejonie rzeki Stonawki prowadzono wydobycie rudy żelaza o czym świadczy jedna mapa górnicza oraz zapisy z Kroniki Dolnych Domasłowic.

Na  mapie z 1850 r. dotyczącej tego miejsca zaznaczono cztery pola: Gustav, Teodor, Floriani i Concordia. W tych dwóch ostatnich sygnaturka wskazuje na wydobywkę, względnie płytkie sztolnie. Opis mapy może wprowadzić w błąd. Użyta tam nazwa miejscowości Baschka to oczywiście Baszka (Baška) nad Ostrawicą. A dlatego Baszka bo tam była huta żelaza założona w 1723 r. przez hrabiego Prażmę. W 19 w. huta należała już do cieszyńskich książąt z rodziny Habsburgów, gdyż odkupili oni dobra frydeckie i przyłączyli do swoich posiadłości.
Na mapie nie wymieniono miejscowości, ale jest rzeka Stonawka oraz potok Wołowiec (Zawadowicki), który wpada do Zavadovickiego potoku.

O pracach górniczych wspomniano min w Kronice Domasłowic Dolnych: "Na Zavadovicich bylo na tisice fur rudy. Vozila se do Vitkovic. Za dovozeni jedne fury platila se šestka (6 krajcarów)". Zapewne wcześniej do Baszki a potem do Witkowic.

Teren gdzie znajdują się pola górnicze jest zalesiony. W młodnikach można spotkać dziki o czym sam się przekonałem.
Przepływająca w pobliżu rzeka Stonawka podcina strome brzegi, które zbudowane są z widocznych w wielu miejscach łupków. Na rzece zbudowany jest stopień wodny. Dopływające potoki: Zavadovicki i Zelene mesto również płyną w głębokich wąwozach. W wielu miejscach tam gdzie są łupki widać rdzawe zabarwienie. Możliwe że były tam żyły rudy ale bardziej prawdopodobne że pozyskiwano wkładki rudne występujące miedzy łupkami. Ponadto na potoku Zelene mesto zbudowany jest kamienny jaz/tama. Być może przepływ wody regulowano w ten sposób  aby umożliwić pozyskiwanie rudy.