Fort „Sarbinowo”
Zorndorf zbudowano w latach 1883-89, w tym samym czasie, gdy wznoszono po zachodniej stronie Odry fort „Gorgast”. W założeniu miał być dużą baterią artyleryjską kontrolującą północne wzniesienia górujące nad Kostrzynem. W wyniku błyskawicznego rozwoju technik artyleryjskich stał się przestarzały jeszcze w czasie budowy. Wprawdzie w latach 1889 - 90 wzmocniono go, ale nieskutecznie, bowiem wiedziano już, że jego rola w razie wojny będzie bardzo ograniczona. W 1914 r. wartość bojowa fortu
Zorndorf była bliska zeru, choć jego wzmocnione pomieszczenia wciąż mogły posłużyć do skoszarowania części załogi twierdzy Kostrzyn, niektóre zaś kazamaty do składowania amunicji artyleryjskiej dla baterii, które mogłyby, z taktycznego
założenia, rozwinąć się na sąsiednich wzgórzach. Układ sieci łączności sugeruje ulokowanie w forcie stanowiska dowodzenia nad całym północnym sektorem. W okresie pierwszej wojny światowej mieścił się w nim obóz jeniecki. Po jej zakończeniu urządzono w nim obóz przejściowy dla optantów (uchodźców pochodzenia niemieckiego opuszczających granice nowo powstałej II Rzeczpospolitej Polskiej).
W okresie drugiej wojny funkcjonował tutaj jeden z zakładów słońskiej fabryki amunicji. Po drugiej wojnie światowej wykorzystywano pomieszczenia fortu do detonowania niewypałów przez polskich saperów, co wywarło katastrofalny wpływ na stan zachowania budowli . Pomimo zniszczeń obiekt ten jest nadal najbardziej efektownym fortem twierdzy Kostrzyn. Wciąż imponuje ogromem założenia i różnorodnością funkcji poszczególnych elementów. Turystycznie jest skandalicznie zaniedbany.
więcej
