Zakrzewski Młyn

Młyn Zakrzewski powstał już na krótko po założeniu miasta w XIII w. - zachowany obecnie budynek pochodzi z lat 1886-1891. Wedle źródeł pisanych, przy Liefarths-Mühle (jak ówcześnie się nazywał), doszło w 1273 r. do krwawej bitwy, zwanej później „rzezią przy młynie Liefartha”. W bitwie tej przybyli z pobliskiej Pogezanii pogańscy Prusowie pod dowództwem Auttume z Łęcza (Auttume von Lansania) dokonali zasadzki na wypadzie z miasta, który schronił się w młynie. Doszło do rzezi, a wody Kumieli spłynęły krwią. Wykopaliska z lat 1884-1885 potwierdziły fakt osadnictwa przy młynie w tym czasie. Nazwa "Wesseln Mühle" wzięła się stąd, że należał on do 1839 r. do majątku ziemskiego Groß Wesseln, z siedzibą w obecnym budynku przedszkola przy ul. Częstochowskiej. W skład kompleksu wchodziła także wodna kuźnia żelaza - Eisenhammer (nie mylić z Eisenhammer Waldburg, to inny obiekt na Kumieli).