†

Ratusz

Ratusz – jedna z najstarszych budowili w Polsce będąca siedzibą władz miejskich.

Budynek z kamienia, położony w południowo-zachodniej części Rynku, prostopadle do Sukiennic. Stanowił  początkowo dwukondygnacyjną (później trzykondygnacyjną) budowlę wzniesioną na planie prostokąta o wymiarach 30 x 10 m. Od południowego wschodu przylegała do niej wieża ratuszowa, a od strony północnej - spichlerz. Przestrzeń pomiędzy ratuszem i wieżą zajmował wewnętrzny dziedziniec, zamknięty z dwóch pozostałych stron przez mur z galerią dla straży i kazamaty. Główne wejście znajdowało się od strony Sukiennic. Nad bramą wisiały trzy kamienne tarcze z herbami Rzeczypospolitej, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Krakowa. We wnętrzu obiektu (na parterze) znajdowała się obszerna sień z kominkiem, schodami i drzwiami do Izby Pańskiej.

Najważniejsze pomieszczenia dawnego ratusza to:

• Izba Rady, zwana Izbą Pańską (dodatkowo pełniła także funkcje sali sądowej), mieściła się ona na drugiej kondygnacji
• Izba Ławnicza (po pożarze Domu Ławników)
• Izba Kupiecka
• Izba Wójtowska
• Sala Ratuszna
• Gmach Królewski
• kabaty ratuszowe (tzw. dłużnica miejska)
• dziedziniec straceń – między kabatami i ratuszem (służył za miejsce straceń)
• kaplica ratuszowa
• inne izby

Krakowski ratusz był obiektem jak na owe czasy bardzo kompleksowym – w skład ratuszowego zespołu budynków wchodziły następujące zabudowania:

• wieża ratuszowa
• odwach ratuszowy
• piwnica miejska
  • kazamaty ratuszowe z tortornią
  • Piwnica Świdnicka
• spichlerz miejski
• arsenał miejski
• Dom Notariusza
• Dom Ławników (po jego pożarze przekształcono w Izbę Ławniczą)
• smatruz
• arkadowy ganek pełniący rolę trybuny (od wschodu).