Synagoga Reicherów

Synagoga Reicherów w Łodzi – synagoga znajdująca się w Łodzi, w oficynie kamienicy przy ulicy Rewolucji 1905 roku nr 28, dawniej zwanej Południową. Jest jedyną zachowaną przedwojenną oraz jedną z dwóch czynnych synagog w Łodzi.
Historia
Synagoga została zbudowana w latach 1895–1902 z fundacji rodziny Reicherów, według projektu Gustawa Landau-Gutentegera. Powstała w oddzielnym, piętrowym budynku tylnej oficyny początkowo jako dom modlitwy. Po adaptacji poprzednio istniejących pomieszczeń kantoru na parterze powstała sala męska z 8 oknami, którą otoczyły galerie dla kobiet z 10 oknami. Synagoga przeznaczona jest na 42 osoby.
Synagoga przetrwała II wojnę światową tylko dlatego, że jej właściciel, Wolf Reicher sporządził fikcyjny akt sprzedaży swojemu niemieckiemu partnerowi w interesach, który nie pozwolił zburzyć synagogi i urządził w jej wnętrzach skład soli, co nie wzbudzało niemieckich podejrzeń.
Po zakończeniu wojny Edward Reicher, jedyny ocalały z rodziny Reicherów sprzedał rodzinną kamienicę wraz z gruntem oraz przekazał we władanie synagogę Kongregacji Wyznania Mojżeszowego w Łodzi, która ją wyremontowała i ponownie otworzyła do celów kultu religijnego. W umowie zaznaczono, że właściciel kamienicy nie może zlikwidować synagogi, póki ktoś będzie jeszcze z niej korzystał. Po wydarzeniach z marca 1968 roku synagoga została zamknięta i stopniowo przez lata popadała w ruinę.
W 1988 roku Fundacja Rodziny Nissenbaumów i Kongregacja Wyznania Mojżeszowego w Łodzi rozpoczęły prace remontowe w synagodze. Przeprowadzono prace usuwania wilgoci ze ścian, izolacji fundamentów i malowania elewacji oraz wnętrza. W tym samym roku w budynku wybuchł pożar, który zatrzymał prace remontowe. Po pożarze do remontu synagogi przyłączyła się Fundacja Ronalda S. Laudera, która ukończyła jej remont. Obecnie synagoga służy wiernym, a nabożeństwa odbywają się w czasie największych świąt, podczas gdy bożnica przy ulicy Pomorskiej nie może pomieścić wystarczającej liczby wiernych.
Na początku maja 1997 roku doszło do próby włamania do synagogi. Zdarzenie miało prawdopodobnie podłoże szowinistyczne[1]. Od początków marca 1998 roku trwała zmasowana akcja malowania antysemickich haseł na budynkach należących do instytucji mniejszości żydowskiej, w tym synagogi Reicherów. Z okazji wizyty, którą złożył w Łodzi na początku marca prezydent Czech – Václav Havel, władze miasta odmalowały synagogę i postawiły obok niej na tydzień strażnika. Po jego zdjęciu budynek natychmiast został znowu pokryty faszystowskimi napisami[2].
2 czerwca 1998 roku po raz kolejny zbezczeszczono synagogę. Na jej murach wymalowano m.in. swastyki, gwiazdy Dawida na szubienicy. 5 czerwca policja zatrzymała trzech 14-latków, Kamila T., Mariusza Z. i Dariusza Z., którzy przyznali się do malowania na synagodze od roku. U jednego z chłopców policja znalazła szablony, farby itd. Jednocześnie chłopcy zaprzeczyli jakoby byli sprawcami ostatniego aktu wandalizmu.