Źródło "Wanda"

Źródło "Wanda" usytuowane jest powyżej kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej i Parku Dolnego u podnóża góry Bryjarka. Pierwotnie w tym rejonie znajdowały się odkryte w 1844 r. przez Józefa Szalaya dwa zdroje nadając im nazwy "Helena" i "Aniela". Dwadzieścia lat później przez nieuwagę źródła te zostały zasypane. Oczyszczenie zasypanych źródeł zlecono dr. Adolfowi Aleksandrowiczowi z Krakowa. W 1867 r. podczas wykonywania prac oczyszczających odkryte zostało nowe źródło. Analiza chemiczna wody z nowego źródła przeprowadzona przez Adolfa Aleksandrowicza oraz dr. Hoffa z Wiednia wykazała, że jest to szczawa alkaliczno-słona. Nowe źródło otrzymało nazwę "Wanda" a woda zalecana była w chorobach przemiany materii i dróg moczowych.

Pierwotnie pijalnia wody mieściła się w murowanym, ośmiobocznym i zadaszonym obiekcie wzniesionym poniżej źródła. Po adaptacji obiektu pijalni na kaplicę Matki Boskiej Częstochowskiej po 1876 r. woda była udostępniona w małym drewnianym kiosku umieszczonym nad źródłem. W 1911 r. staraniem Adama hr. Stadnickiego przy ujęciu postawiono stylową drewnianą altanę służącą gościom do połowy XX wieku.

Obecnie źródło zostało obudowane, a w kamiennej ścianie nad kielichową studnią zainstalowany został kran do poboru wody. Obok źródła na pniu po ściętym drzewie stoi drewniana figura dziewczyny trzymającej dzbanek w prawej ręce. Otóż kiedy adaptowano pomieszczenie dawnej pijalni wody przy kaplicy zamontowany został dzwonek. Goście którzy mieli problemy z podchodzeniem do góry, do źródła dzwonkiem tym przywoływali dziewczynę aby przyniosła im wodę. Dziewczyna ta nazywana była podawajką.

http://www.polskaniezwykla.pl/...7,szczawnica-zrodlo-wanda.html