†

1 Maja 59 (dawna)

Dom mieszkalny (chałupa) wzniesiony został – prawdopodobnie – na przełomie XVIII i XIX w., natomiast na pocz. XX w. został częściowo przebudowany. Datowanie oparto na analizie cech formalnych, gdzie za starszą metryką przemawiają: zachowana bryła; stosunkowo duża skala obiektu, forma dachu dymnikowo-naczółkowego, system ogniowy oparty na szerokim kominie (zajmującym 2/3 szerokości chałupy), ryglowe ściany wewnętrzne, a także połączenie pod wspólnym dachem funkcji mieszkalnych i gospodarczych. Późniejszą przebudowę potwierdzają: murowane z cegły ceramicznej ściany obwodowe (łącznie ze szczytami), przesklepienie wnętrza komina stropem odcinkowym, część stolarki okiennej i drzwiowej, wymiana części więźby dachowej. W/w cechy oraz lokalizacja chałupy w północnej części Karsiborza, w bezpośrednim sąsiedztwie cieku wodnego pozwalają przypuszczać, że oprócz uprawy roli, właściciele mogli dodatkowo parać się rybołówstwem. Z wywiadu terenowego wynika, że w szerokim kominie urządzona była wędzarnia ryb. Nieznani są pierwotni właściciele i budowniczowie ewidencjonowanej chałupy. Ze skali obiektu, wielkości zabudowy gospodarczej (murowanej z cegły ceramicznej) możemy wnioskować, że było to jedno z zamożniejszych gospodarstw w Karsiborze. Do 1956 roku obiekt był częściowo wykorzystywany przez miejscową spółdzielnię rolniczą, ulegając stopniowej dewastacji; w 1956 r. stał się własnością repatriantów z Syberii, prowadzących aż do lat 90-tych gospodarstwo rolne. W sensie formalnym ewidencjonowany obiekt to 7-osiowa, parterowa, 2-traktowa chałupa łącząca funkcje mieszkalne i gospodarcze, nakryta dachem dymnikowo-naczółkowym z trzcinowym poszyciem. Był jednym z nielicznych już tego typu obiektów zachowanych w Karsiborze. Źródło: https://zabytek.pl/pl/obiekty/dom-(chalupa)-857120/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_32_EN.526128/1